I85PREP
⌘ K
Kazakhstan Grade 11 Attestation study materials
Kazakhstan Grade 11 Attestation study resources

Kazakhstan Grade 11 Attestation practice questions

One question at a time. Build your Kazakhstan Grade 11 Attestation understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Қазақ тілінің түсіндірме сөздігінде» берілген анықтамаға сәйкес, тілдің дыбыстық құрылысын, сөзжасам жүйесін және грамматикалық құрылысын зерттейтін ғылым саласы қалай аталады?

  1. Әдебиеттану
  2. Қазақ тіл білімі Correct answer.
  3. Логика
  4. Тарихнама

Explanation

Тілдің дыбыстық құрылысын, сөзжасам жүйесін, грамматикалық құрылысын және сөздік құрамын зерттейтін ғылым саласы тіл білімі деп аталады. Ол фонетика, лексикология, морфология, синтаксис сияқты тарауларға бөлінеді.

Question 2Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Қазақ тіліндегі дауысты дыбыстардың саны мен олардың тіл қатысына қарай бөлінуі туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

  1. Дауысты дыбыстар тоғыз: жуан және жіңішке болып бөлінеді Correct answer.
  2. Дауысты дыбыстар жиырма бес: қатаң және ұяң болып бөлінеді
  3. Дауысты дыбыстар он екі: ашық және қысаң болып бөлінеді
  4. Дауысты дыбыстар алты: ерін және езу болып бөлінеді

Explanation

Қазақ тілінде тоғыз дауысты дыбыс бар: а, ә, е, и, о, ө, ұ, ү, ы. Олар тіл қатысына қарай жуан (а, о, ұ, ы) және жіңішке (ә, е, и, ө, ү) болып екі топқа бөлінеді.

Question 3Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Білім» сөзіне жұрнақ жалғау арқылы жасалған туынды сөзді көрсетіңіз.

  1. Білімнің
  2. Білімге
  3. Білімпаз Correct answer.
  4. Білімді

Explanation

Сөзжасам жұрнағы жаңа мағыналы туынды сөз жасайды: «білім» түбіріне -паз жұрнағы жалғанып, «білімпаз» деген жаңа сөз пайда болған. Ал -ді, -нің, -ге қосымшалары сөзжасам емес, форма жасаушы жалғаулар.

Question 4Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мақал-мәтелдердің құрылысына тән белгіні дұрыс сипаттаған нұсқаны таңдаңыз.

  1. Толық сюжетті, кейіпкерлері бар көркем әңгіме
  2. Автордың жеке сезімін білдіретін ұзақ лирикалық өлең
  3. Ықшам, ұйқасты, халық даналығын білдіретін тұрақты сөйлем Correct answer.
  4. Ғылыми деректерге сүйенген дәлелді мақала

Explanation

Мақал-мәтел - халық ауыз әдебиетінің шағын жанры; ол ықшам, ұйқасты, жинақы ойды білдіретін тұрақты сөйлем түрінде келеді. Онда халықтың ғасырлар бойы жинақтаған тәжірибесі мен даналығы сақталады.

Question 5Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Абай Құнанбайұлының «Қара сөздеріндегі» негізгі көтерілген мәселені дұрыс анықтаңыз.

  1. Тарихи шайқастардың барысын хронологиялық баяндау
  2. Табиғат көрінісін суреттеу арқылы лирикалық көңіл-күйді беру
  3. Халықтың білімге, еңбекке және адамгершілікке ұмтылуы Correct answer.
  4. Ғылыми эксперимент нәтижелерін дәлелдеу

Explanation

«Қара сөздер» - Абайдың ағартушылық көзқарасын білдіретін философиялық-публицистикалық туынды. Онда білім, еңбек, адамгершілік, ұлт бірлігі сынды мәселелер көтеріледі.

Question 6Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Сөйлемдегі «-ды» қосымшасының қызметін анықтаңыз: «Оқушы кітапты оқыды».

  1. Тәуелдік жалғауы
  2. Өткен шақтың жұрнағы
  3. Табыс септігінің жалғауы Correct answer.
  4. Көптік жалғауы

Explanation

«Кітапты» сөзіндегі -ты қосымшасы табыс септігінің жалғауы, ол барыс, жатыс, шығыс, көмектес септіктерімен бірге септік жүйесін құрайды. Сөйлемде ол әрекеттің тура объектісін білдіреді.

Question 7Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Көшпелі өркениет» тақырыбындағы мәтінде автор қазақ халқының тұрмыс ерекшелігін сипаттайды. Мәтінге сәйкес келетін негізгі ойды таңдаңыз.

