Iran Tax Consultant Exam key terms
Iran Tax Consultant Exam · Get comfortable with the vocabulary.
- ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم (نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی)
- Related: درآمد مشمول مالیات, اظهارنامه مالیاتی
نرخ مالیات بر کل درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی ایرانی را ۲۵ درصد تعیین میکند؛ این نرخ پایه محاسبه تعهد مالیاتی شرکتها و مبنای مقایسه با نظامهای تشویقی است.
- درآمد مشمول مالیات
- Related: هزینه قابل قبول, ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم (نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی)
مبلغی که پس از کسر هزینههای قابل قبول و معافیتها از درآمد کل باقی میماند و نرخ قانونی مالیات بر آن اعمال میشود؛ تعیین آن هسته اصلی رسیدگی مالیاتی است.
- هزینه قابل قبول
- Related: درآمد مشمول مالیات, دفاتر و اسناد حسابداری
هزینهای که برای تحصیل درآمد یا حفظ و نگهداری داراییها ضروری، مستند و متعارف است و با رعایت شرایط قانونی از درآمد کسر میشود؛ فقدان مستندات معمولاً به رد هزینه میانجامد.
- اظهارنامه مالیاتی
- Related: ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم (نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی), ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (جرایم مالیاتی)
فرم یا اظهار الکترونیکی که مؤدی درآمد، هزینه و مالیات خود را در آن گزارش میکند؛ تسلیم بهموقع آن مبنای محاسبه جرایم و شروع مهلتهای رسیدگی است.
- مالیات بر ارزش افزوده
- Related: اعتبار مالیات بر ارزش افزوده, دوره مالیاتی ارزش افزوده
مالیات غیرمستقیم چندمرحلهای که بر ارزش افزوده کالا و خدمات در هر مرحله از زنجیره عرضه وضع میشود و مصرفکننده نهایی بار آن را میپردازد؛ مؤدی آن را وصول و به سازمان امور مالیاتی ایفا میکند.
- اعتبار مالیات بر ارزش افزوده
- Related: مالیات بر ارزش افزوده, صورتحساب الکترونیکی
مالیات پرداختی بابت خریدها و هزینههای کسبوکار که با رعایت شرایط قانونی از مالیات فروش کسر میشود؛ نبود فاکتور رسمی معمولاً مانع استفاده از این اعتبار است.
- دوره مالیاتی ارزش افزوده
- Related: مالیات بر ارزش افزوده, اظهارنامه مالیاتی
بازه زمانی مشخص در قانون ارزش افزوده که مؤدی باید برای آن اظهارنامه تسلیم و مالیات را پرداخت کند؛ شناخت آغاز و پایان دوره برای محاسبه جرایم دیرکرد ضروری است.
- صورتحساب الکترونیکی
- Related: اعتبار مالیات بر ارزش افزوده, دفاتر و اسناد حسابداری
سند دیجیتال فروش که در سامانه مؤدیان ثبت میشود و مبنای احتساب اعتبار مالیات بر ارزش افزوده خریدار و کنترل اطلاعات فروشنده است؛ نبود آن اثبات معاملات را دشوار میکند.
- مالیات تکلیفی (کسر از منبع)
- Related: مالیات بر حقوق, مسئولیت تضامنی مالیاتی
مالیاتی که پرداختکننده وجوه موظف است پیش از پرداخت، آن را از مبلغ طرف مقابل کسر و به سازمان امور مالیاتی واریز کند؛ عدم اجرای آن مسئولیت جبران برای کسرکننده ایجاد میکند.
- مالیات بر حقوق
- Related: مالیات تکلیفی (کسر از منبع), معافیت مالیاتی
نوعی مالیات تکلیفی بر درآمد اشخاص حقیقی از employment که کارفرما آن را از حقوق ماهانه کسر و ایفا میکند؛ نرخ آن پلهای و بر اساس جدول سالانه قانون بودجه تعیین میشود.
- برگ تشخیص مالیات
- Related: هیئت حل اختلاف مالیاتی, اعتراض به برگ تشخیص
سندی که اداره مالیاتی پس از رسیدگی، میزان مالیات owed را تعیین و به مؤدی ابلاغ میکند؛ تاریخ ابلاغ آن مبدأ محاسبه مهلت اعتراض است.
- اعتراض به برگ تشخیص
- Related: برگ تشخیص مالیات, هیئت حل اختلاف مالیاتی
حق مؤدی برای طرح اختلاف نسبت به مالیات تعیینشده در مهلت قانونی، ابتدا نزد اداره مالیاتی و در صورت عدم حل، نزد مراجع حل اختلاف؛ رعایت مهلت شرط شنیده شدن اعتراض است.
