Iran Nezam Mechanical Supervision Exam study materials
Iran Nezam Mechanical Supervision Exam study resources

Iran Nezam Mechanical Supervision Exam key terms

Iran Nezam Mechanical Supervision Exam · Get comfortable with the vocabulary.

ضریب انتقال حرارت کلی (U-value)

معیار کلی مقاومت یک مجموعه ساختمانی مانند دیوار یا پنجره در برابر عبور گرما که معکوس مجموع مقاومتهای لایهها و فیلمهای سطحی است و بر حسب وات بر مترمربع کلوین بیان میشود.

Related: مقاومت حرارتی (R-value), بار سرمایشی طراحی
مقاومت حرارتی (R-value)

میزان مقاومت یک لایه یا مصالح در برابر جریان گرما که از تقسیم ضخامت بر ضریب هدایت حرارتی به دست میآید و واحد آن مترمربع کلوین بر وات است.

Related: ضریب انتقال حرارت کلی (U-value), پل حرارتی
پل حرارتی

مسیری با مقاومت حرارتی کم در پوسته ساختمان، مانند تیر بتنی یا نبشی فلزی، که شارش گرما را موضعی افزایش میدهد و میتواند باعث تعریق سطحی و افت عملکرد انرژی شود.

Related: مقاومت حرارتی (R-value), بار سرمایشی طراحی
بار سرمایشی طراحی

حداکثر نرخ حرارتی که سیستم سرمایش باید در شرایط طراحی بیرونی و داخلی از فضا خارج کند و شامل بارهای هدایتی، تابشی، نفوذ هوا، افراد، روشنایی و تجهیزات است.

Related: ضریب انتقال حرارت کلی (U-value), نفوذ هوا (Infiltration)
نفوذ هوا (Infiltration)

ورود ناخواسته هوای بیرون از طریق درزها و بازشوهای پوسته ساختمان که بار حرارتی محسوس و نهان اضافه میکند و به اختلاف فشار، دما و کیفیت درزبندی وابسته است.

Related: بار سرمایشی طراحی, تعادل فشار هوا در ساختمان
درجه-روز گرمایش (HDD)

شاخص اقلیمی که از مجموع اختلاف میان دمای پایه و میانگین دمای روزانه بیرون در روزهای سرد به دست میآید و برای برآورد سالانه انرژی گرمایش کاربرد دارد.

Related: ضریب انتقال حرارت کلی (U-value), بار گرمایشی طراحی
بار گرمایشی طراحی

حداکثر نرخ حرارتی که سیستم گرمایش باید در سردترین شرایط طراحی به فضا برساند و عمدتاً از تلفات هدایتی پوسته و گرمایش هوای نفوذی تشکیل میشود.

Related: درجه-روز گرمایش (HDD), نفوذ هوا (Infiltration)
کانال کشی هوا (Ductwork)

شبکه مجاری انتقال هوا از دستگاه تهویه تا فضاهای conditioned که طراحی آن بر پایه افت فشار، سرعت مجاز، آببندی و عایقکاری برای تحویل دبی طراحی انجام میشود.

Related: دبی هوای طراحی (CFM), تعادل هوا (Balancing)
دبی هوای طراحی (CFM)

حجم هوای عبوری از یک مجرا یا دستگاه در واحد زمان که مبنای انتخاب فن، ابعاد مجرا و تنظیم سیستم است و معمولاً بر حسب فوت مکعب بر دقیقه یا متر مکعب بر ساعت بیان میشود.

Related: کانال کشی هوا (Ductwork), تعادل هوا (Balancing)
تعادل هوا (Balancing)

فرایند تنظیم دمپرها و سرعت فن پس از نصب تا رسیدن دبی هر شاخه و هر فضا به مقدار طراحی و ایجاد اختلاف فشار مطلوب میان نواحی مختلف ساختمان.

Related: دبی هوای طراحی (CFM), فشار مثبت راهپله
فشار مثبت راهپله

روش کنترل دود که با دمیدن هوا به راهپله یا لابی آسانسور، اختلاف فشار مثبت ایجاد میکند تا در هنگام آتشسوزی از ورود دود به مسیر فرار جلوگیری شود.

Related: تعادل هوا (Balancing), دمپر دود و آتش
دمپر دود و آتش

دریچهای مکانیکی درون مجرای هوا که با تشخیص دما یا فرمان سیستم اعلام حریق بسته میشود تا انتشار دود و آتش از میان مجراهای عبوری از دیوار یا کف مقاوم محدود گردد.

