More study resources

About this exam

Stöðu- og framvindupróf í lesskilningi er íslenskt matstæki sem ætlað er að kanna hversu vel nemandi skilur og vinnur með ritaðan texta, og er gjarnan notað bæði til að staðfesta stöðu á ákveðnum tímapunkti og til að fylgjast með framvindu yfir tíma. Það hentar nemendum á mið- og unglingastigi, kennurum sem vilja markvissa yfirsýn yfir hópinn og foreldrum sem vilja skilja hvar styrkleikar og veikleikar liggja. Prófið byggir á lesskilningsþáttum sem ná frá því að finna skýrt fram settar upplýsingar, yfir í að draga einfaldar ályktanir, skilja orð í samhengi, greina uppbyggingu og tilgang texta, meta áreiðanleika og tengja efnið við eigin þekkingu. Verkefnin eru fjölbreytt: fjölvalsspurningar, stuttir textar með skilningsspurningum og stutt svör þar sem nemandi þarf að rökstyðja með tilvísun í textann. Góð undirbúningur felst síður í að leggja á minnið en í að æfa reglulega lestur fjölbreyttra texta og svara spurningum af ýmsu tagi, bæði um beinar staðreyndir og um túlkun. Fylkið hér er óháð yfirlit yfir prófið og er ekki unnið í samstarfi við prófgesta; tölur um spurningafjölda, tímalengd og viðmið eru ekki birtar hér og skal leita í opinberri próflýsingu hjá hlutaðeigandi aðila.

What you'll study

Common questions

About Stöðu- og framvindupróf í lesskilningi preparation

Hvers konar spurningar eru á prófinu?

Verkefnin eru af þrennu tagi: fjölvalsspurningar, textar með skilningsspurningum og stutt svör þar sem þú þarft að útskýra með tilvísun í textann. Sumar spurningar snúast um staðreyndir sem standa beint í textanum, aðrar krefjast þess að þú lesir á milli línanna eða metir hvað höfundur vill segja.

Hversu erfitt er prófið?

Erfiðleikastigið fer eftir hvaða þrep prófsins er lagt fyrir og hversu vanur þú ert að lesa lengri texta undir tímapressu. Flestir eiga auðveldast með að finna beinar upplýsingar en eiga erfiðara með að greina tilgang höfundar og meta áreiðanleika. Það er því þess virði að æfa einmitt þá þætti sérstaklega.

Hve langur er próftíminn?

Tímalengd er ekki gefin upp hér. Fjöldi spurninga og tímarammi eru birt í opinberri próflýsingu hjá þeim aðila sem heldur prófið, og þar áttu að leita til að fá nákvæmar og gildandi upplýsingar. Æfðu þig samt að vinna texta á takmörkuðum tíma, því það er hluti af raunverulegu prófumhverfi.

Má taka prófið aftur ef árangurinn verður ekki nógu góður?

Endurtökuákvæði eru ekki staðfest hér. Hvort og hvenær má taka prófið aftur, og hvort þá þarf að bíða ákveðinn tíma, kemur fram í reglum prófgesta. Hafðu samband við þann aðila sem heldur prófið eða skoðaðu opinberu próflýsinguna áður en þú skipuleggur endurtöku.

Hvaða hæfni er verið að mæla?

Prófið mælir sex þætti: að finna skýrt fram settar upplýsingar, draga einfaldar ályktanir, skilja orð og orðasambönd í samhengi, greina uppbyggingu og höfundarviðhorf, meta innihald og áreiðanleika og loks tengja textann við eigin þekkingu og draga lærdóm. Þættirnir sex vega misjafnlega í heildarmati.

Í hvaða röð ætti ég að æfa mig?

Byrjaðu á að finna beinar upplýsingar, því það er grunnurinn að öllu öðru. Farðu svo í ályktanir og orð í samhengi, og að lokum í þættina sem krefjast mats og gagnrýnnar hugsunar. Þannig byggir þú ofan á traustan grunn í stað þess að hoppa beint í erfiðustu verkefnin.

Hvað er algengasta mistökin?

Algengasta mistökin er að svara út frá eigin skoðun eða almennri þekkingu í stað textans. Önnur algeng mistök eru að lesa spurninguna of fljótt og missa úr greinina orð eins og „ekki“ eða „aðeins“. Farðu alltaf aftur í textann og finndu þann stað sem svarar spurningunni.

Hvernig undirbý ég mig best?

Lestu fjölbreytt efni reglulega, bæði fréttir, frásagnir og rökfærslur, og svaraðu svo spurningum um það sem þú las. Æfðu þig í að merkja við lykilsetningar og í að útskýra með eigin orðum hvað höfundur vill segja. Stuttir, reglulegir æfingatímar skila meiru en ein langur fyrir próf.

Hvar finn ég nákvæmar upplýsingar um prófið?

Upplýsingar um skráningu, gjöld, tímaramma og viðmið eru birtar af þeim aðila sem heldur prófið. Þetta yfirlit er óháð og ekki unnið í samstarfi við prófgesta, svo leitaðu alltaf í opinberri próflýsingu þeirra áður en þú treystir á aðrar heimildir.