Valgreinar og brautir
Valgreinar og brautir á stúdentsprófi eru fjölbreyttar: t.d. forritun, hönnun, sálfræði, viðskiptafræði eða náttúruvísindaleg djúpnámskeið. Prófið í þessum hluta metur fagþekkingu, sjálfstæð vinnubrögð, aðferðafræði og getu til að færa rök fyrir vali. Það sem greinir góða verkefnavinnu er afmörkun og rekjanleiki.
Kjarninn
- Rannsóknarspurning: afmörkuð, mælanleg og tengd fræðilegum bakgrunni.
- Aðferð: velja eigindlegt eða megindlegt snið; skilgreina breytur og úrtak.
- Heimildir: frumheimildir, ritrýndar greinar og rétt tilvitnun; forðast plagíat.
- Skýrsla: inngangur, aðferð, niðurstöður, umræða og takmarkanir.
Dæmi
Í sálfræðivali ákveður nemandi að kanna hvort svefn tengist einbeitingu. Hann setur fram tilgátu: „Nemendur sem sofa minna en 7 klukkustundir skora lægra á einbeitingarprófi.“ Hann skilgreinir svefn sem sjálfsskýrslaðan fjölda klukkustunda og einbeitingu sem árangur á stöðluðu prófi. Hann velur 40 nemendur, tryggir nafnleynd og greinir gögnin með meðaltali og staðalfráviki. Þannig verður hugtakið mælanlegt og hægt að endurtaka rannsóknina.
Gildrur
Að velja of breitt efni, að skilgreina ekki breytur, að nota aðeins eina heimild, að sleppa takmörkunum og að taka niðurstöðum úrtaks sem almennum sannleika. Í verklegum valgreinum er algengt að vanmeta öryggi og skráningu gagna; í verkefnum að rugla saman greinargerð og frásögn.