Related: فشار مثبت راهپله, مقاومت آتشسوزی مجرا
مقاومت آتشسوزی مجرا

مدت زمانی که یک مجرا یا پوشش آن میتواند یکپارچگی و عملکرد خود را در برابر آتش حفظ کند و بر اساس آزمونهای استاندارد به صورت دقیقه یا ساعت اعلام میشود.

Related: دمپر دود و آتش, جداول مقاومت آتشسوزی
سیستم اسپرینکلر مرطوب

شبکه لوله همیشه پرشده از آب تحت فشار که با باز شدن حباب شیشهای یک اسپرینکلر بر اثر حرارت، آب فوراً روی آتش تخلیه میشود و برای فضاهای گرم مناسب است.

Related: سیستم اسپرینکلر خشک, چگالی طراحی اسپرینکلر
سیستم اسپرینکلر خشک

شبکه لولهای که بالای شیر کنترل با هوا یا گاز تحت فشار نگه داشته میشود و با باز شدن اسپرینکلر ابتدا هوا خارج و سپس آب وارد شبکه میشود؛ برای فضاهای مستعد یخزدگی به کار میرود.

Related: سیستم اسپرینکلر مرطوب, چگالی طراحی اسپرینکلر
چگالی طراحی اسپرینکلر

مقدار آبی که باید در واحد سطح کف در دقیقه روی منطقه فرضی آتش پاشیده شود و همراه با سطح عملیاتی، مبنای محاسبه هیدرولیکی شبکه اسپرینکلر قرار میگیرد.

Related: سیستم اسپرینکلر مرطوب, افت فشار اصطکاکی
افت فشار اصطکاکی

کاهش فشار ناشی از جریان سیال در لوله که با طول، قطر، زبری و سرعت جریان رابطه دارد و در محاسبات هیدرولیکی شبکههای آب، فاضلاب و آتشنشانی لحاظ میشود.

Related: چگالی طراحی اسپرینکلر, شیر کاهش فشار
شیر کاهش فشار

تجهیزی که فشار بالادست را به فشار پایینتر تنظیمشده در پاییندست کاهش میدهد تا از آسیب به وسایل و تجاوز از فشار مجاز شبکه جلوگیری شود.

Related: افت فشار اصطکاکی, مخزن انبساط
مخزن انبساط

ظرفی بسته در سیستم آب گرم که تغییرات حجم آب ناشی از گرم شدن را جذب میکند و با حفظ فشار حداقلی، از باز شدن شیر اطمینان و ضربه قوچ جلوگیری مینماید.

Related: شیر کاهش فشار, ضربه قوچ
ضربه قوچ

افزایش ناگهانی فشار در خط لوله هنگام بسته شدن سریع شیر یا توقف پمپ که میتواند باعث شکست لوله و اتصالات شود و با انتخاب صحیح قطر و تجهیزات کنترل کاهش مییابد.

Related: مخزن انبساط, سیفون فاضلاب
سیفون فاضلاب

قطعه U شکل زیر وسایل بهداشتی که با نگهداشتن آب بند، از عبور گاز و بوی فاضلاب به داخل فضا جلوگیری میکند و باید تهویه آن حفظ شود تا مکش یا فشار مثبت آن را تخلیه نکند.

Related: لوله ونت (تهویه فاضلاب), ضربه قوچ
لوله ونت (تهویه فاضلاب)

لولهای که فشار هوا را در سیستم فاضلاب متعادل میکند و از تخلیه آببند سیفونها در اثر جریان یا مکش جلوگیری مینماید؛ طراحی آن تابع مبحث شانزدهم است.

Related: سیفون فاضلاب, تعادل فشار هوا در ساختمان
تعادل فشار هوا در ساختمان

وضعیتی که در آن اختلاف فشار میان داخل و بیرون یا میان نواحی داخلی کنترل میشود تا نفوذ ناخواسته هوا، انتقال دود و تخلیه آببند سیفونها رخ ندهد.

Related: نفوذ هوا (Infiltration), لوله ونت (تهویه فاضلاب)
گاز مایع (LPG)

مخلوط پروپان و بوتان که در فشار معمولی و دمای محیط به صورت مایع ذخیره میشود، سنگینتر از هواست و در پایینترین نقاط تجمع مییابد؛ نصب و تهویه آن ضوابط ویژه دارد.

Related: گاز طبیعی, تهویه محل گازسوز
گاز طبیعی

سوخت گازی عمدتاً متان که از شبکه توزیع شهری تأمین میشود، سبکتر از هواست و نیازمند فشار و دبی مشخص، شیر قطع خودکار و تهویه مناسب محل مصرف است.

