ਰਚਨਾ (Rachna): ਢਾਂਚਾ, ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ
ਰਚਨਾ ਭਾਗ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ
UPMSP ਪੰਜਾਬੀ ਰਚਨਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਬੰਧ, ਪੱਤਰ, ਸੂਚਨਾ, ਰਿਪੋਰਟ, ਸੰਖੇਪ ਲੇਖ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਢਾਂਚੇ, ਉਦੇਸ਼, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ’ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ
- ਪਹਿਲਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਤੈਅ ਕਰੋ: ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਨੂੰ ਹੈ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ।
- ਨਿਬੰਧ ਲਈ ਤਿੰਨ ਭਾਗ: ਭੂਮਿਕਾ, ਵਿਚਾਰ-ਵਿਸਥਾਰ, ਸਿੱਟਾ; ਹਰ ਪੈਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਕ।
- ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ, ਵਿਸ਼ਾ, ਮੁੱਖ ਬੇਨਤੀ, ਧੰਨਵਾਦ/ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਦਸਤਖਤ ਦਾ ਕ੍ਰਮ।
- ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕੀ, ਕਦੋਂ, ਕਿੱਥੇ, ਕਿਸ ਲਈ, ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ - ਸਭ ਸਪਸ਼ਟ।
- ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੋ, ਪਰ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਾਕ ਨਾ ਭਰੋ।
ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਦਾਹਰਨ
ਸਵਾਲ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਫ਼ਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਵਾਲਾ ਪੱਤਰ। ਤਰਕ: ਇਹ ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ “ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ”, “ਵਿਸ਼ਾ”, “ਬੇਨਤੀ” ਅਤੇ “ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ” ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਢਾਂਚਾ: ਸੰਬੋਧਨ - ਵਿਸ਼ਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਫ਼ਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਰੇ - ਮਹੋਦਯ ਜੀ, ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਰੁਚੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ - ਇਸ ਲਈ ਕਵਿਤਾ-ਪਾਠ, ਨਿਬੰਧ-ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਵੇ - ਖਰਚਾ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ - ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ।
ਨਿਸ਼ਾਨ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ
- ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ-ਭਰੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ।
- ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਬੇਨਤੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ।
- ਇੱਕ ਹੀ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਠੂਸਣਾ।
- ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਭਰਨਾ।