توانایی تدریس و اخلاق حرفه‌ای
این حوزه دو بخش دارد: توانایی حرفه‌ای تدریس (طراحی، اجرا، ارزشیابی، مدیریت کلاس) و اخلاق حرفه‌ای معلم که با موقعیت‌های واقعی کلاس سنجیده می‌شود.
روش‌های تدریس و انتخاب آن‌ها
- سخنرانی: مناسب انتقال حجم زیاد اطلاعات، ضعف در تعامل.
- پرسش و پاسخ و بحث گروهی: پرورش تفکر و مشارکت.
- حل مسئله و اکتشافی: مناسب مفاهیم فرایندی و علوم.
- پروژه‌ای و آزمایشی: مناسب مهارت و کار گروهی. ملاک انتخاب: هدف درس، سن دانش‌آموز، امکانات و ماهیت مفهوم.
طراحی و ارزشیابی
- هدف رفتاری باید با فعل عملیاتی و قابل سنجش نوشته شود (مثل «تحلیل کند»).
- ارزشیابی تشخیصی در آغاز، تکوینی در طول و پایانی در پایان دوره انجام می‌شود.
- ابزار سنجش باید روایی، پایایی و عینیت داشته باشد.
اخلاق حرفه‌ای
رازداری، عدالت آموزشی و پرهیز از تبعیض، احترام به کرامت دانش‌آموز، پرهیز از تنبیه بدنی (که ممنوع و غیرقانونی است)، الگو بودن، پاسخگویی و ارجاع مسائل به مشاور و شورای مدرسه.
نمونه حل‌شده
معلمی در جلسه آزمون تقلب دانش‌آموزی را می‌بیند. واکنش حرفه‌ای این است: تذکر خصوصی و بازخورد، بررسی علت، و اجرای مقررات مدرسه بدون تحقیر علنی. افشای عمومی یا تنبیه بدنی نقض اخلاق حرفه‌ای است، زیرا هدف اصلاح رفتار است نه انتقام، و حفظ کرامت دانش‌آموز اولویت دارد.
دام‌های آزمون
انتخاب سخنرانی برای آموزش مهارت عملی؛ اشتباه گرفتن ارزشیابی تکوینی با پایانی؛ و خلط «هدف» با «فعالیت» در طرح درس.