ಪದ್ಯ (Poetry): ಭಾವ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ
ಪದ್ಯ ವಿಭಾಗವು ಕವಿತೆಯ ಭಾವ, ಕಲ್ಪನೆ, ಅಲಂಕಾರ, ಛಂದಸ್ಸು, ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ, ಭಾವಾರ್ಥ, ಕವಿ ಪರಿಚಯ, ಛಂದಸ್ಸು ಗುರುತಿಸುವುದು.
ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ
- ಕವಿ ಮತ್ತು ಕೃತಿ;
- ಪದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭ - ಯಾವ ಪಾತ್ರ, ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿ;
- ಪದಗಳ ಅರ್ಥ;
- ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ. “ವಿವರಿಸಿ” ಎಂದಾಗ ಅರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು; ಕವಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ. ಪದ್ಯದ ಧ್ವನಿ - ಕರುಣ, ವೀರ, ಭಕ್ತಿ, ವ್ಯಂಗ್ಯ - ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ.
ಭಾವ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ
ಉಪಮೆ, ರೂಪಕ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಮಾನವೀಕರಣ, ಅನುಪ್ರಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ ಮೇಲೆ “ಏಕೆ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿ. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಣವು ಭಾವಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ.
ಮಾದರಿ
“ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣಿನ ನಡುವೆ ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯಿತು; ಬಂಜೆ ನೆಲವೂ ಹಸಿರನು ನಕ್ಕಿತು.” ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅಲಂಕಾರವೇನು? ಕಾರಣ: ನೆಲಕ್ಕೆ ನಗುವುದನ್ನು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ - ಇದು ಮಾನವೀಕರಣ. “ಬಂಜೆ ನೆಲ” ಎಂಬುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಮೊಳಕೆ ಒಡೆದದ್ದು ಆ ವಿರೋಧವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು, ಪದಗುಚ್ಛ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ಮೂರೂ ಇರಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ “ಹಸಿರು” ಬದುಕಿನ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಭಾವಾರ್ಥ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಲೆಗಳು
- ಪದ್ಯವನ್ನು ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಬರೆಯುವುದು.
- ಸಂದರ್ಭ ಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ಅರ್ಥ ಬರೆಯುವುದು.
- ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವುದು.
- ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲಘು-ಗುರು ಲೆಕ್ಕ ತಪ್ಪುವುದು.
- ಕವಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಪಾತ್ರದ ಭಾವ ಎಂದು ಬರೆಯುವುದು.