First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
WBCHSE ਹਿੰਦੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 'ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ' ਲੇਖ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ?
- ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ Correct answer.
- ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
- ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
- ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
Explanation
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਸਲੀ ਉਦੇਸ਼, ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਰਥਕ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ ਹੈ।
Question 2Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਨਿਬੰਧ 'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ?
- ਰਟੇ ਰਟਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ
- ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
- ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ Correct answer.
- ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅੰਕ ਲੈਣਾ
Explanation
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਸਲੀ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੋਚ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਮਾਣ-ਪੱਤਰ। ਇਸ ਲਈ ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
Question 3Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸਾਧਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?
- ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਜਾਂਚ Correct answer.
- ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹੁਕਮ
- ਅੰਨ੍ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ
- ਲੋਕ-ਰੀਤ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਪਾਲਣਾ
Explanation
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖ ਤਰਕ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅੰਨ੍ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ।
Question 4Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ' ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ?
- ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ
- ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਪਿਆਰ Correct answer.
- ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ
- ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਗਰਵ
Explanation
ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਦੇ ਤਿਆਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਪਿਆਰ ਮਮਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਹੈ।
Question 5Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰ ਕੀ ਹੈ?
- ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ
- ਰਾਜਸੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
- ਇੱਕਤਾ, ਨਿਰਭਉਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚ Correct answer.
- ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ
Explanation
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਇੱਕ ਰੱਬ, ਨਿਰਭਉਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਆਚਰਣ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਖੋਖਲੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਇਸੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
Question 6Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
- ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ
- ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਟੀਕੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ Correct answer.
- ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ
Explanation
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਧਾਰਮਿਕ ਟੀਕਿਆਂ, ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹਸਤਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਗਦ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
Question 7Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਹੀ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ
- ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਰਥ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ Correct answer.
- ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ
- ਰੁਤਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੇਵਾ
Explanation
ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਉਸਦੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪ੍ਰਚਾਰ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਅਸਲੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ।
Question 8Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਕਿਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਦਿਮਾਗੀ ਕੰਮ
- ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨਾ
- ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ
- ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹਰ ਕਿਰਤ ਕਾਰਜ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਕਿਰਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਦਿਮਾਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ। ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ-ਵੱਡਾ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਗਲਤ ਸੋਚ ਹੈ।
Question 9Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ' ਲੇਖ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸਫਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?
- ਪਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
- ਧਨ ਦੀ ਅਧਿਕਤਾ
- ਲੰਬੀ ਉਮਰ
- ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਹੋਣਾ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਉਸਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਹੈ, ਭਾਵ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣਾ। ਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇਸ ਮੁੱਲ ਦਾ ਮਾਪ ਨਹੀਂ।
Question 10Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਲੇਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਗੁਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ Correct answer.
- ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਡਰ
- ਅੰਨ੍ਹੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ
- ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ
Explanation
ਲੇਖਕ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਸੋਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪੈਦਾ ਕਰੇ। ਨਕਲ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ।
Question 11Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਲੇਖ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ
- ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ
- ਉਸਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ 'ਤੇ ਪਰਖਣਾ Correct answer.
- ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣਾ
Explanation
ਲੇਖਕ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ 'ਤੇ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ।
Question 12Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ' ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਾਭ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ Correct answer.
- ਧਨ ਦਾ ਸੰਚਵ
- ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
Explanation
ਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਤਿਆਗ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
Question 13Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ 'ਨਿਰਭਉ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭਾਵ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਧਨ ਕਮਾਉਣਾ
- ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ
- ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ
- ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰਨਾ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ 'ਨਿਰਭਉ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੀਣਾ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁਣ ਹੈ।
Question 14Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕਿਸ ਦਾ ਰਿਹਾ?
- ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਦਾ
- ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰਕ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ
- ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦਾ
- ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਟੀਕਿਆਂ, ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸੇ ਲਿਖਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੇ ਗਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ।
Question 15Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ?
- ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦੇਣਾ
- ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤਾ ਰੱਖਣਾ
- ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਭਾਵਨਾ
- ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਵਾਉਣਾ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਉਸਨੂੰ ਸਵਾਰਥੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਨਿਰਸਵਾਰਥ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Question 16Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਕਿਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ' ਲੇਖ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਕਿਸ ਕਹਾਵਤ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ
- ਕਰਮ ਕਰੋ, ਫਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ Correct answer.
- ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ
- ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਖਾਏ ਕੀ
Explanation
ਲੇਖ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ 'ਕਰਮ ਕਰੋ, ਫਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ' ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 17Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕਿਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
- ਆਪਣਾ ਧਨ
- ਆਪਣਾ ਸਵੈਮਾਣ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ Correct answer.
