دانش موضوعی عمومی: ادبیات فارسی، عربی و معارف اسلامی
درس‌های عمومی ادبیات فارسی، عربی و معارف اسلامی در کنکور فرهنگیان سهم بالایی دارند و منبع اصلی سؤال‌ها کتاب‌های درسی دهم، یازدهم و دوازدهم است؛ یعنی متن درس، شعرها، تمرین‌ها و بخش «دانش زبانی و ادبی» همان کتاب‌ها، نه منابع آزاد.
ادبیات فارسی
- آرایه‌ها: ارکان چهارگانه تشبیه (مشبه، مشبه‌به، وجه شبه، ادات)، استعاره مصرحه و مکنیه (که در بیشتر متن‌های امروز همان تشخیص است)، مجاز با علاقه، کنایه، ایهام، تلمیح و حس‌آمیزی.
- دستور: نقش‌های تبعی (بدل، معطوف، عطف بیان، تکرار)، انواع «را»، وابسته‌های وابسته و ساختار فعل.
- عروض و قافیه: تقطیع هجایی، اختیارات شاعری، ردیف و قافیه.
عربی
- صرف: ابواب ثلاثی مزید (افعال، تفعیل، مفاعله، تفاعل، تفعل، انفعال، افتعال، استفعال)، اعلال و حذف همزه.
- نحو: مرفوع، منصوب و مجرور شدن اسم؛ مضارع منصوب پس از أن، لن و کی؛ مضارع مجزوم پس از لم و لای نهی.
- ترجمه: فاعل و مفعول را از روی اعراب تشخیص بده، نه از روی ترتیب ظاهری کلمه‌ها.
معارف اسلامی
اصول دین (توحید، نبوت، معاد، عدل، امامت)، فروع دین، آیات و احادیث کلیدی هر درس و سیره معصومان.
نمونه حل‌شده
اعراب جمله «إنَّ المعلِّمَینِ مُخلِصانِ» را تعیین کنید. «إنَّ» از حروف مشبهه بالفعل است و اسم خود را منصوب می‌کند؛ «المعلّمین» اسم إنّ و منصوب با «ی» است. «مخلصان» خبر إنّ و مرفوع با «الف» است. نکته این است که در مثنی و جمع مذکر سالم، نشانه اعراب حرف است نه حرکت.
دام‌های آزمون
اشتباه گرفتن استعاره مکنیه با تشبیه اضافی؛ نسبت دادن یک حدیث به امام اشتباه؛ و در عربی، ترجمه بر پایه ترتیب ظاهری واژه‌ها که فاعل و مفعول را جابه‌جا می‌کند.