I85PREP
⌘ K
Maharashtra Gram Sevak study materials
Maharashtra Gram Sevak study resources

Maharashtra Gram Sevak practice questions

One question at a time. Build your Maharashtra Gram Sevak understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Marathi Language and Grammar

मराठी वर्णमालेत स्वरांची एकूण संख्या किती आहे?

  1. १०
  2. १६ Correct answer.
  3. १४
  4. १२

Explanation

मराठी वर्णमालेत स्वर १६ आहेत. त्यांत अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ॠ, ऌ, ए, ऐ, ओ, औ, अं, अः असे वर्ण येतात. ही संख्या मराठी वर्णमालेच्या प्रमाणित मांडणीवर आधारित आहे.

Question 2Marathi Language and Grammar

'कमळ' या शब्दातील पहिले अक्षर कोणत्या प्रकारचे आहे?

  1. ओष्ठ्य
  2. अनुनासिक
  3. कंठ्य Correct answer.
  4. तालव्य

Explanation

'क' हे अक्षर कंठातून उच्चारले जाते, म्हणून ते कंठ्य आहे. 'क' चा उच्चारस्थान कंठ असते. 'म' अनुनासिक, 'च' तालव्य आणि 'प' ओष्ठ्य असते.

Question 3Marathi Language and Grammar

'बाळ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते?

  1. बाळी
  2. बाळां
  3. बाळा
  4. बाळे Correct answer.

Explanation

अकारान्त नपुंसकलिंगी शब्दांचे अनेकवचन करताना शेवटच्या 'अ' जागी 'ए' येते. 'बाळ' हे नपुंसकलिंगी असल्याने त्याचे रूप 'बाळे' होते. 'बाळा' हे एकवचनी प्रत्ययाचे रूप आहे.

Question 4Marathi Language and Grammar

'मुलगी शाळेत गेली' या वाक्यातील कर्ता कोणता?

  1. गेली
  2. मुलगी Correct answer.
  3. कोणताही नाही
  4. शाळेत

Explanation

क्रियापद ज्याच्याविषयी माहिती सांगते तो शब्द कर्ता असतो. येथे 'गेली' ही क्रिया 'मुलगी' या शब्दाविषयी आहे, म्हणून 'मुलगी' कर्ता आहे. 'शाळेत' हे अधिकरण दर्शवणारे कर्म आहे.

Question 5Marathi Language and Grammar

'सूर्य' या शब्दाचा समानार्थी शब्द कोणता?

  1. शशी
  2. अनिल
  3. रवी Correct answer.
  4. जल

Explanation

'रवी' हा सूर्याचा समानार्थी शब्द आहे. मराठीत सूर्यासाठी भास्कर, दिनकर, रवी असे अनेक शब्द वापरले जातात. 'शशी' चंद्रासाठी वापरला जातो.

Question 6Marathi Language and Grammar

'दिवस' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता?

  1. रात्र Correct answer.
  2. सकाळ
  3. दुपार
  4. संध्याकाळ

Explanation

'दिवस' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द 'रात्र' आहे. दिवस आणि रात्र हे परस्परविरोधी कालखंड दर्शवतात. सकाळ, संध्याकाळ आणि दुपार हे दिवसाचेच भाग आहेत.

Question 7Marathi Language and Grammar

'रामाने पुस्तक वाचले' या वाक्यात कोणती विभक्ती आहे?

  1. षष्ठी
  2. द्वितीया
  3. तृतीया Correct answer.
  4. सप्तमी

Explanation

'रामाने' या रूपात 'ने' हा प्रत्यय कर्त्याचे साधन दर्शवतो, जो तृतीया विभक्तीचा आहे. कर्त्याने केलेली क्रिया दाखवण्यासाठी तृतीया विभक्ती वापरली जाते. द्वितीया कर्मासाठी, षष्ठी मालकीसाठी आणि सप्तमी स्थळासाठी येते.

Question 8Marathi Language and Grammar

'तो खूप हुशार आहे' या वाक्यात 'हुशार' हा शब्द कोणता प्रकार आहे?

