WBCHSE HS Punjabi (First Language) case studies
WBCHSE HS Punjabi (First Language) · Put your knowledge to work in context.
The WBCHSE Higher Secondary Punjabi (First Language) course is the Class XI–XII elective offered by the West Bengal Council of Higher Secondary Education for students who take Punjabi as a full first-language subject rather than as an additional language. It suits candidates with a Punjabi-speaking home background, or strong prior schooling in Gurmukhi, who want a literature-based subject counted in their HS marks. The WBCHSE HS Punjabi (First Language) case studies are 5 cases and about 2,860 words.
1ਗਦ ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਦੀ ਮੋਡਰੇਸ਼ਨ
619 words, about 3 min2ਕਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਪਛਾਣ: ਤਿੰਨ ਜਵਾਬਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ
ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਬੂਤ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਪੂਰੇ ਜਵਾਬ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। (ਅ) 2 ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਅੰਕ: ਉਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ('ਮੈਂ' = ਕਵੀ) ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਜੋ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਬੂਤ ਦਾ ਅੰਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਰਹਿੰਦਾ 1 ਅੰਕ ਸਪਸ਼ਟ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਹੈ। (ੳ) ਅਤੇ (ਇ) 'ਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ: ਜੇ (ੳ) ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇ ਭਾਵ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ (ਇ) ਵਿੱਚ ਰਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਕ ਪੂਰੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਫੈਸਲਾ: ਗ਼ਲਤ ਹਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗ਼ਲਤੀ (factual error) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਉਸੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗੀ। ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਂਗਾ: 'ਹਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਹੈ - ਸਿਰਫ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿਓ।'.
517 words, about 3 min3ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਣ: ਕਿਹੜੀ ਸੋਧ ਸੱਚੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ
584 words, about 3 min4ਰਚਨਾ ਭਾਗ: ਕਿਹੜੀ ਚੂਕ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ
ਅਰਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਚੂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਫਾਰਮੈਟ (format) ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾ/ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ?
524 words, about 3 min5ਅਣਡਿੱਠਾ ਪੈਰਾ: ਸੰਦਰਭ ਵਾਲਾ ਅਰਥ ਕਿੱਥੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਨਹੀਂ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ - ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ੀ (lexical): ਉਸਨੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ/ਮੂਲ ਅਰਥ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ: 'ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ - ਸੋਚ ਨਾਲ ਜਾਂ ਖੇਤ ਨਾਲ?' ਕਰਨ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ - ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਨੁਮਾਨ (unsupported inference): ਉਸਨੇ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਖੀ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਵੱਧ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੜ੍ਹਨ-ਸਮਝ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਰ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪੈਰੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਯਮ: ਅਨੁਮਾਨ ਉਦੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ; ਅਨੁਮਾਨ ਜੋ ਪੈਰੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ: 'ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਰੇ ਦੀ ਉਹ ਲਾਈਨ ਲਿਖ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।'.
616 words, about 3 min