കവിതാമാഗസിനിലെ ഛന്ദസ്സും രസവും
സ്കൂൾ മാഗസിനിന്റെ കവിതാവിഭാഗത്തിൽ 12 കൃതികൾ; എഡിറ്റർ 3 ദിവസത്തിനകം തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിനി സമർപ്പിച്ച ഈ വരികൾ പരിഗണനയിലുണ്ട്: 'മഴയെത്തി മണ്ണിൽ പാട്ടായി കുളിർകാറ്റിൽ നെല്ലിൻ താളമായി കർഷകൻ കണ്ണിൽ നീരായി പുഞ്ചിരി പൂത്തു പൊന്നായി.' അധ്യാപകൻ ഈ കവിതയെ ഛന്ദസ്സുള്ളതായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കണോ ഗദ്യകവിതയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. വിധിനിർണ്ണയത്തിൽ 15 പോയിന്റ്: രസം 5, ഛന്ദസ്സ് 5, ദൃശ്യഭാവന 5. 20 മിനിറ്റിൽ കൂട്ടായ പരിശോധന നടത്തണം. ഒരു കൂട്ടം 'കരുണം' എന്ന് പറഞ്ഞു; മറ്റൊന്ന് 'ശൃംഗാരം' എന്ന്; മൂന്നാം കൂട്ടം വരികളിലെ അക്ഷരസംഖ്യ പരിശോധിക്കാതെ 'കാകളി' എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തി. മാഗസിനിൽ ഇത്തവണ 40 കവിതകൾ വന്നു; കഴിഞ്ഞ വർഷം ഛന്ദസ്സ് തെറ്റിയ 5 കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് രക്ഷിതാക്കളിൽ നിന്ന് പരാതി ഉയർന്നിരുന്നു. എഡിറ്റർക്ക് രണ്ട് വിരുദ്ധ അഭിപ്രായങ്ങൾ ലഭിച്ചു: ഒന്ന് 'രസം മതി, ഛന്ദസ്സ് നിർബന്ധമല്ല'; മറ്റൊന്ന് 'ഛന്ദസ്സില്ലെങ്കിൽ കവിതയേയല്ല'. അവസാന തീരുമാനം 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ. വിദ്യാർത്ഥിനി ഛന്ദസ്സ് പഠിച്ചിട്ടില്ല; അവൾക്ക് 10 മിനിറ്റ് അധികം നൽകണോ എന്നതും തീരുമാനിക്കണം. അധ്യാപകൻ ഓരോ വാദവും വരികളിലെ തെളിവുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു.
1. ഈ വരികളുടെ പ്രധാന രസം ഏതാണ്? 'കരുണം' എന്ന വാദം സമർത്ഥിക്കുകയും 'ശൃംഗാരം' എന്ന വാദം തള്ളുകയും ചെയ്യുക.
Read the worked answer
പ്രധാന രസം കരുണം. 'കർഷകൻ കണ്ണിൽ നീരായി' എന്നത് നഷ്ടത്തിന്റെയും സഹതാപത്തിന്റെയും നേരിട്ടുള്ള ചിത്രമാണ്; മഴയും നെല്ലും കർഷകന്റെ വേദനയുമായി ചേരുന്നു. 'പുഞ്ചിരി പൂത്തു' എന്നത് ആശ്വാസത്തിന്റെ സൂചനയാണ്; അത് ദുഃഖത്തെ പൂർണമായി മായ്ക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് കരുണത്തിന് ഒരു മൃദുത്വം നൽകുന്നു.
ശൃംഗാരം തള്ളുന്നു: ശൃംഗാരം പ്രധാനമായും സ്ത്രീ-പുരുഷ ആകർഷണത്തെയും സംഗമത്തെയും ആശ്രയിക്കുന്നു. ഇവിടെ പ്രണയം, മിഥുനഭാവം, സംഗമം എന്നിവയില്ല; മഴ, നെല്ല്, കണ്ണുനീർ, പുഞ്ചിരി എന്നിവയാണ് കേന്ദ്രബിന്ദുക്കൾ. അതിനാൽ 'ശൃംഗാരം' എന്ന വാദം വരികളിലെ തെളിവുമായി യോജിക്കുന്നില്ല.
2. ഈ വരികൾ ശാസ്ത്രീയ ഛന്ദസ്സിലാണോ? അക്ഷരസംഖ്യയും ഗുരു-ലഘുവും ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിക്കുക; 'കാകളി' എന്ന വാദം ശരിയാണോ?
Read the worked answer
ഛന്ദസ്സ് പരിശോധന: വരികളിലെ അക്ഷരസംഖ്യ എണ്ണുമ്പോൾ ഒന്നാം വരി 9, രണ്ടാം വരി 10, മൂന്നും നാലും 8 വീതം വരുന്നു. ശാസ്ത്രീയ ഛന്ദസ്സിൽ സാധാരണയായി നിശ്ചിത ഗണക്രമവും ഗുരു-ലഘു ക്രമവും ആവർത്തിക്കണം. ഇവിടെ അക്ഷരസംഖ്യ തന്നെ തുല്യമല്ല; ഗുരു-ലഘു ക്രമവും ആവർത്തനമില്ല.
'കാകളി' വാദം: അക്ഷരസംഖ്യയോ ഗണക്രമമോ പരിശോധിക്കാതെ ഒരു മീറ്ററിന്റെ പേര് പറയുന്നത് ശരിയല്ല. 'കാകളി' എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയത് തെളിവില്ലാത്തതിനാൽ തള്ളണം.
തീരുമാനം: ഇത് ഗദ്യകവിതയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ വരികളും ഒരേ അക്ഷരസംഖ്യയിലും ഗുരു-ലഘു ക്രമത്തിലും പുനരാലേഖനം ചെയ്യണം. ഛന്ദസ്സ് നിർബന്ധമല്ലെന്ന വാദം ശരിയാണ്; എന്നാൽ ഛന്ദസ്സുണ്ടെന്ന് പറയാൻ തെളിവ് വേണം.
3. 'പുഞ്ചിരി പൂത്തു' എന്ന പ്രയോഗം ഏത് അലങ്കാരമാണ്? അത് രസത്തെ എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു?
Read the worked answer
'പുഞ്ചിരി പൂത്തു' എന്നത് രൂപകം ആണ്. പുഞ്ചിരി എന്നത് ഒരു ഭാവമാണ്; അതിനെ പൂവ് പോലെ വിടരുന്നതായി കല്പിക്കുന്നു. 'പോലെ' എന്ന ഉപമാവാചകം ഇല്ലാതെ പുഞ്ചിരിയെ പൂവുമായി ഒന്നാക്കുന്നതിനാൽ ഇത് രൂപകമാണ്, ഉപമയല്ല.
രസത്തോട് ബന്ധം: കരുണം നിറഞ്ഞ കവിതയിൽ പെട്ടെന്ന് പുഞ്ചിരി വിടരുന്നത് ദുഃഖത്തിന് ഇടയിലും പ്രതീക്ഷയുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പൂവിന്റെ ദൃശ്യം മനസ്സിൽ നിൽക്കുന്നതിനാൽ വികാരം കൂടുതൽ സ്പഷ്ടമാകുന്നു; അത് കരുണത്തെ നശിപ്പിക്കാതെ മൃദുലമാക്കുന്നു.