- ਆਪਣੀ ਆਲਸ
- ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ
Explanation
ਲੇਖਕ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵੈਮਾਣ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਰਾਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹੀ ਗੁਣ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Question 18Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਪਰੀਖਿਆ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਕਮੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?
- ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
- ਇਹ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਖਦੀ ਹੈ Correct answer.
- ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਹੈ
Explanation
ਲੇਖਕ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਟੇ ਹੋਏ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੋਚ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਘੱਟ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਕੁਚਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 19Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਲੇਖ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕਿਸ ਵੱਲ ਸੇਧ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
- ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ
- ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ Correct answer.
- ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਡਰ
- ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ
Explanation
ਲੇਖ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਤਰਕ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਡਰ ਇਸ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ।
Question 20Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ' ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ Correct answer.
- ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
- ਰਾਜਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
- ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
Explanation
ਮਾਂ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਾਪ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਰਾਜਸੀ ਲਾਭ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
Question 21Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਰਿਹਾ?
- ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ
- ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੱਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ
- ਕੇਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਵਧਾਉਣਾ
Explanation
ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਜਗਾਈ। ਇਸਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
Question 22Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ?
- ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
- ਲਿਖਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰੰਪਰਾ Correct answer.
- ਸਿਰਫ਼ ਮੌਖਿਕ ਗੱਲਬਾਤ
- ਸਿਰਫ਼ ਅਖਬਾਰੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
Explanation
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰੰਪਰਾ ਨੇ ਗਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸੇ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
Question 23Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?
- ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਸੇਵਾ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ
- ਸੇਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਨ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਸੇਵਾ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਸਵਾਰਥੀ Correct answer.
- ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ
Explanation
ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭੇਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੇਵਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਹਿੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਭੇਦ ਕਾਰਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 24Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਕਿਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਕਿਰਤ-ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਕਿਰਤ ਦਾ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ
- ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ
- ਕਿਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚ ਵਰਗ ਲਈ ਹੈ
- ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ-ਵੱਡਾ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਕਹਿਣ ਦੀ ਸੋਚ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਹਰ ਕਿਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਭੇਦ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 25Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ' ਲੇਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲੀ ਮੁੱਲ ਕਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣੇ Correct answer.
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਏ
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਜੀਵੇ
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਧ ਧਨ ਕਮਾਏ
Explanation
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣੇ, ਤਦ ਹੀ ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 26Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ?
- ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲੀ ਦਰਬਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ
- ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਬਣੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ
- ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਆਏ Correct answer.
- ਉਹ ਕੇਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ-ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ
Explanation
ਲੇਖ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੋਲਚਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਲਿਖਤੀ ਗਦ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੀ।
Question 27Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
- ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਣਾ Correct answer.
- ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਆਸ
- ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ
- ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ
Explanation
ਨਿਬੰਧ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਸੱਚਾ ਸੇਵਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 28Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਕਿਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?
- ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਡਿਗਰੀ
- ਆਤਮ-ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ Correct answer.
- ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਭਾਗ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੁਤਬਾ
Explanation
ਲੇਖ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਸੇ ਕਿਰਤ-ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।
Question 29Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
- ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ
- ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
- ਉਸ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਛੱਡੇ ਗਏ ਪ੍ਰਭਾਵ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਮ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਛੱਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Question 30Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਸਲ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?
- ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ Correct answer.
- ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿਵਾਉਣਾ
- ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਰਟਣਾ
- ਕੇਵਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
Explanation
ਲੇਖ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚਰਿੱਤਰ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਨਤੀਜੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਲੇਖਕ ਰਟਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Question 31Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਸੱਚ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਲ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
- ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਖ Correct answer.
- ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
- ਬਹੁਮਤ ਦੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
Explanation
ਲੇਖ ਸੱਚ ਨੂੰ ਖੋਜ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ 'ਤੇ ਪਰਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੱਚ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਦਿੰਦਾ।
Question 32Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ' ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਕੀ ਹੈ?
- ਉਹ ਬਦਲੇ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ Correct answer.
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ
Explanation
ਕਹਾਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਤਿਆਗ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥਤਾ ਉਸ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Question 33Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਣੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਕੀ ਹੈ?
- ਉਹ ਕੇਵਲ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਰਤਦੀ ਸੀ
- ਉਹ ਕੇਵਲ ਪੰਡਿਤਾਂ ਲਈ ਸਮਝਣਯੋਗ ਸੀ
- ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸੀ
- ਉਹ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਣੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹਰ ਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
Question 34Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ?
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਤੀ ਗਦ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਿਆ Correct answer.
