પૂરક વાંચન અને ઝડપી વાંચન
આ વિભાગ પૂરક વાંચન/ઝડપી વાંચન (supplementary reader / rapid reading) નો છે. પરીક્ષામાં વાર્તાનો બોધ, પાત્રો, ઘટનાક્રમ, કારણ-પરિણામ અને શીર્ષકની સાર્થકતા પર પ્રશ્નો પૂછાય છે. લાંબા પાઠમાંથી મુખ્ય માહિતી ઝડપથી શોધવી એ મુખ્ય કૌશલ્ય છે.
વાંચન વ્યૂહ
- પ્રકરણનું શીર્ષક અને પ્રથમ-અંતિમ ફકરો પહેલાં વાંચો.
- પાત્રોની યાદી અને તેમની ભૂમિકા લખો.
- ઘટનાઓને 'પહેલાં-પછી' ક્રમમાં ગોઠવો.
- વાર્તાનો સંઘર્ષ અને ઉકેલ અલગ ઓળખો.
- બોધને ઘટના સાથે જોડીને લખો.
કાર્યરીત ઉદાહરણ
વાર્તામાં કિશન નામનો વિદ્યાર્થી પરીક્ષામાં નકલ કરવાનું ટાળે છે અને પરિણામે ઓછા ગુણ મેળવે છે, પણ પછી તેને પ્રામાણિકતાનું સન્માન મળે છે. પ્રશ્ન: વાર્તાનો બોધ શું? જવાબ: પ્રામાણિકતા ટૂંકા લાભ કરતાં મોટું ધન છે. તર્ક: પાત્રની પસંદગી, તેનું પરિણામ અને અંતિમ સન્માન-ત્રણેય એક જ દિશા દર્શાવે છે.
ગુમાવેલા ગુણ
- પાત્રોનાં નામ અને સંબંધ ભૂલવા.
- ઘટનાક્રમ આગળ-પાછળ લખવો.
- બોધને ઘટના સાથે ન જોડવો.
- ઝડપી વાંચનમાં વિગત શોધતાં મુખ્ય વિચાર ગુમાવવો.