First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਆਦਿ ਕਾਲ' ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
- ਵੀਰ ਕਾਲ
- ਸਿੱਖ ਕਾਲ
- ਭਗਤੀ ਕਾਲ
- ਗੁਰੂ ਕਾਲ Correct answer.
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਦਿ ਕਾਲ ਨੂੰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 2ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਿਹੜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
- ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ
- ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ Correct answer.
- ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਣ
- ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
Explanation
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ, ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ।
Question 3ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਕਿਸ ਰੂਪ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ?
- ਸੋਹਰਾ
- ਗ਼ਜ਼ਲ
- ਵਾਰ Correct answer.
- ਕਿੱਸਾ
Explanation
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਾਰਾਂ ਆਪਣੀ ਲੋਕ-ਛੰਦ ਅਤੇ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਖਰਲੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Question 4ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ 'ਹੀਰ' ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਵਿਧਾ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਹੈ?
- ਰੁਬਾਈ
- ਕਿੱਸਾ Correct answer.
- ਵਾਰ
- ਨਾਟਕ
Explanation
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੇਮ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਅਤੇ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਕਥਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਉਹ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਂ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 5ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਵੀਰ ਕਾਲ' ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੈ?
- ਸੂਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
- ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਆਰੰਭ
- ਆਧੁਨਿਕ ਗਦ ਦਾ ਉਭਾਰ
- ਵੀਰ ਰਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ-ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ Correct answer.
Explanation
ਵੀਰ ਕਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਵੀਰ ਰਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਛੰਦ ਵਰਤ ਕੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।
Question 6ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ?
- ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ
- ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਫ਼ੀ Correct answer.
- ਕਿੱਸਾ
- ਵਾਰ
Explanation
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਕ-ਹਕੀਕੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਫ਼ੀ ਗਾਉਣ ਯੋਗ ਛੋਟੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
Question 7ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਛੰਦ-ਬੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਭਾਵ ਲਿਆਂਦੇ?
- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ Correct answer.
- ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ
- ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ
- ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ
Explanation
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗਦ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਰੂਪ ਲਿਆਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਭਾਵ ਹਨ।
Question 8ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ 'ਕਿੱਸਾ' ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
- ਗਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜੀਵਨੀ
- ਲੰਮੀ ਕਥਾ-ਕਵਿਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਂ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੋਵੇ Correct answer.
- ਛੋਟੀ ਵਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਵੇ
Explanation
ਕਿੱਸਾ ਇੱਕ ਕਥਾ-ਕਾਵਿ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੰਮੀ ਕਹਾਣੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਂ ਵੀਰਤਾ ਦੀ, ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ, ਸੋਹਣੀ-ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਰਗੇ ਕਿੱਸੇ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਮੂਨੇ ਹਨ।
Question 9ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਿਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ
- ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
- ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ Correct answer.
- ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ
Explanation
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ, ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀਰ ਰਸ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਭਾਵ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।
Question 10ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ 'ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ' ਦਾ ਆਰੰਭ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਸਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਨਾਲ
- 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ
- 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਨਾਲ
- 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਨਾਲ Correct answer.
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਆਰੰਭ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਛਾਪਾਖਾਨੇ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਿਆ। ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗਦ ਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ।
Question 11ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ?
- ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਆਖਿਆ
- ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਅੰਗ
- ਇਸ਼ਕ-ਹਕੀਕੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਤੜਫ਼ Correct answer.
- ਯੁੱਧ-ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ
Explanation
ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ, ਵਿਰਹੋਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਤੜਫ਼ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਸੂਫ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Question 12ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ?
- ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ
- ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ
- ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਵਾਰ
- ਦਮੋਦਰ ਦੀ ਹੀਰ Correct answer.
Explanation
ਦਮੋਦਰ ਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਿਧਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ ਇਸੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਿਖਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 13ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਿਸ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
- ਇਸ ਨਾਲ ਗਦ ਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ Correct answer.
- ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਿਧਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ
- ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਬਣੀ
- ਇਸ ਨਾਲ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ
Explanation
ਛਾਪਾਖਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪਾਠਕ ਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ, ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਵ ਕੀਤਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛਾਪੇ ਦੇ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 14ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
- ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ Correct answer.
- ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ
- ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
- ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ
Explanation
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਭਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਰੰਗ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
Question 15ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਗੁਰੂ ਕਾਲ' ਅਤੇ 'ਵੀਰ ਕਾਲ' ਵਿੱਚ ਕੀ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ, ਵੀਰ ਕਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ Correct answer.
- ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ, ਵੀਰ ਕਾਲ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ
- ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ, ਵੀਰ ਕਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ
- ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਗਦ ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ, ਵੀਰ ਕਾਲ ਕਵਿਤਾ ਦਾ
Explanation
ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੀਰ ਕਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਕਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
Question 16ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ' ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
- ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਟਕ ਪਰੰਪਰਾ
- ਵੀਰ ਰਸੀ ਵਾਰ ਪਰੰਪਰਾ
- ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾ
- ਪ੍ਰੇਮ ਕਿੱਸਾ ਪਰੰਪਰਾ Correct answer.
Explanation
ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਸੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨੂੰ ਦੀ ਕਥਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
Question 17ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ' ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਣੀ ਉੱਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ?
- ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ
- ਰੱਬ-ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਏ Correct answer.
- ਗਦ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ
- ਵਾਰ ਵਿਧਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ
Explanation
ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਣ ਵਰਗੇ ਭਾਵ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਏ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਬੀਰ, ਨਾਮਦੇਵ, ਰਵਿਦਾਸ ਆਦਿ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਇਸੇ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
Question 18ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ' ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- ਯੁੱਧ ਦੇ ਅਸਲਾ-ਸ਼ਸਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਗਦ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ
- ਇਸ਼ਕ-ਹਕੀਕੀ ਰਾਹੀਂ ਰੱਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਭਾਵ Correct answer.
- ਵਿਅੰਗ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ
Explanation
ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਕ-ਮਜਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਕ-ਹਕੀਕੀ ਦਾ ਪੜਾਅ ਮੰਨ ਕੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਇੱਕਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਇਸੇ ਭਾਵ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ।
Question 19ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਜਨਮਸਾਖੀ' ਸਾਹਿਤ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
- ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਵਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ
- ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ
- ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਚਰਿਤਰ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਾਲ Correct answer.
- ਪ੍ਰੇਮ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਨਾਲ
Explanation
ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਨ ਜੋ ਗਦ ਅਤੇ ਕਥਾ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Question 20ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਰਕ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗਦ ਲਿਖੀ ਗਈ, ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾ
- ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਣੀ ਹੈ
- ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ
- ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਕਾਵਿ-ਕਥਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗਦ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ Correct answer.
Explanation
ਕਿੱਸਾ ਕਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾ ਕਾਵਿ-ਕਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਰਨ ਗਦ ਵਿਧਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਿਬੰਧ, ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
Question 21ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ' ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੰਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੱਤ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ Correct answer.
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਛੰਦ-ਬੱਧ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ
- ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੈ
- ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਗਦ ਹੈ
Explanation
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੱਤ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸ਼ੈਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪਛਾਣ ਬਣੀ।
Question 22ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਕਿਉਂ ਹਨ?
- ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ
- ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ
- ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਣਜਾਣ ਹੈ
- ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਧਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਕਾਲ-ਵੰਡ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਹੱਦਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ ਸਰਵਸੰਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Question 23ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਵਾਰ' ਅਤੇ 'ਕਿੱਸਾ' ਦੀ ਵਿਧਾਗਤ ਭਿੰਨਤਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਦੋਵੇਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਬਾਣੀ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
- ਵਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿੱਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਵਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਯੁੱਧ ਜਾਂ ਬਹਾਦਰੀ ਹੈ, ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਥਾ-ਕਥਾਨਕ ਹੈ Correct answer.
- ਦੋਵੇਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਗਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
Explanation
ਵਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਯੁੱਧ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿੱਸਾ ਲੰਮੀ ਕਥਾ-ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਂ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
Question 24ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਸਿੱਖ ਕਾਲ' ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਬਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਬਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ
- ਬਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਗਈ
- ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ
- ਬਾਣੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਪਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ Correct answer.
Explanation
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਰਤ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣੀ।
Question 25ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ?
- ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਾਰਸੀ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਨਕਲ
- ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਵਿ-ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ Correct answer.
- ਸਿਰਫ਼ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ
- ਸਿਰਫ਼ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ
Explanation
ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਨੁਭਵ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਜਿਵੇਂ ਗ਼ਜ਼ਲ, ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਛਾਪੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ।
Question 26ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਵਾਰ' ਦੀ ਵਿਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ?
- ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਦਾ ਲੰਮਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ
- ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ
- ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਲਈ
- ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇਣ ਲਈ Correct answer.
Explanation
ਵਾਰ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਉਹ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਵੀਰ-ਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਯੁੱਧ-ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਵਿਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 27ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਨਾਮ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
- ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ
- ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ
- ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ Correct answer.
Explanation
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
Question 28ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰੀਤ ਲੜੀ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ
- ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ
- ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ
- ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਲੜੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਦਾ ਮੰਚ ਦਿੱਤਾ Correct answer.
Explanation
ਪ੍ਰੀਤ ਲੜੀ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਛਪੀ ਲੜੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਥਾਂ ਬਣਾਈ।
Question 29ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕਿਸ ਕਥਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਠੀਕ ਬਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਛਾਪਿਆ
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਇਆ Correct answer.
