طراحی سیستم‌های برقی ساختمان: روشنایی، توزیع قدرت و چیدمان پریز و مدار
این حوزه توانایی طراحی و کنترل مدارهای روشنایی و پریز، تفکیک مدارها و انطباق طرح با مبحث سیزدهم مقررات ملی را می‌سنجد. مهندس ناظر باید بتواند از بار نهایی به مدار، از مدار به تابلو و از تابلو به تغذیه برسد و در هر مرحله مستندات قابل دفاع داشته باشد.
روشنایی
محاسبه روشنایی با روش لومن انجام می‌شود: N = (E×A)/(Φ×CU×MF). در این رابطه E سطح روشنایی (لوکس)، A مساحت، Φ شار نوری هر چراغ، CU ضریب بهره اتاق و MF ضریب نگهداری است. سطوح توصیه‌شده: اداری 300 تا 500 لوکس، کلاس درس 300، راهرو 100 و پارکینگ 50 تا 75 لوکس. در محیط‌های گردوغباری ضریب نگهداری کوچک‌تر گرفته می‌شود.
مدارهای پریز و تفکیک
مدار روشنایی و پریز باید جدا باشد؛ مصرف‌کننده‌های بزرگ مانند کولر، گرمکن و ماشین لباسشویی مدار مستقل دارند. مدار پریز 16 آمپر با هادی 2.5 میلی‌مترمربع و حفاظت 16 آمپر اجرا می‌شود و تعداد پریز بر اساس بار همزمان محدود می‌گردد، نه فقط شمارش پریزها. برای آشپزخانه و سرویس بهداشتی مدار و RCD جداگانه پیش‌بینی می‌شود.
مثال کارشده
اتاقی 5×4 متر با E=300 لوکس، چراغ 3000 لومن، CU=0.6 و MF=0.8: N=(300×20)/(3000×0.6×0.8)=6000/1440=4.2؛ بنابراین 5 چراغ لازم است. اگر MF واقعی 0.7 باشد، N=4.8 و همان 5 چراغ پاسخ می‌دهد، اما حاشیه اطمینان کمتر می‌شود.
دام‌های آزمون
اشتباه گرفتن لوکس با لومن، فراموش کردن ضریب بهره یا نگهداری، یکی گرفتن مدار روشنایی و پریز، و بی‌توجهی به مدار مستقل بارهای خاص از خطاهای پرتکرار است.