  1. क्रियापद
  2. उभयान्वयी अव्यय
  3. सर्वनाम
  4. विशेषण Correct answer.

Explanation

'हुशार' हा शब्द 'तो' या नामाबद्दल विशेष माहिती सांगतो, म्हणून तो विशेषण आहे. विशेषण नामाचा गुण, स्थिती किंवा संख्या दर्शवते. क्रियापद क्रिया दाखवते आणि सर्वनाम नामाऐवजी येते.

Question 9Marathi Language and Grammar

'मी शाळेत जातो' या वाक्याचे वर्तमानकाळातील रूप कोणते?

  1. मी शाळेत जात होतो
  2. मी शाळेत गेलो
  3. मी शाळेत जात आहे Correct answer.
  4. मी शाळेत जाईन

Explanation

'जात आहे' हे रूप सध्या चालू असलेली क्रिया दर्शवते, म्हणजे वर्तमानकाळ. 'जातो' हे सामान्य वर्तमान दर्शवते, पण पर्यायांत ते दिलेले नाही; दिलेल्या पर्यायांत 'जात आहे' हे स्पष्ट वर्तमानकाळाचे रूप आहे. 'जाईन' भविष्यकाळ, 'जात होतो' भूतकाळ आणि 'गेलो' पूर्ण भूतकाळ आहे.

Question 10Marathi Language and Grammar

'आईने मुलाला जेवण दिले' या वाक्यात 'मुलाला' हे कोणते कारक आहे?

  1. कर्म Correct answer.
  2. कर्ता
  3. अधिकरण
  4. संबंध

Explanation

ज्या व्यक्तीवर क्रियेचा परिणाम होतो ते कर्म असते. जेवण देण्याची क्रिया 'मुलाला' याच्याशी जोडली आहे, म्हणून ते कर्म कारक आहे. 'आईने' हे कर्ता कारक आहे.

Question 11Marathi Language and Grammar

'पुस्तक वाचून झाले' या वाक्यात 'वाचून' हे कोणते रूप आहे?

  1. कृदंत Correct answer.
  2. धातुसाधित विशेषण
  3. समास
  4. उपसर्ग

Explanation

धातूला 'ऊन' प्रत्यय लागून तयार झालेले 'वाचून' हे कृदंत रूप आहे. कृदंत धातूपासून बनतो आणि वाक्यात क्रियाविशेषण किंवा विशेषणासारखा वापरला जातो. समास दोन शब्दांच्या जोडणीने बनतो.

Question 12Marathi Language and Grammar

'राजा' या शब्दाचे सामान्यरूप कोणते?

  1. राजाने
  2. राजाला Correct answer.
  3. राजाचा
  4. राजा

Explanation

'राजा' या आकारान्त पुल्लिंगी शब्दाचे सामान्यरूप 'राजा' असेच राहते, पण विभक्तीप्रत्यय लागताना ते 'राजा-' असे बदलते; दिलेल्या पर्यायांत 'राजाला' हे प्रत्यययुक्त रूप आहे. सामान्यरूप म्हणजे विभक्तीप्रत्यय जोडण्यापूर्वीचे मूळ रूप. 'राजाने' हे कर्ता, 'राजाचा' हे संबंध दर्शवते.

Question 13Marathi Language and Grammar

'मुलांनी मैदानात खेळ खेळला' या वाक्यात क्रियापदाचे लिंग कोणते?

  1. उभयलिंग
  2. पुल्लिंग Correct answer.
  3. स्त्रीलिंग
  4. नपुंसकलिंग

Explanation

मराठीत क्रियापद सामान्यतः कर्त्याच्या लिंगाशी नाही, तर कर्माच्या लिंगाशी जुळते. 'खेळ' हे पुल्लिंगी कर्म असल्याने 'खेळला' हे पुल्लिंगी क्रियापद आले आहे. कर्ता 'मुलांनी' असूनही क्रियापद पुल्लिंगी आहे.

