અહેવાલ લેખનમાં સુંદર ભાષા કે સાચો આંકડો?

દર્શન: ૨/૫.

• બંધારણ (૨માંથી ૦): શીર્ષક નહીં, સ્થળ-તારીખ નહીં, કર્તા અસ્પષ્ટ અને 'મેં/અમે' પ્રથમ પુરુષ - અહેવાલ તટસ્થ (તૃતીય પુરુષ) હોય, તેથી એક પણ ગુણ નહીં.
• તથ્ય (૨માંથી ૧): ૮૦૦ને બદલે ૧,૨૦૦ એ માહિતીની ભૂલ છે, ભાષાની નહીં. અહેવાલનો હેતુ ભરોસાપાત્ર નોંધ રાખવાનો છે; ખોટો આંકડો વાંચનારને ભૂલમાં મૂકે.
• ભાષા (૧માંથી ૧): પૂરો ગુણ.

કેમ ૩ કે ૪ નહીં: સુંદર ભાષા જોઈને ઉદાર થવાનું મન થાય, પણ તેનાથી વિદ્યાર્થી શીખશે કે સાચા આંકડા ગૌણ છે. અહેવાલમાં તથ્ય ગૌણ નથી; તેની આખી કિંમત ચોકસાઈમાં છે. ઊલટું, જે વિદ્યાર્થીએ ઓછી રંગીન ભાષામાં સાચો અહેવાલ લખ્યો તેને વધુ ગુણ મળે એ જ વ્યવસ્થિત ન્યાય છે.

ટિપ્પણી: 'ભાષા ઉત્તમ, પણ અહેવાલમાં પ્રથમ પુરુષ અને અચોક્કસ આંકડો ચાલે નહીં. ૮૦૦નો આંકડો ક્યાંથી લીધો તે ચકાસો અને સુધારીને ફરી જમા કરાવો.' આમ દંડ નહીં, સુધારાની તક આપો.

રિયા: ૪/૫ - બંધારણ ૨, તથ્ય ૨, ભાષા ૧માંથી ૦ (વાક્યો અધૂરાં અને નવ જોડણી-ભૂલો સાથે એક ગુણનો ભાગ પણ સફળ નથી).

કૃપા: ૩/૫ - બંધારણ ૨માંથી ૧ (માહિતી છે પણ શીર્ષક અને ઘટનાક્રમ નથી), તથ્ય ૨માંથી ૧ (ઘટનાઓ છે, પણ અધૂરી), ભાષા ૧. તેની ભાવના સારી છે એ સ્વીકારો; કપાત ફોર્મેટની છે, વિચારની નહીં.

૧૦ મિનિટનો ફીડબેક:

1. (૩ મિનિટ) બોર્ડ પર પાંચ લીટીનો નમૂનો - શીર્ષક, સ્થળ-તારીખ, તૃતીય પુરુષનું પ્રથમ વાક્ય, એક ઘટના, સમારોપ.
2. (૩ મિનિટ) ચેકલિસ્ટ આપો: શીર્ષક? સ્થળ-તારીખ? આંકડા ચકાસ્યા? ઘટનાક્રમ? પ્રથમ પુરુષ નહીં?
3. (૪ મિનિટ) દરેક વિદ્યાર્થી પોતાના લખાણમાં એક સુધારો કરીને દર્શાવે; કલાસમાં ત્રણ સુધારા વંચાવો. આગલા દિવસે સુધારેલું લખાણ ફરી જમા.

સિદ્ધાંત: ગુણની સાથે એક જ સ્પષ્ટ, કરી શકાય એવો સુધારો આપો - દસ ભૂલોની યાદી નહીં.