زمینشناسی
گستره سؤالها
زمینشناسی کنکور شامل کانیشناسی و سختی کانیها، سنگهای آذرین و رسوبی و دگرگونی، زمینساخت ورقهای و حرکات پوسته، زمینلرزه و امواج لرزهای، هوازدگی و فرسایش، آبهای زیرزمینی، منابع معدنی و انرژی، فسیل و گاهشماری زمینشناسی است. سؤالها هم جنبه توصیفی دارند و هم محاسباتی.
قواعد کلیدی
- ترتیب دورانها را حفظ کن: پرکامبرین، پالئوزوئیک، مزوزوئیک، سنوزوئیک.
- سختی موس از ۱ (تالک) تا ۱۰ (الماس) است و کوارتز سختی ۷ دارد.
- امواج P سریعتر از امواج S هستند و S در مایعات منتشر نمیشود؛ همین تفاوت اساس تعیین ساختار درون زمین است.
- در چینهشناسی، شیب لایهها و قانون رویهمقرارگیری به تعیین ترتیب حوادث کمک میکند.
مثال حلشده
یک ایستگاه لرزهنگاری اختلاف زمان رسیدن موج P و S را ۱۰ ثانیه ثبت کرده است. اگر سرعت موج P برابر ۸ و سرعت موج S برابر ۴ کیلومتر بر ثانیه باشد، فاصله ایستگاه از کانون را مییابیم: d/4 − d/8 = ۱۰، پس d/8 = ۱۰ و d = ۸۰ کیلومتر. نکته مهم این است که اختلاف زمان، نه زمان رسیدن اولین موج، مبنای محاسبه است.
دامهایی که نمره میسوزانند
- جابهجا کردن ماگما (درون زمین) و گدازه (بیرون زمین).
- اشتباه گرفتن کلیواژ با شکستگی و سختی با رنگ کانی.
- معکوس نوشتن ترتیب دورانها یا نسبت دادن فسیل شاخص به دوره نادرست.
- بیتوجهی به جهت شیب لایهها در تفسیر نقشه زمینشناسی.