Explanation
ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਧਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸਫਲ ਬਣਾਇਆ।
Question 30ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
- ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਹਿਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਚਿਆ ਗਿਆ
- ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਪਦੰਡ ਜਿਵੇਂ ਛਾਪਾਖਾਨਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਰੂਪ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ Correct answer.
- ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ
- ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇੱਕੋ ਸਾਲ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ
Explanation
ਕਾਲ-ਵੰਡ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਕੋਈ ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕੋ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
Question 31ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਬੀਐਸਈਐਚ ਐਸਐਸ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਵਿਤਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ
- ਕੇਵਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ
- ਕੇਵਲ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ
- ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ Correct answer.
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਭਾਗ ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਕਵੀ-ਪਰਿਚਯ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਆਧਾਰ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ।
Question 32ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਛੰਦ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਕਵੀ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੈਅ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ-ਬੰਦੀ Correct answer.
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਵਲ ਸਿਰਲੇਖ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ
Explanation
ਛੰਦ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੈਅ, ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਵਿਤਾ ਗਾਉਣਯੋਗ ਅਤੇ ਲੈਅਬੱਧ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਛੰਦ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੈ, ਸਿਰਲੇਖ ਜਾਂ ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਅਰਥ ਲੈਅ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ-ਬੰਦੀ ਹੈ।
Question 33ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਤੁਕਾਂਤ' ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਾ
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਆਵਾਜ਼
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਰਾਮ
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਹਰ ਬੰਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਸਰਾ Correct answer.
Explanation
ਤੁਕਾਂਤ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਿਸਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਵਿਰਾਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਮਿਲਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ।
Question 34ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਰਸ' ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਸਰੋਤੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਭਾਵ-ਆਨੰਦ Correct answer.
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੇਵਲ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਰੰਗ
- ਕਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਛਪਾਈ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
Explanation
ਰਸ ਕਾਵਿ-ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਭਾਵ-ਆਨੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵੇਲੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਭਾਵ-ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਹੈ।
Question 35ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਕਾਵਿ-ਰੂਪ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
- ਕੇਵਲ ਕਵੀ ਦਾ ਨਾਮ
- ਕੇਵਲ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਾਲ
- ਕੇਵਲ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ Correct answer.
Explanation
ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਬਣਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਬੰਦ, ਮਿਸਰੇ, ਛੰਦ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੇਵਲ ਕਵੀ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਬਾਹਰੀ ਬਣਤਰ ਹੈ।
Question 36ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਬਿੰਬ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬਦਲਣਾ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣਾ
- ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਵ ਨੂੰ ਮੂਰਤ ਰੂਪ ਦੇਣਾ Correct answer.
- ਕਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ ਦੱਸਣਾ
Explanation
ਬਿੰਬ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਚਿੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਵ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਿੰਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਵ ਨੂੰ ਮੂਰਤ ਰੂਪ ਦੇਣਾ ਹੈ।
Question 37ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 'ਕਵੀ-ਪਰਿਚਯ' ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦਾ ਪਤਾ
- ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਬਿਰਤਾਂਤ Correct answer.
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੇਵਲ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕੇਵਲ ਛੰਦ-ਬੰਦੀ
Explanation
ਕਵੀ-ਪਰਿਚਯ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ, ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ।
Question 38ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਮੁਕਤ ਛੰਦ' ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?
- ਹਰ ਮਿਸਰੇ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਰਾਬਰੀ
- ਕੇਵਲ ਦੋਹਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ
- ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਬੰਦਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ Correct answer.
- ਕੇਵਲ ਗੀਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ
Explanation
ਮੁਕਤ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ-ਬੰਦੀ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਬੰਦਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕਵੀ ਲੈਅ ਅਤੇ ਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਸਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਛੰਦ-ਮੁਕਤ ਜਾਂ ਮੁਕਤ ਛੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਚੋਣ ਸਖ਼ਤ ਬੰਦਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ।
Question 39ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਕਿਸੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ 'ਯਤੀ' ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ
- ਪੰਗਤੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਲੈਅ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰਾਮ ਦੇਣਾ Correct answer.
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲਣਾ
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣਾ
Explanation
ਯਤੀ ਪੰਗਤੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਲੈਅ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਿਰਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੰਦ ਦੀ ਲੈਅ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਵਿ-ਪਾਠ ਦੀ ਸੁਰ ਅਤੇ ਲੈਅ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਲੈਅ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰਾਮ ਦੇਣਾ ਹੈ।
Question 40ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਤੀਕ' ਅਤੇ 'ਬਿੰਬ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
- ਬਿੰਬ ਕੇਵਲ ਛੰਦ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀਕ ਨਹੀਂ
- ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਾ ਅਰਥ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਿੰਬ ਦਾ ਨਹੀਂ
- ਪ੍ਰਤੀਕ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਰਾਹੀਂ ਡੂੰਘਾ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਿੰਬ ਇੰਦਰੀ-ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਕੇਵਲ ਕਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
Explanation
ਬਿੰਬ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਚਿੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
Question 41ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਉਹ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ' - ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਅਤਿਕਥਨੀ
- ਉਪਮਾ Correct answer.
- ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ
- ਰੂਪਕ
Explanation
ਉਪਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ', 'ਜਿਵੇਂ' ਜਾਂ 'ਸਮਾਨ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਚੰਨ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ' ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਪਮਾ ਹੈ।
Question 42ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ' - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਹੈ?
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
- ਸ਼ਬਦ-ਚਿਤਰ
- ਉਪਮਾ
- ਰੂਪਕ Correct answer.
Explanation
ਰੂਪਕ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾ-ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਸਤੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕਹਿ ਦੇਣਾ। ਇੱਥੇ 'ਵਾਂਗ' ਜਾਂ 'ਜਿਵੇਂ' ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ-ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰੂਪਕ ਹੈ।
Question 43ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜਦੀ ਹੈ' - ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ?
- ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ
- ਉਪਮਾ Correct answer.
- ਰੂਪਕ
- ਮਾਨਵੀਕਰਨ
Explanation
ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਹਾਸੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ' ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਉਪਮਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਤੁਲਨਾ-ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਇਸਨੂੰ ਰੂਪਕ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਉਪਮਾ ਹੈ।
Question 44ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਹਨੇਰਾ ਦੰਦ ਕੱਢਦਾ ਹੈ' - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਹੈ?
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
- ਉਪਮਾ
- ਸ਼ਬਦ-ਚਿਤਰ
- ਮਾਨਵੀਕਰਨ Correct answer.
Explanation
ਮਾਨਵੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਜੀਵ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਭਾਵ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੰਦ ਕੱਢਣ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਿਆ ਦੇਣਾ ਇਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਮਾਨਵੀਕਰਨ ਹੈ।
Question 45ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਕਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਕਵੀ ਹੈ' - ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕੋ ਪੰਗਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਬਣਦਾ ਹੈ?
- ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ
- ਰੂਪਕ
- ਪੁਨਰੁਕਤੀ Correct answer.
- ਉਪਮਾ
Explanation
ਪੁਨਰੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ, ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ਧੁਨੀ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੈਅ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਪੰਗਤੀ ਦੋ ਵਾਰ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਪੁਨਰੁਕਤੀ ਹੈ।
Question 46ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਚਮਕਦਾ' - ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ 'ਚ' ਧੁਨੀ ਦੀ ਆਵਿਰਤੀ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ?
- ਰੂਪਕ
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ Correct answer.
- ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ
- ਮਾਨਵੀਕਰਨ
Explanation
ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀ ਦੀ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ 'ਚ' ਧੁਨੀ ਕਈ ਵਾਰ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਹੈ।
Question 47ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਸੀ' - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨ ਹੈ?
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
- ਉਪਮਾ
- ਰੂਪਕ Correct answer.
- ਪੁਨਰੁਕਤੀ
Explanation
ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਰੂਪਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ; ਤੁਲਨਾ-ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਰੂਪਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਸਤੂ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਰੂਪਕ ਹੈ।
Question 48ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਪੰਗਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਬਿੰਬ
- ਅੰਤਰ-ਤੁਕਾਂਤ Correct answer.
- ਬਾਹਰੀ ਤੁਕਾਂਤ
- ਯਤੀ
Explanation
ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਬੰਦ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਸਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਤੁਕਾਂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਕਾਂਤ ਦੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਅੰਤਰ-ਤੁਕਾਂਤ ਹੈ।
Question 49ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਕਿਸੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬੰਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਿਸਰੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਤਾ Correct answer.
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਕਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
Explanation
ਹਰ ਮਿਸਰੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਨਾਲ ਤੁਕਾਂਤ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠ ਨੂੰ ਗਾਉਣਯੋਗ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਤਾ ਹੈ।
Question 50ਕਵਿਤਾ (Poetry) – prescribed poems and poets
ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਬਦ-ਚਿਤਰ' ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?
- ਕੇਵਲ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਘਟਾਉਣਾ
- ਕੇਵਲ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਲਿਖਣਾ
- ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਛਾਪ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਰਾਹੀਂ ਪੇਪਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣਾ Correct answer.
- ਕੇਵਲ ਕਵੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਗਾਉਣਾ
Explanation
ਸ਼ਬਦ-ਚਿਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਛਾਪ, ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਪਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਚੋਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਰਾਹੀਂ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।