Question 14Marathi Language and Grammar

'सुंदर' या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते?

  1. सुंदरच
  2. सुंदरा
  3. सुंदरी Correct answer.
  4. सुंदरता

Explanation

विशेषणाचे स्त्रीलिंगी रूप करताना सामान्यतः शेवटी 'ई' येते, त्यामुळे 'सुंदर' चे 'सुंदरी' होते. 'सुंदरता' हे भाववाचक नाम आहे आणि 'सुंदरा' हे पुल्लिंगी विभक्तीरूप आहे.

Question 15Marathi Language and Grammar

'आकाशात पक्षी उडत आहेत' या वाक्यातील 'आकाशात' हे कोणते कारक आहे?

  1. संप्रदान
  2. अधिकरण Correct answer.
  3. कर्ता
  4. कर्म

Explanation

क्रिया ज्या ठिकाणी घडते ते स्थळ अधिकरण कारकाने दर्शवले जाते. 'आकाशात' हे उडण्याचे स्थळ सांगते, म्हणून ते अधिकरण कारक आहे. संप्रदान कारक देण्याच्या अर्थाने येते.

Question 16Marathi Language and Grammar

'निळे आकाश' या शब्दसमूहातील विशेषणाचा प्रकार कोणता?

  1. संख्यावाचक
  2. सार्वनामिक
  3. गुणवाचक Correct answer.
  4. क्रमवाचक

Explanation

'निळे' हे आकाशाचा रंगरूप गुण सांगते, म्हणून ते गुणवाचक विशेषण आहे. गुणवाचक विशेषण रंग, आकार, स्वभाव इत्यादी गुण दर्शवते. संख्यावाचक विशेषण संख्या सांगते.

Question 17Marathi Language and Grammar

'विद्यार्थी' या शब्दाचा योग्य समास कोणता?

  1. विद्येसाठी विद्यार्थी
  2. विद्येचा अर्थ
  3. विद्या आणि विद्यार्थी
  4. विद्या हीच विद्यार्थी Correct answer.

Explanation

'विद्यार्थी' या शब्दात 'विद्या हीच अर्थ' असा अर्थ गर्भित आहे, हा कर्मधारय समास आहे. कर्मधारय समासात विशेषण आणि विशेष्य किंवा उपमान आणि उपमेय यांचा एकच अर्थ दर्शवला जातो. 'विद्येचा अर्थ' हे षष्ठी तत्पुरुषाचे उदाहरण आहे.

Question 18Marathi Language and Grammar

'तुम्ही कधी येणार?' या वाक्यातील विरामचिन्ह कोणते आहे?

  1. उद्गारचिन्ह
  2. प्रश्नचिन्ह Correct answer.
  3. अवतरणचिन्ह
  4. स्वल्पविराम

Explanation

वाक्य प्रश्न विचारत असल्याने शेवटी प्रश्नचिन्ह (?) येते. प्रश्नार्थक वाक्याच्या शेवटी प्रश्नचिन्ह वापरणे हा मराठी विरामचिन्हांचा नियम आहे. स्वल्पविराम वाक्यातील भाग वेगळे करतो.

Question 19Marathi Language and Grammar

'तो आला, पण तो उशिरा आला' या वाक्यातील 'पण' हे कोणते अव्यय आहे?

  1. संबंधक सर्वनाम
  2. उपसर्ग
  3. उभयान्वयी अव्यय Correct answer.
  4. क्रियाविशेषण

Explanation

'पण' हा शब्द दोन वाक्ये जोडतो आणि विरोध दर्शवतो, म्हणून तो उभयान्वयी अव्यय आहे. उभयान्वयी अव्यये वाक्ये किंवा शब्द जोडण्याचे काम करतात. क्रियाविशेषण क्रियेची विशेषता सांगते.

Question 20Marathi Language and Grammar

'मुलगा शाळेत गेला' या वाक्याचे प्रश्नार्थक रूप कोणते?

  1. मुलगा शाळेत गेला.
  2. मुलगा शाळेत गेला का? Correct answer.
  3. मुलगा शाळेत गेला, पण उशिरा.
  4. मुलगा शाळेत गेला!

Explanation

प्रश्न विचारण्यासाठी वाक्याच्या शेवटी 'का' हा शब्द जोडून प्रश्नचिन्ह दिले जाते. 'मुलगा शाळेत गेला का?' हे प्रश्नार्थक वाक्य आहे. उर्वरित पर्याय विधानार्थी किंवा उद्गारार्थी आहेत.

Question 21Marathi Language and Grammar

'चांगल्या मुलांनी पुस्तके वाचली' या वाक्यात 'चांगल्या' हे विशेषण कोणत्या शब्दाचे विशेषण आहे?

  1. मुलांनी Correct answer.
  2. वाचली
  3. पुस्तके
  4. चांगल्या

Explanation

'चांगल्या' हे विशेषण 'मुलांनी' या नामाचा गुण सांगते, म्हणून ते त्याचे विशेषण आहे. विशेषण नेहमी ज्या नामाची विशेषता सांगते त्याला विशेष्य म्हणतात. 'वाचली' हे क्रियापद असल्याने ते विशेष्य होत नाही.

Question 22Marathi Language and Grammar

'अतिशय' या शब्दाचा वापर करून 'तो हुशार आहे' या वाक्याचा अर्थ कोणता बदलतो?

  1. हुशारी नाकारली जाते
  2. वाक्य प्रश्नार्थक होते
  3. हुशारीची तीव्रता वाढते Correct answer.
  4. हुशारीचे प्रमाण कमी होते

Explanation

'अतिशय' हे क्रियाविशेषण विशेषणाची तीव्रता वाढवते, म्हणून 'अतिशय हुशार' म्हणजे फारच हुशार. क्रियाविशेषण विशेषणाची पदवी किंवा तीव्रता दर्शवते. ते नाकारणे किंवा प्रश्न दर्शवणे यासाठी वापरले जात नाही.

Question 23Marathi Language and Grammar

'रामाने सीतेला पत्र लिहिले' या वाक्यात 'सीतेला' हे कोणते कारक आहे?

  1. संप्रदान Correct answer.
  2. संबंध
  3. अधिकरण
  4. कर्ता

Explanation

पत्र लिहिण्याची क्रिया ज्याच्यासाठी केली जाते तो संप्रदान कारक असतो. येथे पत्र 'सीतेला' यासाठी लिहिले गेले आहे, म्हणून ते संप्रदान कारक आहे. 'रामाने' हे कर्ता कारक आहे.

Question 24Marathi Language and Grammar

'पक्षी उडतो' या वाक्याचे कर्मणी प्रयोगातील रूप कोणते?

  1. पक्ष्याने उडवले जाते Correct answer.
  2. पक्ष्याला उडता येते
  3. पक्षी उडत आहे
  4. पक्षी उडणार आहे

Explanation

कर्मणी प्रयोगात कर्त्याला 'ने' प्रत्यय लागतो आणि क्रियापद कर्माच्या लिंगाप्रमाणे बदलते. 'पक्ष्याने उडवले जाते' हे रूप कर्मणी प्रयोग दर्शवते. 'पक्षी उडत आहे' हे कर्तरी प्रयोगाचे रूप आहे.

Question 25Marathi Language and Grammar

'सुगरण' या शब्दाचा योग्य अर्थ कोणता?

  1. चांगला संगीतकार
  2. चांगली राहणारी स्त्री
  3. सुंदर गाणारी स्त्री Correct answer.
  4. सुंदर घर बांधणारी स्त्री

Explanation

'सुगरण' हा शब्द 'सु' आणि 'गरण' यांच्या जोडणीने बनलेला असून तो सुंदर गाणारी स्त्री असा अर्थ दर्शवतो. मराठीत 'सुगरण' हा शब्द गायनातील निपुणतेसाठी वापरला जातो. तो घर बांधणे किंवा राहणे या अर्थाने येत नाही.

