Rachna: Nibandh, Patar, Arzi ate Report
ਰਚਨਾ ਭਾਗ ਦਾ ਟੈਸਟ
ਰਚਨਾ (Composition) ਵਿੱਚ ਨਿਬੰਧ, ਪੱਤਰ, ਅਰਜ਼ੀ (application) ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪਰਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਕ ਫਾਰਮੈਟ, ਵਿਸ਼ੇ-ਕੇਂਦਰਤਾ, ਤਰਕ-ਕ੍ਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਲਹਿਜੇ ’ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ
- ਨਿਬੰਧ: ਭੂਮਿਕਾ-ਮੁੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ-ਉਦਾਹਰਨਾਂ-ਸਿੱਟਾ; ਇੱਕ ਹੀ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੋ।
- ਪੱਤਰ: ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਤਾ, ਮਿਤੀ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਪਤਾ, ਸੰਬੋਧਨ, ਵਿਸ਼ਾ (ਰਸਮੀ), ਮੁੱਖ ਭਾਗ, ਸਮਾਪਤੀ, ਦਸਤਖ਼ਤ।
- ਅਰਜ਼ੀ: ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ/ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਲਹਿਜਾ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਬੇਨਤੀ, ਵਜ੍ਹਾ, ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸਮਾਪਤੀ।
- ਰਿਪੋਰਟ: ਸਿਰਲੇਖ, ਬਾਇਲਾਈਨ, ਮਿਤੀ-ਸਥਾਨ, ਲੀਡ ਪੈਰਾ ਵਿੱਚ 5W1H, ਵੇਰਵਾ, ਸਿੱਟਾ; ਨਿਰਪੱਖ ਟੋਨ।
ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਦਾਹਰਨ
ਕੰਮ: ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ। ਢਾਂਚਾ: ਸੰਬੋਧਨ ‘ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਹੋਦਯ’, ਵਿਸ਼ਾ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਾਰੇ’, ਫਿਰ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜ-ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਲਈ ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ-ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਬੇਨਤੀ। ਤਰਕ: ਵਿਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮੰਗ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਭਾਵੁਕ ਅਪੀਲ ਦੀ ਥਾਂ ਤੱਥ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅੰਕ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅੰਕ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ
- ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਲਹਿਜਾ।
- ਵਿਸ਼ਾ, ਮਿਤੀ ਜਾਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਛੱਡਣਾ।
- ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਭਟਕਣਾ।
- ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਵਾਂਗ ਲਿਖਣਾ।
- ਇੱਕੋ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਠੂੰਸਣਾ।