ਵਿਆਕਰਣ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ
ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦੇ ਵਿਆਕਰਣ ਯੂਨਿਟ ਟੈਸਟ ਦੀ ਬਣਤਰ ਇਹ ਸੀ: ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ/ਸ਼ੁੱਧ-ਅਸ਼ੁੱਧ 8 ਅੰਕ, ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੋ (ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ) 6 ਅੰਕ, ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ 6 ਅੰਕ - ਕੁੱਲ 20। ਨਤੀਜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ ਦੀ ਔਸਤ 6 ਵਿੱਚੋਂ 2.4 ਰਹੀ। 40 ਵਿੱਚੋਂ 24 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ 'ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਗਿਆ' ਲਿਖਿਆ, ਜਦਕਿ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਕਈਆਂ ਨੇ 'ਗੁਰੂ ਜੀ' ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਵਚਨ ਕਿਰਿਆ ਵਰਤੀ ('ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਇਆ')। ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਗਲਤੀ ਸੀ 'ਨੇ' ਨੂੰ ਅਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ('ਬੱਚਾ ਸੁੱਤਾ ਨੇ')। ਦੋ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਛਿੜੀ: ਇੱਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ 'ਗਿਆ' ਵੀ ਸਹੀ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਛੋਟ ਨਹੀਂ। ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 20 ਮਿੰਟ ਦਾ ਰਿਮੀਡਿਅਲ ਪੀਰੀਅਡ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
1. 'ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਗਿਆ/ਗਈ' ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟਾਓਗੇ? ਅੰਕ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਣ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਦਿਓ।
Read the worked answer
ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ: ਜੇ ਵਾਕ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲੜਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਿਆਰੀ ਲਿਖਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਲਿੰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਗਈ' ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਗਿਆ' ਨੂੰ ਗਲਤ ਮੰਨ ਕੇ 0 ਅੰਕ ਦਿਓ। ਬੋਲਚਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਦੇਣਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਹਰ ਬੋਲਚਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਸੰਗਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਪੱਖ: ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਅਰਥ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਰਜਿਸਟਰ (ਬੋਲੀ ਬਨਾਮ ਲਿਖਤ) ਦੀ ਹੈ। ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ-ਸਹਿਮਤੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਿਖਤੀ ਪੇਪਰ, ਪੱਤਰ ਜਾਂ ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਹੱਲ: ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੋ, ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਨਾਲ - ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਣ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਦੱਸ ਕੇ ਅੰਕ ਕੱਟਣਾ ਨਾਲੋਂ ਨਿਯਮ ਦੱਸ ਕੇ ਕੱਟਣਾ ਵਧੇਰੇ ਨਿਆਂ-ਸੰਗਤ ਹੈ।
2. 20 ਮਿੰਟ ਦੇ ਰਿਮੀਡਿਅਲ ਪੀਰੀਅਡ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗਲਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਵੋਗੇ ਅਤੇ ਕਿਉਂ?
Read the worked answer
ਪਹਿਲ 3.4 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਉੱਨਾ ਲਾਹੇਵੰਦ। ਤਰਜੀਹ ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ:
- 'ਨੇ' ਦਾ ਅਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ - ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਕ ਕਟਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਲਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਦਰਜਨਾਂ ਵਾਕ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: 'ਨੇ' ਸਿਰਫ਼ ਸਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਲਿੰਗ-ਸਹਿਮਤੀ - 'ਗਿਆ/ਗਈ' ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ; ਇਹ ਹਰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਤਿਕਾਰ ਬਹੁਵਚਨ - 'ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਏ' ਵਰਗੇ ਰੂਪ; ਇਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੀਸਰਾ।
20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਵੰਡ: 5 ਮਿੰਟ ਨਿਯਮ ਬੋਰਡ 'ਤੇ, 10 ਮਿੰਟ ਹਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਕ ਸੁਧਰਵਾਉਣਾ, 5 ਮਿੰਟ ਛੋਟਾ ਮੁੜ-ਟੈਸਟ। ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਇਸ ਪੀਰੀਅਡ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਔਸਤ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸੀਮਤ ਹੈ।