Related: گاز مایع (LPG), تهویه محل گازسوز
تهویه محل گازسوز

تأمین هوای احتراق و تخلیه محصولات احتراق از فضای نصب وسایل گازسوز که با بازشوهای دائمی یا دودکش و فن انجام میشود و مانع تجمع گازهای سمی میگردد.

Related: گاز طبیعی, گاز مایع (LPG)
چیلر تراکمی

دستگاه سرمایشی که با کمپرسور بخار مبرد را فشرده میکند و در کندانسور گرما را دفع و در اواپراتور گرما از آب یا هوا میگیرد؛ انتخاب آن بر پایه ظرفیت و ضریب عملکرد انجام میشود.

Related: چیلر جذبی, ضریب عملکرد (COP)
چیلر جذبی

ماشین سرمایشی که به جای کمپرسور از جذب بخار مبرد در محلول لیتیوم بروماید یا آب-آمونیاک و انرژی حرارتی برای بازسازی محلول استفاده میکند و مصرف برق کمتری دارد.

Related: چیلر تراکمی, ضریب عملکرد (COP)
ضریب عملکرد (COP)

نسبت اثر سرمایش یا گرمایش مفید دستگاه به انرژی مصرفی آن که معیار بازدهی چیلر، پمپ حرارتی و سایر تجهیزات است و در شرایط استاندارد اندازهگیری گزارش میشود.

Related: چیلر تراکمی, چیلر جذبی
برج خنککننده

تجهیزی که گرمای آب کندانسور را با تبخیر بخشی از آن به هوا دفع میکند و بازده آن به دمای حباب مرطوب هوا، دبی هوا و طراحی پاشنده و پرکننده وابسته است.

Related: چیلر تراکمی, ضریب عملکرد (COP)
مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان

یکی از مباحث مقررات ملی ایران که ضوابط تأسیسات مکانیکی ساختمانها را در زمینه گرمایش، سرمایش، تهویه، آب گرم و صرفهجویی انرژی تعیین میکند.

Related: مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان, مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان
مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان

مبحث مربوط به تأسیسات بهداشتی ساختمان که الزامات لولهکشی آب سرد و گرم، فاضلاب، ونت، آب باران و وسایل بهداشتی را مشخص میکند.

Related: مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان, سیفون فاضلاب
مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان

مبحث مربوط به لولهکشی گاز طبیعی در ساختمانها که الزامات جنس لوله، مسیرکشی، تهویه، شیرها، دودکش و آزمونهای نشتی را تعیین میکند.

Related: گاز طبیعی, تهویه محل گازسوز
مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان

مبحثی که الزامات طراحی و اجرای سیستمهای اعلام و اطفای حریق ساختمانها را تعیین میکند و مبنای کنترلهای مکانیکی مانند اسپرینکلر و فشار مثبت راهپله است.

Related: سیستم اسپرینکلر مرطوب, فشار مثبت راهپله
جداول مقاومت آتشسوزی

جدولهای استاندارد که حداقل مقاومت آتشسوزی عناصر ساختمانی و بازشوها را بر پایه نوع کاربری و تعداد طبقات مشخص میکنند و مبنای کنترل جداکنندهها و مجراها هستند.

Related: مقاومت آتشسوزی مجرا, دمپر دود و آتش
صورتجلسه وضعیت کار

سندی که ناظر در آن پیشرفت واقعی کار، مصالح به کار رفته، نواقص و مغایرتهای اجرایی را ثبت میکند و مبنای صورتوضعیت، تأیید کارفرما و رسیدگی به اختلافات قراردادی است.

Related: صورتوضعیت (صورتجلسه کارکرد), دفتر روزانه کارگاه
صورتوضعیت (صورتجلسه کارکرد)

سندی که مقدار کار انجامشده و مبلغ قابل پرداخت را بر پایه فهرست بها و مقادیر اندازهگیریشده تعیین میکند و پس از تأیید ناظر و کارفرما مبنای پرداخت قرار میگیرد.

Related: صورتجلسه وضعیت کار, متره و برآورد
متره و برآورد

فرایند اندازهگیری دقیق مقادیر کارها از روی نقشهها و مشخصات و سپس قیمتگذاری آنها با فهرست بها یا آنالیز بها برای تعیین برآورد هزینه و کنترل صورتوضعیت.

Related: صورتوضعیت (صورتجلسه کارکرد), دفتر روزانه کارگاه
دفتر روزانه کارگاه

دفتری رسمی که رویدادهای روزانه کارگاه شامل نیروی انسانی، مصالح ورودی، آبوهوا و دستورهای کارفرما در آن ثبت میشود و در دعاوی قراردادی سندیت دارد.

Related: صورتجلسه وضعیت کار, متره و برآورد