ਅਣਡਿੱਠੇ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੂ-ਬਹੂ ਨਕਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ 200 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਣਡਿੱਠਾ ਪੈਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਡਿੱਗਦਾ ਪੱਧਰ। ਪੈਰੇ ਨਾਲ ਹਰ ਇੱਕ 2 ਅੰਕਾਂ ਦੇ 5 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਨ (ਕੁੱਲ 10 ਅੰਕ, ਸਮਾਂ 15 ਮਿੰਟ): (1) ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿਓ, (2) ਡਿੱਗਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ, (3) 'ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਭੋ, (4) ਲੇਖਕ ਦਾ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਖ ਕੀ ਹੈ, (5) ਪੈਰੇ ਦਾ ਸੰਖੇਪ 30 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ। ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ 34 ਵਿੱਚੋਂ 21 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2 ਅਤੇ 5 ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੈਰੇ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਹੂ-ਬਹੂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਦਿੱਤੇ; 9 ਨੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਜੋਂ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਲਿਖਿਆ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4 'ਤੇ ਦੋ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਵੱਖਰੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਵਾਬ ਪੈਰੇ ਦੇ ਦੋ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1. ਹੂ-ਬਹੂ ਨਕਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2 ਅਤੇ 5 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰੋ।
Read the worked answer
ਨੀਤੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਲਿਖਿਆ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2 (2 ਅੰਕ): ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ' ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਪੈਰੇ ਦੀ ਲਾਈਨ ਸਿੱਧਾ ਦੋ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਤਾਂ 1.5 ਨਹੀਂ, ਪੂਰੇ 2 ਨਹੀਂ - 1 ਅੰਕ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਰਨ ਲੱਭਣਾ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ 1।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5 (2 ਅੰਕ): ਇੱਥੇ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ 30 ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਕਲ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਹੈ; 200 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪੈਰਾ ਹੂ-ਬਹੂ ਉਤਾਰਨਾ ਸੰਖੇਪ ਨਹੀਂ। 30 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸੰਖੇਪ 'ਤੇ 2, ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ 1, ਹੂ-ਬਹੂ ਨਕਲ 'ਤੇ 0।
ਤਰਕ: ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਕਲ ਨੂੰ ਦੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਅੰਕ ਦੇਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2 ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5 ਭਾਸ਼ਾ-ਸੰਖੇਪ ਦੀ। ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੜ-ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾ ਉੱਠੇ।
2. ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4 ਦਾ ਮਾਡਲ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਦੋ ਥਾਂਵਾਂ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਨਿਆਂ-ਸੰਗਤ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Read the worked answer
ਮਾਡਲ ਉੱਤਰ: ਲੇਖਕ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪੈਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਾਣੀ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਹਰਿਆਵਲ ਵਧੀ। ਪਰ ਤੀਸਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਾਇਦਾ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਰੀਚਾਰਜ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਰੁਖ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੈ - ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੱਕ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼।
ਜਾਂਚ ਦਾ ਨਿਆਂ: ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਾਇਦੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਧਾ ਜਵਾਬ ਹੈ → 1/2। ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ 1/2। ਪੂਰੇ 2 ਅੰਕ ਸਿਰਫ਼ ਤਦ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਆ ਕੇ 'ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੁਖ' ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਪੇਪਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੋ: ਜਿੱਥੇ ਜਵਾਬ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਪੂਰੇ ਅੰਕ 'ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਜੋੜਨ' 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ, ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਾਕ ਦੀ ਚੋਣ 'ਤੇ ਨਹੀਂ।
3. ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 (ਸਿਰਲੇਖ) ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੀ ਮਾਪਦੰਡ ਸਿਖਾਓਗੇ?
Read the worked answer
9 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਲਿਖਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਕ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮਾਪਦੰਡ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰੋ:
- ਲੰਬਾਈ: 2 ਤੋਂ 6 ਸ਼ਬਦ। ਪੂਰੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਸਿਰਲੇਖ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ।
- ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਝਲਕ: ਸਿਰਲੇਖ ਪੈਰੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇਵੇ, ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਆਕਰਸ਼ਕ ਪਰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ: ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਸ਼ਬਦ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਆਕਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਸਹੀ ਹੋਣ।
ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ: ਢੁੱਕਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ 2, ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪਰ ਲੰਮਾ ਜਾਂ ਆਮ 1, ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 0। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਪੈਰੇ ਲਈ 'ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ' 2 ਅੰਕ, 'ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ' 1 ਅੰਕ, ਅਤੇ 'ਪਾਣੀ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' 0 ਅੰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਨਹੀਂ, ਨਾਰਾ ਹੈ।