Question 26Marathi Language and Grammar

'ग्रामसेवकाने गावकऱ्यांना योजनेची माहिती दिली' या वाक्यात 'गावकऱ्यांना' हे कोणत्या कारकाचे रूप आहे?

  1. अधिकरण कारक
  2. संप्रदान कारक Correct answer.
  3. कर्म कारक
  4. कर्ता कारक

Explanation

ज्या व्यक्तीला किंवा वस्तूला काही देण्यात येते, तिच्याशी संबंधित कारक म्हणजे संप्रदान कारक. येथे माहिती देण्याचा लाभ गावकऱ्यांना होत आहे, म्हणून 'गावकऱ्यांना' हे संप्रदान कारकाचे रूप आहे. याचे प्रत्यय 'ला' किंवा 'ना' असतात.

Question 27Marathi Language and Grammar

'नदी' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते?

  1. नद्या Correct answer.
  2. नदीच्या
  3. नदी
  4. नदीने

Explanation

स्त्रीलिंगी 'ई'कारान्त शब्दांचे अनेकवचन बनवताना शेवटचा 'ई' बदलून 'या' येते, जसे नदी ते नद्या. हा नियम 'गडी', 'साडी' या शब्दांनाही लागू होतो. म्हणून योग्य अनेकवचन 'नद्या' आहे.

Question 28Marathi Language and Grammar

'आजोबांनी नातवाला गोष्ट सांगितली' या वाक्याचे प्रथम पुरुषातील रूप कोणते?

  1. आजोबा नातवाला गोष्ट सांगतात
  2. तू नातवाला गोष्ट सांगितली
  3. तो नातवाला गोष्ट सांगतो
  4. मी नातवाला गोष्ट सांगितली Correct answer.

Explanation

प्रथम पुरुष म्हणजे बोलणारा स्वतःचा उल्लेख करतो, त्यासाठी 'मी' किंवा 'आम्ही' वापरतात. मूळ वाक्याचा कर्ता 'आजोबांनी' बदलून 'मी' केल्यास क्रियापद 'सांगितली' असेच राहते, कारण क्रियापद कर्माच्या लिंगावर येते. म्हणून 'मी नातवाला गोष्ट सांगितली' हे योग्य रूप आहे.

Question 29Marathi Language and Grammar

'धावणे' या धातूपासून तयार होणारे भाववाचक नाम कोणते?

  1. धावपटू
  2. धावत
  3. धाव Correct answer.
  4. धावला

Explanation

धातूच्या मूळ रूपातून क्रियेचा भाव दर्शवणारे नाम तयार होते, त्याला भाववाचक नाम म्हणतात. 'धावणे' या धातूपासून 'धाव' हे भाववाचक नाम बनते, जसे 'पळणे' ते 'पळ'. 'धावपटू' हे कर्तृवाचक, 'धावत' व 'धावला' ही क्रियापदाची रूपे आहेत.

Question 30Marathi Language and Grammar

'मुलगी गाणे गाते' या वाक्याचे कर्मणी प्रयोगातील योग्य रूप कोणते?

  1. गाणे मुलीने गायले जाते Correct answer.
  2. मुलगी गाणे गात असते
  3. गाणे गाण्यात येते
  4. मुलीकडून गाणे गाणे जाते

Explanation

कर्मणी प्रयोगात कर्त्याला 'ने' किंवा 'कडून' प्रत्यय लागतो आणि क्रियापद कर्माच्या लिंग-वचनानुसार बदलते. 'गाणे' हे नपुंसकलिंगी एकवचनी कर्म असल्याने क्रियापद 'गायले जाते' असे येते. म्हणून 'गाणे मुलीने गायले जाते' हे योग्य रूप आहे.

Question 31Marathi Language and Grammar

'सूर्य पूर्वेला उगवतो' या वाक्यात 'पूर्वेला' हे कोणत्या कारकाचे रूप आहे?

