Karnataka II PUC Optional Kannada (KSEAB) cheat sheet

ಗದ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು: ಪ್ರಬಂಧ, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಮತ್ತು ಕಥೆ.

ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ಪ್ರಧಾನ; ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹಗುರ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧ್ವನಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ = ಸ್ವಯಂ ಜೀವನ ಕಥೆ; ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ = ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಕಥೆ.

ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ, ಜನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನ ಅನುಭವಗಳ ವರ್ಣನೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪಠ್ಯಾಧಾರಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ, ಘಟನೆ, ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪಠ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಧರಿಸಬೇಕು.

ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು.

ಭಾವಾರ್ಥ = ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ; ಸಾರಾಂಶ = ಪಠ್ಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶ.

ಗದ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯರಚನೆ, ವಿರಾಮಚಿಹ್ನೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿ ಪರಿಶೀಲನೀಯ.

ಪದ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು: ಛಂದಸ್ಸು, ಅಲಂಕಾರ, ರಸ ಮತ್ತು ಭಾವ.

ವೃತ್ತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಗಣಗಳ ಕ್ರಮ ಇರುತ್ತದೆ; ಉತ್ಪಲಮಾಲಾ, ಚಂಪಕಮಾಲಾ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಮಾತ್ರಾಛಂದಸ್ಸು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಎಣಿಕೆ ಆಧರಿಸಿದೆ; ಷಟ್ಪದಿ, ತ್ರಿಪದಿ, ರಗಳೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಗತ್ಯ ಇದರ ಪ್ರಕಾರಗಳು.

ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪಾದಗಳು; ಭಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳು.

ರಸಗಳು: ಶೃಂಗಾರ, ವೀರ, ಕರುಣ, ಹಾಸ್ಯ, ಭಯಾನಕ, ಬೀಭತ್ಸ, ರೌದ್ರ, ಅದ್ಭುತ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ವಾತ್ಸಲ್ಯ.

ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಮಾವಾಚಕ (ಹಾಗೆ, ಇಂದ, ವೋಲ್) ಇರುತ್ತದೆ; ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ-ಉಪಮಾನಗಳ ಅಭೇದ ಆರೋಪ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥ ಬರೆಯುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಪಾದದ ಅರ್ಥ, ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಕವಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಅನುಪ್ರಾಸ = ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ; ಯಮಕ = ಒಂದೇ ಪದ ಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆ.

ನಾಟಕವು ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ; ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ ಪ್ರಧಾನ.

ನಾಟಕದ ಅಂಗಗಳು: ಕಥಾವಸ್ತು, ಪಾತ್ರ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಅಂಕ, ದೃಶ್ಯ, ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ.

ಅಂಕ = ನಾಟಕದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ; ದೃಶ್ಯ = ಅಂಕದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ.

ಪಾತ್ರ ವಿಧಗಳು: ನಾಯಕ, ನಾಯಕಿ, ಪ್ರತಿನಾಯಕ, ವಿದೂಷಕ ಮತ್ತು ಸಹಪಾತ್ರಗಳು.

ಸಂಘರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ನಾಟಕದ ಚಲನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಹಾರವೇ ಮುಕ್ತಾಯ.

ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರಗಳು: ಸಾಮಾಜಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಪೌರಾಣಿಕ, ಪ್ರಹಸನ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ.

ರಂಗಸೂಚನೆ (stage direction) ಪಾತ್ರದ ಪ್ರವೇಶ, ನಿರ್ಗಮನ, ಭಾವ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಭಾಷಣೆ ಪಾತ್ರದ ಸ್ವಭಾವ, ವರ್ಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಬೇಕು.

ಕಾದಂಬರಿ ದೀರ್ಘ ಗದ್ಯ ಕಥನ; ಕಥಾವಸ್ತು, ಪಾತ್ರ, ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಥೀಮ್ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು.

ಕಥಾವಸ್ತು = ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿ; ಥೀಮ್ = ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲ ವಿಚಾರ.

ಪಾತ್ರ ವಿಕಾಸ: ಸ್ಥಿರ ಪಾತ್ರ (flat) ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಪಾತ್ರ (round).

ನಿರೂಪಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ (ನಾನು) ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಪುರುಷ (ಅವನು/ಅವಳು).

ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ರೈತ ಜೀವನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಪ್ರಧಾನ.

"ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡಿತಿ" ಕುವೆಂಪುರವರ ಕಾದಂಬರಿ; "ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ" ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿ.

"ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು" ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ; ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾದಂಬರಿ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಕಥಾವಸ್ತು, ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನ ಉದ್ದೇಶ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಸಂಧಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಿಧ: ಲೋಪಸಂಧಿ, ಆಗಮಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಆದೇಶಸಂಧಿ.

ಸಮಾಸಗಳು: ತತ್ಪುರುಷ (ಉತ್ತರಪದ ಪ್ರಧಾನ), ಕರ್ಮಧಾರಯ (ಸಮಾನಾಧಿಕಾರ), ದ್ವಂದ್ವ (ಎರಡೂ ಪ್ರಧಾನ), ಬಹುವ್ರೀಹಿ (ಅನ್ಯಪದ ಪ್ರಧಾನ), ದ್ವಿಗು (ಸಂಖ್ಯಾ ಪೂರ್ವಪದ).

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಭಕ್ತಿಗಳು: ಪ್ರಥಮಾ, ದ್ವಿತೀಯಾ, ತೃತೀಯಾ, ಚತುರ್ಥಿ, ಪಂಚಮಿ, ಷಷ್ಠಿ, ಸಪ್ತಮಿ ಮತ್ತು ಸಂಬೋಧನಾ.

ಲಿಂಗ ಮೂರು: ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ; ವಚನ ಎರಡು: ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ.

ಕಾಲ ಮೂರು: ವರ್ತಮಾನ, ಭೂತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್; ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪುರುಷವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಯ ಕ್ರಿಯಾಪದದಿಂದ ನಾಮಪದ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯ ನಾಮಪದದಿಂದ ನಾಮಪದ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪದಜಾತಿಗಳು: ನಾಮಪದ, ಸರ್ವನಾಮ, ವಿಶೇಷಣ, ಕ್ರಿಯಾಪದ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯ.

ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ, ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಮತ್ತು ನಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

ಅನುವಾದ = ಮೂಲ ಪಠ್ಯದ ಅರ್ಥ, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.

ಅಕ್ಷರಾರ್ಥ = ಪದಶಃ ಅರ್ಥ; ಭಾವಾರ್ಥ = ಒಟ್ಟು ಪಠ್ಯದ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ.

ಸಂದರ್ಭಾರ್ಥ: ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಬರಬಹುದು; ಸಂದರ್ಭ ನೋಡಿ ಅರ್ಥ ಆರಿಸಬೇಕು.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುವಾಗ ಕರ್ತೃ-ಕರ್ಮ-ಕ್ರಿಯೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆ ಕೊನೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಬೇಕು.

Proper nouns, technical terms ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಬೇಕು; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಗಾದೆ, ನುಡಿಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಣೆಗಳನ್ನು ಪದಶಃ ಅಲ್ಲ, ಸಮಾನಾರ್ಥದಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕ್ರಿಯಾಪದ (ವಿವರಿಸಿ, ತಾಳೆಮಾಡಿ, ಸಮರ್ಥಿಸಿ) ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಸಾರಾಂಶ ಬರೆಯುವಾಗ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರ, ಪೋಷಕ ವಿವರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಬಂಧದ ರಚನೆ: ಶೀರ್ಷಿಕೆ, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ, ಮುಖ್ಯ ವಿವರಣೆ (2-3 ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್) ಮತ್ತು ಸಮಾರೋಪ.

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ವಿಷಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಮಾರೋಪ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ-ದಿನಾಂಕ, ಸಂಬೋಧನೆ, ಮುಖ್ಯಾಂಶ, ವಂದನೆ ಮತ್ತು ಸಹಿ ಇರುತ್ತವೆ.

ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಪತ್ರ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮತ್ತು ಸೌಜನ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕು.

ಅರ್ಜಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ, ಅಗತ್ಯ ವಿವರ ಮತ್ತು ಕೋರಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು; ಅನಗತ್ಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಾತು ಬೇಡ.

ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೇಂದ್ರ ವಿಚಾರ ಇರಬೇಕು; ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಂಬಂಧ ಇರಬೇಕು.

ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರಬೇಕು; ಸೂಕ್ತವಾದರೆ ಅಂಕಿಅಂಶ ಅಥವಾ ಉದಾಹರಣೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಪತ್ರದ ಭಾಷೆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇರಬೇಕು: ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕ, ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ.

ಅಲಂಕಾರ = ಕಾವ್ಯದ ಅಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗ.

ಉಪಮಾಲಂಕಾರ: ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಉಪಮಾವಾಚಕದಿಂದ ಹೇಳುವುದು; ಉದಾ: "ಮುಖ ಚಂದ್ರನಂತೆ".

ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ: ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳನ್ನು ಅಭೇದವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುವುದು; ಉದಾ: "ಮುಖ ಚಂದ್ರ".

ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ: ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣವನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಹೇಳುವುದು.

ಅನುಪ್ರಾಸ: ಒಂದೇ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ; ಯಮಕ: ಒಂದೇ ಪದ ಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆ.

ಶ್ಲೇಷ: ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ; ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ: ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದು.

ವೃತ್ತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಗಣಕ್ರಮ ನಿಯತ; ಮಾತ್ರಾಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಎಣಿಕೆ ನಿಯತ.

ಷಟ್ಪದಿ = ಆರು ಪಾದಗಳ ಮಾತ್ರಾಛಂದಸ್ಸು; ಭಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳು.

ರಸ = ಕಾವ್ಯದ ಆನಂದಾನುಭವ; ಶೃಂಗಾರ, ವೀರ, ಕರುಣ, ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಮುಖ್ಯ ರಸಗಳು.