പദ്യം: അർത്ഥം, രസം, അലങ്കാരം, ചൊല്ലൽ
പദ്യം: അർത്ഥവും അനുഭൂതിയും
പദ്യവിഭാഗം പാഠ്യകവിതകളുടെ അർത്ഥം, ആശയം, രസം, അലങ്കാരം, പാരായണം എന്നിവ പരിശോധിക്കുന്നു. ഒരു വരിയുടെ നേരിട്ടുള്ള അർത്ഥം മാത്രമല്ല, കവിയുടെ സന്ദേശവും സന്ദർഭവും വേണം. ചൊല്ലൽ ചോദ്യങ്ങളിൽ യതി, ലയം, ഉച്ചാരണം, ഭാവം എന്നിവ ശ്രദ്ധിക്കണം.
അലങ്കാരവും രസവും
- ഉപമ: 'പോലെ', 'പോലുള്ള' തുടങ്ങിയ താരതമ്യപദമുണ്ടാകും; രണ്ട് വസ്തുക്കളുടെ സാമ്യം വ്യക്തമാക്കണം.
- രൂപകം: താരതമ്യപദമില്ലാതെ ഒന്നിനെ മറ്റൊന്നാക്കി അവതരിപ്പിക്കും.
- ഉത്പ്രേക്ഷ: സങ്കൽപ്പത്തിലൂടെയുള്ള ആരോപണം.
- രസം: ശൃംഗാരം, കരുണം, വീരം, ഹാസ്യം, അദ്ഭുതം, ഭയാനകം, രൗദ്രം, ബീഭത്സം, ശാന്തം എന്നീ നവരസങ്ങൾ.
മാതൃക
'മുഖം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു' എന്ന വരിയിൽ 'പോലെ' ഉണ്ട്; ചന്ദ്രന്റെ തെളിച്ചം മുഖത്തിന് ആരോപിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇത് ഉപമാലങ്കാരം. എന്നാൽ 'മുഖമാകുന്ന ചന്ദ്രൻ' എന്നാൽ താരതമ്യപദമില്ല; മുഖത്തെ ചന്ദ്രനായി തന്നെ പറയുന്നു; അത് രൂപകം. ഉത്തരത്തിൽ അലങ്കാരത്തിന്റെ പേര് മാത്രമല്ല, ഏത് പദങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് അത് സാധ്യമാകുന്നത് എന്നും എഴുതണം.
വീഴ്ചകൾ
അലങ്കാരം പേരെടുത്ത് പറഞ്ഞ് വിശദീകരിക്കാതിരിക്കുക, ഉപമയും രൂപകവും കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കുക, രസത്തിന് പകരം ഭാവം എഴുതുക, യതി തെറ്റിച്ച് ചൊല്ലുക, കവിതയിലെ വികാരം സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ മാത്രം പറയുക എന്നിവ ഒഴിവാക്കുക.