  1. संबोधन कारक
  2. अधिकरण कारक Correct answer.
  3. कर्म कारक
  4. संबंध कारक

Explanation

क्रिया जेथे घडते ते स्थळ, वेळ किंवा विषय दर्शवणाऱ्या कारकाला अधिकरण कारक म्हणतात. 'पूर्वेला' हे स्थळ दर्शवते, म्हणून ते अधिकरण कारकाचे रूप आहे. याचे प्रत्यय 'मध्ये', 'वर', 'ला' असे येतात.

Question 32Marathi Language and Grammar

'काळ्या ढगांनी आकाश व्यापले' या वाक्यात 'काळ्या' हे विशेषण कोणत्या प्रकारचे आहे?

  1. संख्यावाचक विशेषण
  2. गुणवाचक विशेषण Correct answer.
  3. क्रियाविशेषण
  4. सार्वनामिक विशेषण

Explanation

वस्तूचा गुण, रंग, आकार किंवा स्वभाव सांगणाऱ्या विशेषणाला गुणवाचक विशेषण म्हणतात. 'काळ्या' हे ढगांचा रंग सांगते, म्हणून ते गुणवाचक विशेषण आहे. हे विशेषण नामाच्या लिंग-वचनानुसार बदलते.

Question 33Marathi Language and Grammar

'मित्र' या शब्दाचा योग्य समास ओळखा: 'मित्रभाव' म्हणजे मित्राचा भाव.

  1. अव्ययीभाव समास
  2. द्वंद्व समास
  3. षष्ठी तत्पुरुष Correct answer.
  4. कर्मधारय समास

Explanation

ज्या तत्पुरुष समासात पूर्वपद षष्ठी विभक्तीत असते, त्याला षष्ठी तत्पुरुष म्हणतात. 'मित्राचा भाव' असा विग्रह होत असल्याने 'मित्रभाव' हा षष्ठी तत्पुरुष समास आहे. विग्रहातील विभक्ती पाहून समासाचा प्रकार ठरवतात.

Question 34Marathi Language and Grammar

'तिने पत्र लिहिले' या वाक्यातील क्रियापदाचे लिंग व वचन कोणते?

  1. स्त्रीलिंग, एकवचन
  2. स्त्रीलिंग, अनेकवचन
  3. नपुंसकलिंग, एकवचन Correct answer.
  4. पुल्लिंग, एकवचन

Explanation

कर्तरी प्रयोगात क्रियापद कर्त्याच्या लिंग-वचनानुसार येते, पण कर्म असल्यास कर्माच्या लिंग-वचनानुसारही येऊ शकते. येथे 'पत्र' हे नपुंसकलिंगी एकवचनी कर्म असून क्रियापद 'लिहिले' हे त्याच्याशी जुळते. म्हणून क्रियापद नपुंसकलिंगी एकवचनी आहे.

Question 35Marathi Language and Grammar

'वाचक' या शब्दाचा स्त्रीलिंगी रूप दर्शवणारा शब्द कोणता?

  1. वाचिका Correct answer.
  2. वाचका
  3. वाचकिणी
  4. वाचकी

Explanation

काही पुल्लिंगी शब्दांना 'इका' प्रत्यय लावून स्त्रीलिंगी रूप तयार होते, जसे सेवक ते सेविका, गायक ते गायिका. त्याच नियमाने 'वाचक' चे स्त्रीलिंगी रूप 'वाचिका' होते. हे रूप मराठीत प्रमाण मानले जाते.

Question 36Marathi Language and Grammar

'अरे, थांब थोडा वेळ!' या वाक्यात योग्य विरामचिन्हाचा वापर कोणत्या कारणासाठी झाला आहे?

  1. वाक्य संपवणे
  2. प्रश्न विचारणे
  3. हाक मारणे व भावना व्यक्त करणे Correct answer.
  4. उद्धरण देणे

Explanation

संबोधन किंवा हाक दर्शवण्यासाठी शब्दानंतर स्वल्पविराम व शेवटी उद्गारवाचक चिन्ह वापरतात. 'अरे' हे संबोधन असून वाक्याच्या शेवटी उद्गार भावना आहे, म्हणून ही चिन्हे हाक व भावना दर्शवतात. विरामचिन्ह वाक्याचा अर्थ स्पष्ट करण्यास मदत करतात.

Question 37Marathi Language and Grammar

'तो घरी गेला आणि लगेच झोपी गेला' या वाक्यात 'आणि' हे कोणत्या प्रकारचे अव्यय आहे?

  1. शब्दयोगी अव्यय
  2. उभयान्वयी अव्यय Correct answer.
  3. उद्गार अव्यय
  4. क्रियाविशेषण अव्यय

Explanation

दोन वाक्ये किंवा शब्द जोडणाऱ्या अव्ययाला उभयान्वयी अव्यय म्हणतात. 'आणि' हे दोन स्वतंत्र क्रियांची जोडणी करते, म्हणून ते उभयान्वयी अव्यय आहे. 'वा', 'किंवा', 'परंतु' हीही याच प्रकारात येतात.

Question 38Marathi Language and Grammar

'शाळेत जाऊन विद्यार्थ्यांनी अभ्यास केला' या वाक्यात 'जाऊन' हे कोणते रूप आहे?

  1. विशेषण
  2. सर्वनाम
  3. कृदंत रूप Correct answer.
  4. समापक क्रियापद

Explanation

धातूला प्रत्यय लागून तयार होणाऱ्या क्रियापदाच्या रूपाला कृदंत म्हणतात; ते वाक्यात गौण क्रिया दर्शवते. 'जाऊन' हे 'जा' धातूतून बनलेले कृदंत रूप असून ते मुख्य क्रिया 'केला' च्या आधीची क्रिया सांगते. म्हणून हे कृदंत रूप आहे.

Question 39Marathi Language and Grammar

'गावातील सर्व शेतकरी आज बैठकीला आले' या वाक्यात 'सर्व' हे कोणत्या प्रकारचे विशेषण आहे?

  1. सार्वनामिक विशेषण
  2. भाववाचक विशेषण
  3. गुणवाचक विशेषण
  4. संख्यावाचक विशेषण Correct answer.

Explanation

नामाची संख्या, क्रम किंवा समुदाय दर्शवणाऱ्या विशेषणाला संख्यावाचक विशेषण म्हणतात. 'सर्व' हे शेतकऱ्यांचा संपूर्ण समुदाय दर्शवते, म्हणून ते संख्यावाचक विशेषण आहे. 'दोन', 'पहिला', 'काही' हीही याच प्रकारात येतात.

Question 40Marathi Language and Grammar

'रामाने पत्र लिहिले' या वाक्याचे प्रश्नार्थक रूप कोणते?

  1. रामाने पत्र लिहिले का? Correct answer.
  2. रामाने पत्र लिहिले.
  3. रामाने पत्र का लिहिले?
  4. राम पत्र लिहितो.

Explanation

होकारार्थी वाक्याचे साधे प्रश्नार्थक रूप बनवताना वाक्याच्या शेवटी 'का' हा प्रश्नार्थक शब्द जोडतात आणि प्रश्नचिन्ह देतात. म्हणून 'रामाने पत्र लिहिले का?' हे योग्य रूप आहे. यात काळ व कर्ता बदलत नाही.

Question 41English Language

In a Gram Sevak village report, choose the sentence in which the verb agrees correctly with its subject.

  1. The list of beneficiaries have been sent to the panchayat office.
  2. Each of the farmers have received the seed packets.
  3. The number of applications has increased this month. Correct answer.
  4. A group of villagers were waiting at the office.

Explanation

With 'the number of + plural noun', the true subject is the singular noun 'number', so the singular verb 'has' is required. Phrases beginning with 'of' modify the subject and do not change its number. This rule applies to all formal reporting written for the panchayat.

Question 42English Language

Which option fills the blank correctly? The Gram Sevak assured the villagers that the drinking water scheme ______ completed before the monsoon.

  1. will be
  2. would be Correct answer.
  3. would have
  4. shall be

Explanation

When the reporting verb is in the past tense ('assured'), the future in the reported clause shifts to 'would'. The passive form 'would be completed' correctly reports a future action viewed from the past. 'Will' and 'shall' would break the sequence of tenses.

Question 43English Language

Choose the word nearest in meaning to the underlined word: The panchayat decided to *curtail* unnecessary expenditure on village festivals.

  1. approve
  2. record
  3. postpone
  4. reduce Correct answer.

Explanation

'Curtail' means to cut short or reduce something, so 'reduce' is the closest synonym. In administrative writing it commonly refers to trimming costs or activities. The other options describe different actions such as delaying or sanctioning.

Question 44English Language

Identify the part of the sentence that contains an error: (0) The sarpanch, along with (1) the members of the committee, (2) were present (3) at the meeting.

  1. at the meeting.
  2. the members of the committee,
  3. The sarpanch, along with
  4. were present Correct answer.

Explanation

When a subject is joined by 'along with', 'together with' or 'as well as', the verb agrees with the first subject only. 'The sarpanch' is singular, so 'was present' is required. The phrase after 'along with' does not make the subject plural.

Question 45English Language

Which sentence uses the article correctly in an official village notice?

  1. He is the honest officer who maintains a village records.
  2. He is an honest officer who maintains the village records. Correct answer.
  3. He is a honest officer who maintains the village records.
  4. He is honest an officer who maintains the village records.

Explanation

'Honest' begins with a vowel sound because the 'h' is silent, so the indefinite article must be 'an'. The definite article 'the' before 'village records' is also correct for specific records. Only the first option satisfies both rules.

Question 46English Language

Choose the correct passive form: The village development officer will inspect the newly built anganwadi next week.

  1. The newly built anganwadi is inspected by the village development officer next week.
  2. The newly built anganwadi will be inspected by the village development officer next week. Correct answer.
  3. The newly built anganwadi will inspect by the village development officer next week.
  4. The newly built anganwadi would be inspected by the village development officer next week.

Explanation

The active sentence uses 'will inspect', so the passive is formed with 'will be' plus the past participle 'inspected'. The object of the active sentence becomes the subject of the passive. The agent is introduced by 'by'.

Question 47English Language

Which option gives the correct indirect speech? The officer said to the farmer, "Submit your application tomorrow."

  1. The officer asked the farmer to submit his application the next day.
  2. The officer said the farmer to submit his application the next day.
  3. The officer told the farmer to submit his application the next day. Correct answer.
  4. The officer told the farmer that he submitted his application tomorrow.

Explanation

An imperative in direct speech becomes 'told + object + to + verb' in indirect speech. The possessive 'your' changes to 'his', and 'tomorrow' shifts to 'the next day'. The reporting verb 'told' correctly takes a direct object.

Question 48English Language

Choose the word most opposite in meaning to *scarce* as used in: Water becomes scarce in the village during summer.

  1. plentiful Correct answer.
  2. polluted
  3. rare
  4. costly

Explanation

'Scarce' means available in small quantity, so its antonym is 'plentiful', meaning abundant. 'Rare' is close in meaning to scarce and is therefore a synonym, not an antonym. The remaining options describe cost or quality, not quantity.

Question 49English Language

Fill in the blank with the correct preposition: The Gram Sevak has been working in this taluka ______ 2019.

  1. by
  2. for
  3. since Correct answer.
  4. from

Explanation

'Since' is used with a specific point of time in the past, such as a year, when the action continues to the present. 'For' is used with a duration like 'five years'. Here 2019 is a starting point, so 'since' is correct.

Question 50English Language

Choose the option that best combines the two sentences: The road was flooded. The villagers could not reach the market.

  1. The road was flooded unless the villagers could not reach the market.
  2. Although the road was flooded, the villagers could not reach the market.
  3. The road was flooded so that the villagers could not reach the market.
  4. Because the road was flooded, the villagers could not reach the market. Correct answer.

Explanation

The second sentence is a result of the first, so a cause-and-effect connector such as 'because' is appropriate. 'Because' introduces the reason and keeps the logical relation clear. The other connectors express purpose, contrast or condition.