Karnataka Police Constable key terms

ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮರುಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು 1973ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು.

1956ರಿಂದ 1973ರವರೆಗೆ ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿದ್ದ ಹೆಸರು. ಏಕೀಕರಣದ ನಂತರ ರಚನೆಯಾದ ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು 1 ನವೆಂಬರ್ 1973ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

1953ರಲ್ಲಿ ಫಜಲ್ ಅಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸಮಿತಿ. ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಘಟಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸು ನೀಡಿತು; ಇದರ ಫಲವೇ 1956ರ ರಾಜ್ಯ ಮರುಸಂಘಟನೆ ಕಾಯ್ದೆ.

ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮರುನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

ಸಂವಿಧಾನದ ಆರಂಭದ ಪೀಠಿಕೆ. ನ್ಯಾಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸೌಭ್ರಾತೃತ್ವದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಜನತೆಯೇ ಅಧಿಕಾರದ ಮೂಲ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IIIರಲ್ಲಿ (ಅನುಚ್ಛೇದ 12–35) ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳು. ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ರಕ್ಷಣೆ, ಧರ್ಮಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಅನುಚ್ಛೇದ 32ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಹಕ್ಕು. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಾಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ರಿಟ್ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡುವ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್, ಮ್ಯಾಂಡಮಸ್, ಪ್ರೊಹಿಬಿಷನ್, ಸರ್ಟಿಯೊರಾರಿ ಮತ್ತು ಕ್ವೊ ವಾರಂಟೊ ಎಂಬ ಐದು ಬಗೆಗಳಿದ್ದು, ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜೆಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಹನ್ನೊಂದು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು. ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ಕಾಪಾಡುವುದು ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IVರ (ಅನುಚ್ಛೇದ 36–51) ತತ್ವಗಳು. ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ; ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಕಾನೂನು ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಸದನ. ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆ 552 ಆಗಿದೆ; ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಸದನ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸದಸ್ಯರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಕೆಳಸದನ. ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಶಾಸಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲ್ಸದನ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಾಶ್ವತ ಸದನವಾಗಿದ್ದು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅನುಚ್ಛೇದ 21ರಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ 1980ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು. ಜೀವನದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು.

ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 341ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳು. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಅವಕಾಶ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಾಧಿಸಲು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಂದ್ರ ಮೌಲ್ಯ. ಇದನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಅಥವಾ ಮೀನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಏರಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ನಡುವೆ ಬರುವ ಮೌಲ್ಯ. ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಸವಾದರೆ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯ, ಸಮವಾದರೆ ನಡುವಿನ ಎರಡು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸರಾಸರಿ.

ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೂರರ ಭಿನ್ನರಾಶಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 25% ಎಂದರೆ 100ರಲ್ಲಿ 25 ಭಾಗ; ಲಾಭ, ನಷ್ಟ, ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಲೆಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವಿನ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಭಿನ್ನರಾಶಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 3:4 ಎಂದರೆ ಮೊದಲ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡನೆಯದರ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ.

ಎರಡು ಅನುಪಾತಗಳು ಸಮವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2:3 = 4:6; ಇಂಥ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಡ್ಡ ಗುಣಾಕಾರದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.

ಅಸಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಬಡ್ಡಿ. ಸೂತ್ರ: ಬಡ್ಡಿ = ಅಸಲು × ದರ × ಕಾಲ / 100; ಇಲ್ಲಿ ದರವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ ಶೇಕಡಾವಾರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಸಲು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಅಸಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ವಿಧಾನ. ಪ್ರತಿ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಅಸಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವೇಗ, ದೂರ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಆಧರಿಸಿದ ಲೆಕ್ಕಗಳು. ದೂರ = ವೇಗ × ಕಾಲ ಎಂಬ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.

ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕೃತಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ನೀಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ನಿಯಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹೊಸ ಪದದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.

ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕಾಣೆಯಾದ ಪದವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮೊದಲ ಜೋಡಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಜೋಡಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.

ನೀಡಿದ ಪದಗಳ ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಆ ಹೊರಗಿನದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ. ನೀಡಿದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ನಿಖರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಡೆದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ದೂರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೈಥಾಗೊರಸ್ ಪ್ರಮೇಯ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. 49 ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದು, ಸ್ವರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಸ್ವರ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎರಡು ಪದಗಳು ಸೇರುವಾಗ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅಕ್ಷರ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಸೇರುವಿಕೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಿವೆ.

ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪದವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 'ಮರದ ಮನೆ' ಎಂಬುದು ಸೇರಿ ಒಂದು ಪದವಾಗುವುದು; ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಕವನದ ಪಾದಗಳ ರಚನೆ, ಗಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಷಟ್‌ಪದಿ, ತ್ರಿಪದಿ, ಕಂದ ಮುಂತಾದ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಆಧಾರಿತ ಅಲಂಕರಣಗಳು. ಉಪಮೆ, ರೂಪಕ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮುಂತಾದವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಲಂಕಾರಗಳು.

ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. 73ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್, ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸರಾಸರಿ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿ. ಉಷ್ಣತೆ, ಮಳೆ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡು, ಬಯಲುಸೀಮೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಹವಾಮಾನ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಗಾಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಭಾರತದ ಮಳೆಯ ಬಹುಪಾಲು ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ.

ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ; ಇದು ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿ, ಕೊಡಗಿನ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಡುವೆ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಳತೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಾಮಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುವುದು. ಇದರಿಂದ ಹಣದ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ. ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಣದ ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು.

ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ, 2017ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದು ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.