ਰਚਨਾ ਭਾਗ: ਕਿਹੜੀ ਚੂਕ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ
ਤੁਸੀਂ ਬੋਰਡ ਪੈਟਰਨ 'ਤੇ 30 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਾ ਭਾਗ ਜਾਂਚ ਰਹੇ ਹੋ: ਲੇਖ (250 ਸ਼ਬਦ) - 12 ਅੰਕ, ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰ - 8 ਅੰਕ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ - 6 ਅੰਕ, ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ - 4 ਅੰਕ। ਹਰਮਨ ਦੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖ 190 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤਰਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਠੀਕ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ-ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ, ਸੰਬੋਧਨ ਅੱਧਾ 'ਤੂੰ' ਅਤੇ ਅੱਧਾ 'ਤੁਸੀਂ' ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਤੇਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ' ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ (ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਫ਼ੀਸ ਮੁਆਫ਼ੀ, ਛੁੱਟੀ) ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਜਾਂ ਮਿਤੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੈ: 'ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਵਜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।'
1. ਅਰਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਚੂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਫਾਰਮੈਟ (format) ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾ/ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ? ਅੰਕ-ਕਟੌਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
Read the worked answer
ਫਾਰਮੈਟ ਦੀਆਂ ਚੂਕਾਂ (ਪੱਕੀਆਂ, ਅੰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ):
- ਵਿਸ਼ਾ-ਰੇਖਾ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ - ਰਸਮੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸ਼ਰਤ।
- 'ਤੇਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ' - ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ 'ਮਹਾਸ਼ਯ/ਮੈਡਮ' ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ/ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੰਗਾਂ - ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ 'ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ, ਇੱਕ ਮੰਗ'; ਤਿੰਨ ਮੰਗਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਚੂਕ: 'ਤੂੰ' ਅਤੇ 'ਤੁਸੀਂ' ਦਾ ਮਿਲਣਾ - ਇਹ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਾਂਗ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੁਕਸ ਪਵੇਗਾ।
6 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ: ਫਾਰਮੈਟ 2, ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਤੇ ਸੰਖੇਪਤਾ 2, ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ 2। ਹਰਮਨ ਨੂੰ 3/6 - ਫਾਰਮੈਟ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਨੁਕਸ ਅਤੇ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਸੰਬੋਧਨ।
2. ਲੇਖ 250 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 190 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦ-ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਅੰਕ ਕਿੱਥੋਂ ਕੱਟੋਗੇ - ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ?
Read the worked answer
ਭਾਸ਼ਾ/ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚੋਂ, ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ।
ਕਾਰਨ: ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅੰਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਲਈ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਲਿਖਿਆ। ਹਰਮਨ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੀ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅੰਕ ਪੂਰੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ 60 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸਥਾਰ ਘੱਟ ਹੈ - ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ 12 ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1-2 ਅੰਕ ਕੱਟਣਾ ਵਾਜਬ ਹੈ, ਕੁੱਲ 10/12।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਅ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਜ਼ਾ ਉਲਟੀ ਹੁੰਦੀ - ਘੱਟ ਪਰ ਸੰਘਣਾ ਲਿਖਣਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਮਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਿਣਤੀ ਬਾਅਦ।
3. ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।
Read the worked answer
ਸੋਧੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 'ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਖੇਡ ਦਿਵਸ - 14 ਫਰਵਰੀ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਖੇਡ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਵਜੇ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਵਾਗਤ-ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਈ।'
ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ: ਰਿਪੋਰਟ ਸਮਾਚਾਰ ਵਾਂਗ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖ (ਤੀਜੇ ਪੁਰਖ) ਸ਼ੈਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: 'ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ…', 'ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ…'। 'ਮੈਂ ਪਹੁੰਚਿਆ' ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਨਿੱਜੀ ਡਾਇਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਨੇ ਲਿਖੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅੰਗ: ਸਿਰਲੇਖ, ਮਿਤੀ ਤੇ ਥਾਂ, ਘਟਨਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ/ਅਹੁਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਉੱਤੇ 4 ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਅੰਕ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਹਰਮਨ ਨੂੰ 1/4।