- هیئت حل اختلاف مالیاتی
- Related: اعتراض به برگ تشخیص, شورای عالی مالیاتی
مرجع شبهقضایی رسیدگی به اختلافات مالیاتی که با حضور نماینده سازمان، مؤدی و عضو ثالث تشکیل میشود و رأی آن با رعایت شرایط قابل شکایت در مراجع بالاتر است.
- شورای عالی مالیاتی
- Related: هیئت حل اختلاف مالیاتی, دیوان عدالت اداری
عالیترین مرجع اداری رسیدگی به اختلافات و تفسیر مقررات مالیاتی که آرای آن در موارد مشابه لازمالاتباع است و وظیفه هماهنگی رویه مالیاتی را بر عهده دارد.
- دیوان عدالت اداری
- Related: شورای عالی مالیاتی, هیئت حل اختلاف مالیاتی
مرجع قضایی رسیدگی به شکایت از تصمیمات و آرای مراجع اداری از جمله مراجع مالیاتی؛ صلاحیت آن معمولاً پس از طی مراحل داخلی و در چارچوب قانونی اعمال میشود.
- حسابرسی مالیاتی
- Related: شواهد حسابرسی, دفاتر و اسناد حسابداری
فرایند بررسی نظاممند دفاتر، اسناد و اطلاعات مؤدی برای ارزیابی درستی اظهارنامه و تعیین مالیات؛ بر شواهد کافی و مناسب و مستندسازی یافتهها استوار است.
- شواهد حسابرسی
- Related: حسابرسی مالیاتی, رسیدگی نمونهای
اطلاعات و مستنداتی که حسابرس برای استناد به نتیجهگیری خود جمعآوری میکند؛ کفایت و مناسب بودن آن، اعتبار گزارش و توان دفاع در مراجع اختلاف را تعیین میکند.
- رسیدگی نمونهای
- Related: شواهد حسابرسی, حسابرسی مالیاتی
روش انتخاب بخشی از جامعه آماری معاملات یا اسناد برای آزمون و تعمیم نتیجه به کل جامعه؛ انتخاب نمونه باید مستند و بیطرف باشد تا در مراجع قابل دفاع بماند.
- دفاتر و اسناد حسابداری
- Related: هزینه قابل قبول, صورتحساب الکترونیکی
مجموعه دفاتر قانونی و اسناد پشتوانه که مؤدی موظف به نگهداری و ارائه آنهاست؛ رد دفاتر به دلیل بینظمی یا عدم ثبت بهموقع، مبنای تشخیص علیالرأس میشود.
- تشخیص علیالرأس
- Related: دفاتر و اسناد حسابداری, برگ تشخیص مالیات
روش تعیین درآمد مشمول مالیات بر پایه قرائن و شاخصهای فعالیت، بدون اتکای اصلی به دفاتر مؤدی؛ معمولاً زمانی به کار میرود که دفاتر رد شده یا ارائه نشده باشد.
- صورتهای مالی
- Related: استانداردهای حسابداری, دفاتر و اسناد حسابداری
مجموعه گزارشهای حسابداری شامل ترازنامه، صورت سود و زیان و جریانهای نقدی که وضعیت مالی و عملکرد واحد اقتصادی را نشان میدهد و مبنای تحلیل مالیاتی قرار میگیرد.
- استانداردهای حسابداری
- Related: صورتهای مالی, اصل تطابق هزینه با درآمد
قواعد پذیرفتهشده برای شناسایی، اندازهگیری و افشای رویدادهای مالی که یکنواختی صورتهای مالی را تضمین میکند؛ انحراف از آنها میتواند مبنای اختلاف در تعیین سود مالیاتی شود.
- اصل تطابق هزینه با درآمد
- Related: استانداردهای حسابداری, درآمد مشمول مالیات
اصل حسابداری که هزینههای هر دوره را به درآمدهای همان دوره نسبت میدهد؛ کاربرد نادرست آن میتواند سود دوره و در نتیجه مالیات را جابهجا کند.
- معافیت مالیاتی
- Related: ماده ۱۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (معافیتهای مالیاتی), مالیات بر حقوق
حکم قانونی که بخشی از درآمد یا فعالیت را از پرداخت مالیات خارج میکند؛ استفاده از آن نیازمند احراز شرایط مقرر و نگهداری مستندات مرتبط است.
- ماده ۱۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (معافیتهای مالیاتی)
- Related: معافیت مالیاتی, منطقه ویژه اقتصادی
یکی از مواد کلیدی باب معافیتها که فهرستی از درآمدها و فعالیتهای معاف از مالیات را مشخص میکند؛ شناخت دامنه و شرایط آن برای برنامهریزی مالیاتی ضروری است.
