علوم انسانی: تاریخ، جغرافیا، جامعهشناسی، منطق، روانشناسی، اقتصاد
گستره سؤالها
این مجموعه از شش درس ساخته میشود. تاریخ ایران و جهان بر تحول سلسلهها، جنبشهای اجتماعی و رویدادهای جهانی تمرکز دارد؛ جغرافیا نیمه اول را به naturel و انسانی تقسیم میکند؛ جامعهشناسی مفاهیم کنش، نهاد و تغییر اجتماعی را میسنجد؛ منطق با قضیه و قیاس و استدلال کار میکند؛ روانشناسی به حافظه، یادگیری، انگیزه و رشد میپردازد؛ و اقتصاد مفاهیم عرضه و تقاضا، کشش، پول و نقش دولت را در بر میگیرد.
قواعد کلیدی
- در منطق، تفاوت قضیه حملیه و شرطیه و همچنین شکل قیاس را پیش از هر چیز مشخص کن.
- در اقتصاد، کشش قیمتی تقاضا را با قدر مطلق بیان کن و رابطه آن با درآمد کل فروشنده را بسنج.
- در تاریخ، هر رویداد را به دوره و پیامد آن گره بزن، نه به حفظ سال بدون بستر.
- در جغرافیا، تفاوت آبوهوا (بلندمدت) و وضع هوا (کوتاهمدت) را حفظ کن.
مثال حلشده
فرض کن قیمت یک کالا ۱۰ درصد افزایش یابد و مقدار تقاضا ۲۰ درصد کاهش پیدا کند. کشش قیمتی تقاضا برابر ۲۰ تقسیم بر ۱۰، یعنی ۲ است و چون بزرگتر از یک است تقاضا کششپذیر است. در این حالت افزایش قیمت باعث کاهش درآمد کل فروشنده میشود، زیرا افت فروش بیشتر از رشد قیمت است. این استدلال سهگامی، الگوی رایج سؤالهای ترکیبی اقتصاد است.
دامهایی که نمره میسوزانند
- اشتباه گرفتن شکل اول و دوم قیاس یا نادیده گرفتن عکس مستوی.
- یکسان گرفتن کششپذیر و کششناپذیر در تحلیل درآمد.
- خلط کردن «رشد» با «توسعه» در اقتصاد و جامعهشناسی.
- نسبت دادن یک اندیشه یا رویداد به دوره تاریخی نادرست.