Félagsvísindi: saga, landafræði, félagsfræði og hagfræði
Félagsvísindi á stúdentsprófi ná yfir sögu, landafræði, félagsfræði og hagfræði. Prófið metur hugtök, heimildagreiningu, orsakir og afleiðingar, túlkun korta og tölulegra gagna og rökfærslu. Þú þarft að geta tengt fræðilegt hugtak við raunhæft dæmi og greint hvaða heimildir standa að baki.
Kjarninn
- Sögulegar heimildir: frumheimild vs. eftirheimild, hlutdrægni, sjónarhorn og samhengi.
- Landafræði: kortavörpun, mælikvarði, loftslag og mannleg áhrif.
- Félagsfræði: stétt, staðalímyndir, félagsmótun og stofnanir.
- Hagfræði: framboð og eftirspurn, tækifæriskostnaður, verðbólga og hagsveiflur.
Dæmi
Nemandi sem getur unnið 4 klukkustundir fyrir 2.500 kr. á klukkustund en velur að læra í staðinn fórnar 10.000 kr. í tekjum. Tækifæriskostnaðurinn er það verðmæti sem er sleppt – hér launin – en ekki bara fjárhæðin sjálf. Ef valið væri að kaupa samstæðu fyrir 10.000 kr. væri tækifæriskostnaðurinn önnur vara eða sparnaður sem hefði mátt kaupa fyrir sömu upphæð. Hugtakið krefst þess að tilgreina hvaða valkostur er næstbestur.
Gildrur
Að dæma fortíðina með nútímaviðhorfum (presentism), að rugla saman fylgni og orsök, að lesa kort án mælikvarða og að nota hugtök án skilgreiningar. Í hagfræði er algengt að rugla hreyfingu eftir eftirspurnarferlinum og stökkbreytingu ferilsins sjálfs.