- منطقه ویژه اقتصادی
- Related: معافیت مالیاتی, ماده ۱۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (معافیتهای مالیاتی)
محدودهای با مقررات گمرکی و مالیاتی خاص که برای فعالیتهای تولیدی و تجاری مشوقهایی پیشبینی میکند؛ مدت و شرایط معافیت باید با مستندات قانونی احراز شود.
- ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (جرایم مالیاتی)
- Related: اظهارنامه مالیاتی, جریمه دیرکرد
مبنای تعیین جریمههای مالیاتی مانند دیرکرد تسلیم اظهارنامه یا پرداخت مالیات است؛ شناخت نحوه محاسبه آن برای برآورد بدهی واقعی مؤدی اهمیت دارد.
- جریمه دیرکرد
- Related: ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (جرایم مالیاتی), اظهارنامه مالیاتی
مبلغی که به سبب تأخیر در تسلیم اظهارنامه یا پرداخت مالیات به بدهی مالیاتی افزوده میشود؛ نرخ و مبدأ محاسبه آن تابع مقررات جاری است.
- شرکت سهامی
- Related: شرکت با مسئولیت محدود, ثبت شرکت
شرکتی که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت سهامداران محدود به مبلغ سهام است؛ ساختار آن بر گزارشدهی، ثبت و تعهدات مالیاتی اثر میگذارد.
- شرکت با مسئولیت محدود
- Related: شرکت سهامی, ثبت شرکت
شرکتی که مسئولیت هر شریک محدود به سهمالشرکه اوست و انتقال سهم معمولاً با شرایط خاص انجام میشود؛ تفاوتهای آن با سهامی در تعهدات و گزارشدهی مالیاتی مهم است.
- ثبت شرکت
- Related: شرکت سهامی, شخصیت حقوقی
فرایند رسمی ثبت اساسنامه، سرمایه و تغییرات شرکت در اداره ثبت شرکتها؛ آثار حقوقی مانند شخصیت حقوقی و قابلیت استناد اسناد به ثبت بستگی دارد.
- شخصیت حقوقی
- Related: ثبت شرکت, مسئولیت تضامنی مالیاتی
شایستگی مستقل یک نهاد مانند شرکت برای دارا شدن حق و تکلیف، از جمله تکلیف مالیاتی؛ آن را از شرکا و مدیران جدا میکند و مبنای بسیاری از قواعد مسئولیت است.
- مسئولیت تضامنی مالیاتی
- Related: شخصیت حقوقی, مالیات تکلیفی (کسر از منبع)
وضعیتی که چند شخص در برابر سازمان امور مالیاتی برای پرداخت بدهی مالیاتی مسئول شناخته میشوند؛ در برخی موارد مدیران یا شرکا نیز در آن سهیم میشوند.
- آیین دادرسی مدنی
- Related: دیوان عدالت اداری, بار اثبات
مجموعه قواعد شکلی رسیدگی به دعاوی حقوقی مانند تقدیم دادخواست، مهلتها و ادله اثبات؛ در دعاوی مالیاتی مرتبط با مراجع قضایی، رعایت آن تعیینکننده است.
- بار اثبات
- Related: آیین دادرسی مدنی, شواهد حسابرسی
تکلیف طرفی که باید ادعای خود را با دلیل ثابت کند؛ در اختلافات مالیاتی معمولاً مؤدی باید مستندات درآمد و هزینه خود را ارائه دهد و سازمان باید مبنای تشخیص را مستند کند.
- رازداری حرفهای
- Related: تضاد منافع, اخلاق حرفهای
تعهد مشاور مالیاتی به عدم افشای اطلاعات محرمانه مؤدی بدون مجوز قانونی یا رضایت او؛ نقض آن مسئولیت انتظامی و مدنی ایجاد میکند.
- تضاد منافع
- Related: رازداری حرفهای, اخلاق حرفهای
وضعیتی که منافع شخصی یا منافع مؤدی دیگر با وظیفه بیطرفانه مشاور در تعارض قرار میگیرد؛ مدیریت آن از طریق افشا و کنارگیری لازم است.
- اخلاق حرفهای
- Related: رازداری حرفهای, تضاد منافع
مجموعه اصول رفتاری مانند صداقت، بیطرفی، صلاحیت و رعایت قانون که مشاور مالیاتی در ارائه خدمات باید رعایت کند؛ نقض آن اعتبار حرفه و مسئولیت انتظامی را در پی دارد.