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਦ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਿਆ
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤਾ
Explanation
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਦ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ। ਇਸੇ ਲੋੜ ਨੇ ਲਿਖਤੀ ਗਦ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ।
Question 35Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛਵੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਾਨ ਦੇਣਾ
- ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ
- ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉ erwarten ਬਦਲੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇਣਾ
Explanation
ਨਿਬੰਧ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਬਦਲੇ ਸੇਵਾ। ਅਜਿਹੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
Question 36Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਕਿਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਿਹੜੀ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?
- ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਬਣਦੀ ਹੈ
- ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ
- ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਵਧਦੀ ਹੈ
- ਕੁਝ ਕੰਮ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਕੰਮ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਹੇਠਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਇਮਾਨਦਾਰ ਕਿਰਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 37Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ' ਲੇਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਸਫਲ ਕਦੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?
- ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਹੈ
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੈ
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਾਈ, ਧਨ ਜਾਂ ਉਮਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ।
Question 38Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
- ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗੌਣ ਹੈ
- ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਘਾੜਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪਰੀਖਿਆ ਦੇ ਨੰਬਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ
- ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
Explanation
ਲੇਖ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੋਚ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
Question 39Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦਾ ਸਹੀ ਸਥਾਨ ਕੀ ਹੈ?
- ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ Correct answer.
- ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਕੇਵਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
Explanation
ਲੇਖ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।
Question 40Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ' ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਉਹ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ Correct answer.
- ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਗ ਕਰਦੀ ਹੈ
Explanation
ਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਇਸ ਲਈ ਉੱਚਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ।
Question 41Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਗਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ?
- ਕੇਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ-ਵਾਰਤਾ ਦਾ
- ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਨ ਦਾ Correct answer.
- ਕੇਵਲ ਮੌਖਿਕ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦਾ
- ਕੇਵਲ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ
Explanation
ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਨੇ ਗਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਾਕ-ਬਣਤਰ ਪੱਖੋਂ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਇਸੇ ਲਿਖਤੀ ਕੰਮ ਨੇ ਗਦ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
Question 42Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
- ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
- ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਲਾਭ ਮੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
- ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਲਾਭ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਸਮਾਜ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
Explanation
ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਅਧਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਲਾਭ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਸਮੂਹਿਕ ਭਲਾਈ ਹੈ।
Question 43Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਕਿਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
- ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ
- ਕਿਰਤ ਦਾ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ
- ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
- ਕੰਮ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੀਣਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੀ ਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕਿਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਇਸ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Question 44Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਪਰੀਖਿਆ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਸਲ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਹੜਾ ਵਿਰੋਧ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?
- ਪਰੀਖਿਆ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ
- ਪਰੀਖਿਆ ਕੇਵਲ ਯਾਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਮਾਪਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੋਚ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ Correct answer.
- ਪਰੀਖਿਆ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
- ਪਰੀਖਿਆ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ
Explanation
ਲੇਖਕ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰੀਖਿਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਟਨ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਉਦੇਸ਼ ਸੋਚ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।
Question 45Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਲੇਖ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਣਪਛਾਤੀ ਗੱਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
- ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦੇਣਾ
- ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
- ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ
- ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਪਰਖਣਾ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਖੋਜ ਮੰਗਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Question 46Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪ (ਰਾਗ) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣਾ
- ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪੰਡਿਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ
- ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਨ 'ਤੇ ਟਿਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ Correct answer.
- ਕੇਵਲ ਰਸਮੀ ਗਾਇਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਿਭਾਉਣਾ
Explanation
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਗ ਬਾਣੀ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਨ 'ਤੇ ਟਿਕਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਰਸਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਝ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ।
Question 47Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ?
- ਨਾਵਲ
- ਨਿਬੰਧ
- ਨਾਟਕ
- ਕਹਾਣੀ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਗਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਾਹਿਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਗਦ-ਰੂਪ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
Question 48Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ' ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਹੈ?
- ਅਰਬੀ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ
- ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ
- ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪੂਰਨ ਨਕਲ
- ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕਤਾ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅਪਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ, ਬ੍ਰਜ, ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਸਹਿਜੇ ਰਲ ਗਏ। ਇਸ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਨੇ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਹਰ ਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕਤਾ ਹੈ।
Question 49Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਕਮਾਉਣਾ
- ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਰਾਹੀਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ
- ਪੈਸੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ
Explanation
ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੇਵਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਆਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਪੈਸੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਨਾਮ ਕਮਾਉਣਾ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਭਾਵਨਾ ਹੈ।
Question 50Prose (Gadya) - prescribed Punjabi prose texts
'ਅਜੋਕੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਕੀ ਹੈ?
- ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ
- ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ
- ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ
- ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਭਾਵ Correct answer.
Explanation
ਲੇਖਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿਛਾਂਹ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੈ।