زیستشناسی
گستره سؤالها
زیستشناسی کنکور از زیستشناسی سلولی و مولکولی، ژنتیک و وراثت، زیست گیاهی، فیزیولوژی انسان و جانوران، تکامل و بومشناسی تشکیل میشود. سؤالها اغلب ترکیبی و تحلیلگرا هستند: یک شکل یا یک آزمایش فرضی داده میشود و داوطلب باید نتیجهگیری زیستی کند، نه اینکه فقط تعریف حفظشده را بازگو کند.
قواعد کلیدی
- در ژنتیک، ابتدا ژنوتیپ والدین را بنویس و بعد گامتها را با دقت جدا کن.
- صفات با وراثت ناقص، همتوانی (کودومینانسی) و چندآللی الگوی غالب/مغلوب ساده ندارند.
- در ژنهای وابسته به X، پسر تنها یک نسخه از کروموزوم X دارد و فنوتیپش مستقیماً از مادر تعیین میشود.
- در فیزیولوژی، مسیر ماده و جایگاه دقیق هر مرحله (مثلاً فتوسنتز در سبزدیسه) را به خاطر بسپار.
مثال حلشده
پدری با گروه خونی A و ژنوتیپ IAi با مادری با گروه خونی B و ژنوتیپ IBi ازدواج میکند. گامتهای ممکن اب و ب هستند و ترکیب آنها چهار حالت میسازد: IAIB (گروه AB)، IAi (گروه A)، IBi (گروه B) و ii (گروه O)؛ هر چهار حالت با احتمال ۱/۴. چون آللهای IA و IB همتواناند، برخلاف تصور رایج هیچکدام بر دیگری غالب نیست.
دامهایی که نمره میسوزانند
- اعمال الگوی غالب کامل روی صفاتی که وراثت ناقص یا همتوان دارند.
- نادیده گرفتن تفاوت کروموزومهای جنسی در پسرها و دخترها.
- اشتباه گرفتن مراحل میوز و میتوز و جایگاه کراسینگاور.
- بیتوجهی به واژههای «همه»، «همیشه» و «قطعاً» در صورت سؤال که پاسخ را رد میکنند.