દ્રુતપઠનમાં સમયનું વિભાજન: કયો પ્રશ્ન પહેલા?
દ્રુતપઠન વિભાગમાં 15 ગુણના 10 પ્રશ્નો છે અને કુલ 20 મિનિટ છે. દરેક પ્રશ્ન 1.5 ગુણનો છે. બે અજાણ્યા ફકરા છે: ફકરો A 180 શબ્દોનો, ફકરો B 120 શબ્દોનો. ફકરો A પર 6 પ્રશ્નો છે, જેમાં 4 તથ્યાત્મક અને 2 અનુમાનલક્ષી; ફકરો B પર 4 પ્રશ્નો છે, જેમાં 3 સમાનાર્થી/વિરુદ્ધાર્થી અને 1 અનુમાનલક્ષી. વિદ્યાર્થીએ ફકરો A વાંચવામાં 6 મિનિટ અને જવાબમાં 3 મિનિટ લીધી; 6માંથી 4 જવાબ લખ્યા. હવે 11 મિનિટ બાકી છે, પણ તે ચિંતામાં ફકરો B વાંચ્યા વગર પાછો ફકરો A તપાસવા લાગે છે. ફકરો B ના સમાનાર્થી પ્રશ્નો સીધા શબ્દોમાં છે, જ્યારે A ના બે અનુમાન પ્રશ્નો માટે ઊંડું વાંચન જોઈએ. તેને ખબર છે કે B ના શબ્દો A કરતાં સરળ છે અને B નો એક પ્રશ્ન પણ સીધો છે.
1. બાકીની 11 મિનિટ માટે એક પ્રાયોરિટી-ક્રમ સૂચવો. કયા પ્રશ્નો પહેલા, કયા પછી અને કેમ?
Read the worked answer
ક્રમ:
- ફકરો B (4–5 મિનિટ): પહેલા 3 સમાનાર્થી/વિરુદ્ધાર્થી પ્રશ્નો - સીધા શબ્દોમાં છે, ઝડપી ગુણ. પછી B નો અનુમાન પ્રશ્ન એક વાક્યમાં.
- ફકરો A ના બાકીના 2 પ્રશ્નો (3–4 મિનિટ): જે તથ્યાત્મક પ્રશ્નો છૂટ્યા છે તે પહેલા; પછી A ના અનુમાન પ્રશ્નો.
- અંતે 1–2 મિનિટ: ખાલી જગ્યા ભરો, જવાબ નંબર તપાસો. A ને ફરી વાંચવા બેસવું નહીં, કારણ કે નવો પુરાવો મળ્યા વગર ફરી વાંચનાથી ગુણ નહીં વધે.
કારણ: B ના પ્રશ્નો ઓછા શબ્દોમાં છે અને 1.5 ગુણના છે; 5 મિનિટમાં 4 પ્રશ્નો થઈ શકે. A ના અનુમાન પ્રશ્નોમાં સમય ખર્ચવો પડે, એટલે તે છેલ્લે. પહેલા 'સસ્તા' ગુણ લેવા એ પરીક્ષા-વ્યૂહ છે.
2. ફકરો A ના બે અનુમાન પ્રશ્નો માટે પૂરો સમય ન હોય તો કેવી રીતે ટૂંકો પણ સ્વીકાર્ય જવાબ લખશો?
Read the worked answer
ટૂંકો જવાબ લખવાની રીત:
- પ્રશ્નમાં પૂછેલા શબ્દને ગદ્યાંશમાં શોધો; તેની આસપાસનું એક વાક્ય પુરાવા તરીકે પકડો.
- જવાબમાં પહેલા નિષ્કર્ષ, પછી 'કારણ કે...' સાથે એક પુરાવો. ઉદાહરણ: 'લેખકનો ઉદ્દેશ સાવચેતી જગાવવાનો છે, કારણ કે તે વારંવાર 'જોખમ' શબ્દ વાપરે છે.'
- આખો પરિચ્છેદ સમજાવવાની જરૂર નથી; 1.5 ગુણમાં એક સ્પષ્ટ અનુમાન + એક પુરાવો પૂરતો છે.
- જો પુરાવો ખાતરીપૂર્વક ન મળે, તો 'ગદ્યાંશના અંતે...' કહીને જે યાદ છે તે ટૂંકમાં લખો; ખાલી છોડવા કરતાં અડધો જવાબ સારો. પણ કાલ્પનિક તથ્ય ન ઉમેરો.