കവിതാപാരായണം: ശാന്തരസവും ഉത്പ്രേക്ഷയും തിരിച്ചറിയൽ
സ്കൂൾ കവിതാപാരായണ മത്സരത്തിൽ 24 മത്സരാർഥികളിൽ നിന്ന് 6 പേരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. അവസാന റൗണ്ടിൽ ഈ വരികൾ നൽകി: 'മഴത്തുള്ളി വീണു പുഴയിൽ, / മണൽത്തരികൾ പൊൻനിറമായ്; / കരയിലെ മരം കുനിഞ്ഞു, / കാറ്റിനോട് രഹസ്യം പറഞ്ഞു.' 4 മാർക്കിൽ രണ്ട് മാർക്ക് രസത്തിനും രണ്ട് മാർക്ക് അലങ്കാരത്തിനും. മത്സരാർഥി അനു പറഞ്ഞു: 'പ്രധാന രസം ശാന്തം; അലങ്കാരം ഉത്പ്രേക്ഷ, കാരണം മരത്തെ സംസാരിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു.' മത്സരാർഥി രാജു പറഞ്ഞു: 'രസം ശൃംഗാരം; അലങ്കാരം അതിശയോക്തി, കാരണം പൊൻനിറം എന്ന് അതിശയിപ്പിക്കുന്നു.' ജഡ്ജിമാർക്ക് ഏത് വിശദീകരണം സ്വീകരിക്കണം എന്നതിൽ ഭിന്നതയുണ്ട്. റൂബ്രിക് പറയുന്നത്: തെളിവ് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചാൽ മാത്രം മാർക്ക്; കവിതയില്ലാത്ത ആശയം ചേർത്താൽ മാർക്ക് കുറയ്ക്കണം. അനുവിന്റെ ഉത്തരത്തിൽ 'കാറ്റിനോട് രഹസ്യം' എന്ന വരി തെളിവായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്; രാജുവിന്റെ ഉത്തരത്തിൽ 'പൊൻനിറം' എന്നത് അതിശയോക്തിയാണെന്ന് മാത്രം പറയുന്നു, എങ്ങനെ എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നില്ല. കൂടാതെ രാജു ശൃംഗാരത്തിന് തെളിവായി ദാമ്പത്യബന്ധം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല.
1. അനുവിന്റെയും രാജുവിന്റെയും ഉത്തരങ്ങളിൽ ഏതിന് ഏത് മാർക്ക്? രസവും അലങ്കാരവും തെളിവോടെ വിശദീകരിക്കുക.
Read the worked answer
അനു: 4/4. 'മരം കുനിഞ്ഞു, കാറ്റിനോട് രഹസ്യം പറഞ്ഞു' എന്ന വരിയിൽ മരത്തെ മനുഷ്യനെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു; ഇത് ഉത്പ്രേക്ഷ. 'മഴത്തുള്ളി', 'പൊൻനിറം', 'കുനിഞ്ഞു' എന്നിവ ശാന്തവും സൗമ്യവുമായ അനുഭൂതി നൽകുന്നു; അതിനാൽ പ്രധാന രസം ശാന്തം എന്ന് ന്യായീകരിക്കാം. അനു തെളിവ് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു.
രാജു: 1/4 അല്ലെങ്കിൽ 2/4. 'പൊൻനിറം' എന്നത് അതിശയോക്തിയാകണമെങ്കിൽ അസാധാരണമായ വലിപ്പമോ ആവർത്തനമോ വേണം; ഇവിടെ അത് കാവ്യാത്മക വർണന മാത്രമാണ്. ശൃംഗാരത്തിന് ദാമ്പത്യബന്ധമോ പ്രണയഭാവമോ വേണം; കവിതയിൽ അതില്ല. അതിനാൽ രാജുവിന്റെ പദനാമം ശരിയല്ല; തെളിവും വിശദീകരണവും കുറവാണ്.
2. ഈ വരികൾ ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ഏത് വേഗവും നിർത്തലും ഉപയോഗിക്കണം? രസാനുഭവവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക.
Read the worked answer
ശാന്തരസത്തിന് അനുസൃതമായി മിതമായ വേഗം, വളരെ ഉയർന്ന ശബ്ദമല്ല. ആദ്യ രണ്ട് വരികളിൽ 'മഴത്തുള്ളി', 'പൊൻനിറമായ്' എന്നിവയിൽ ചെറിയ നിർത്തൽ; മൂന്നാം വരിയിൽ 'കുനിഞ്ഞു' എന്നതിനുശേഷം ഒരു നിമിഷം നിർത്തി നാലാം വരിയിലെ 'രഹസ്യം' എന്ന വാക്കിന് മൃദുവായ ഊന്നൽ. 'രഹസ്യം പറഞ്ഞു' എന്നത് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ ഉത്പ്രേക്ഷയുടെ സൗമ്യത നഷ്ടപ്പെടും; അതിശയോക്തിയാക്കി ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ രസം മാറും. അതിനാൽ ഉച്ചാരണം അർഥത്തെയും അലങ്കാരത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കണം.