List- og hugvísindavalent
List- og hugvísindavalent á stúdentsprófi geta verið listfræði, heimspeki, trúarbragðafræði, tónlist, leikhús eða kvikmyndafræði. Prófið metur greiningu á verkum, hugtök, sögulegt samhengi og rökstudda túlkun. Það er munur á að lýsa verki og að greina það.
Kjarninn
- Formgreining: línur, litir, form, samsetning, hrynjandi og tími.
- Samhengi: hvenær og hvar verkið varð til; hvaða stefnur það tengist.
- Túlkun: byggja á áþreifanlegum þáttum verksins, ekki persónulegu uppáhaldi.
- Heimspeki: greina rök, forsendur og mótsagnir; þekkja grunnhugtök eins og siðferði, frelsi og réttlæti.
Dæmi
Hugsaðu þér kvikmyndatriði þar sem myndavélin liggur lágt og fylgir persónu úr hægri til vinstri í síðu skoti. Lága sjónarhornið getur gert persónuna yfirþyrmandi eða ógnvekjandi, en hreyfingin til vinstri getur dregið úr framsóknartilfinningu. Túlkunin verður að tengja þessa þætti við senuna í heild: hvaða valdajafnvægi og tilfinningu skapar þetta? Ef þú segir bara „þetta er spennandi“ hefurðu ekki sýnt greiningu.
Gildrur
Að lýsa verki án þess að greina, að segja „mér finnst“ í stað rökstuðnings, að sleppa samhengi og að rugla höfundi og sögupersónu. Í heimspeki er algengt að gera ráð fyrir að rök séu rétt þótt niðurstaðan sé óþægileg; í listgreiningu að yfirflytja merkingu án stuðnings úr verkinu.