  1. Қала мәдениеті көшпелі тұрмысты толық ығыстырып тастады
  2. Мал шаруашылығы мен жайлауға көшу тұрмысқа байланысты әдет-ғұрыптарды қалыптастырды Correct answer.
  3. Көшпелі тұрмыс тек әскери жорықтармен шектелді
  4. Егіншілік көшпелі өмір салтының негізгі көзі болды

Explanation

Көшпелі өркениеттің негізі - мал шаруашылығы және жайлау-қыстауға көшу циклі. Осы тұрмыс үлгісі отбасылық, мерекелік және әдет-ғұрыптық дәстүрлердің қалыптасуына әсер етті.

Question 8Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Абай жолы» роман-эпопеясының авторын көрсетіңіз.

  1. Ғабит Мүсірепов
  2. Сәкен Сейфуллин
  3. Мұхтар Әуезов Correct answer.
  4. Бауыржан Момышұлы

Explanation

«Абай жолы» роман-эпопеясын Мұхтар Әуезов жазған; туынды Абайдың өмірі мен қазақ қоғамының кең панорамасын қамтиды. Роман қазақ әдебиетіндегі эпикалық шығармалардың ірі үлгісі саналады.

Question 9Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Берілген сөйлемдегі тұрақты сөз тіркесін (фразеологизмді) табыңыз: «Ол емтиханды тапсырған соң құлағына алтын сырға тақты».

  1. Тапсырған соң
  2. Ол емтиханды
  3. Емтиханды тапсыру
  4. Құлағына алтын сырға тағу Correct answer.

Explanation

«Құлағына алтын сырға тағу» - қуанышты, ерекше қуанышты жағдайды білдіретін тұрақты сөз тіркесі. Фразеологизм құрамындағы сөздер тұтас бір мағына береді, оны бөлшектеп түсінуге болмайды.

Question 10Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Жалғаулардың түрлері туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

  1. Жалғаулар тек көптік және жіктік болып бөлінеді
  2. Жалғаулар тек сөзжасамдық және септік болып бөлінеді
  3. Жалғаулар сөзжасамдық, көптік, тәуелдік, септік және жіктік болып бөлінеді Correct answer.
  4. Жалғаулар тек тәуелдік және септік болып бөлінеді

Explanation

Қазақ тілінде жалғаулар сөзжасамдық, көптік, тәуелдік, септік және жіктік болып жіктеледі. Әр түрлі жалғау сөзге өзіндік грамматикалық мағына қосады.

Question 11Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Ертеңгі күн - жаңа бастама» деген тақырыпта жазылған шығармада автор болашаққа деген сенімді білдіреді. Мұндай мақсатқа сай келетін көркемдегіш құралды таңдаңыз.

  1. Заң баптарына сілтеме жасау
  2. Метафора арқылы жаңа күнді жаңа өмірге теңеу Correct answer.
  3. Химиялық формула жазу
  4. Статистикалық кесте келтіру

Explanation

Көркем шығармада болашаққа деген сенімді бейнелі жеткізу үшін метафора, теңеу сияқты көркемдегіш құралдар қолданылады. «Жаңа күнді жаңа өмірге теңеу» осы мақсатқа сай бейнелі тәсіл.

Question 12Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мағжан Жұмабаевтың «Мен жастарға сенемін» өлеңіндегі негізгі идеяны анықтаңыз.

  1. Табиғаттың сұлулығын суреттеу
  2. Жастардың білімді, батыл және Отанға адал болуына сенім Correct answer.
  3. Ескі әдет-ғұрыптарды дәріптеу
  4. Ғылыми жаңалықтарды насихаттау

Explanation

Өлеңде ақын жастарға үлкен үміт артып, олардың білімді, батыл, Отанға адал болуын армандайды. Бұл идея шығарманың азаматтық-патриоттық сипатын айқындайды.

Question 13Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Оқу - білім бұлағы» деген тақырыптағы эссеге тән кіріспе бөлімнің қызметін дұрыс сипаттаған нұсқаны таңдаңыз.

  1. Тек статистикалық деректерді тізіп шығады
  2. Қарсы пікірлерді толық жоққа шығарады
  3. Дәлелдерді қорытындылап, жалпы тұжырым жасайды
  4. Тақырыпты ашатын негізгі ойды хабарлап, оқырманды қызықтырады Correct answer.

Explanation

Эссе құрылымы кіріспе, негізгі бөлім және қорытындыдан тұрады. Кіріспеде тақырыпқа қатысты негізгі ой хабарланып, оқырманның назары тартылады, содан кейін дәлелдер келтіріледі.

Question 14Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Берілген сөйлемдегі сан есімнің түрін анықтаңыз: «Сыныпта жиырма бес оқушы бар».

  1. Реттік сан есім
  2. Есептік сан есім Correct answer.
  3. Бөлшек сан есім
  4. Жинақтық сан есім

Explanation

«Жиырма бес» - заттың санын нақты білдіретін есептік сан есім. Есептік сан есім «қанша?» деген сұраққа жауап береді және зат есіммен тіркеседі.

Question 15Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Сөйлем құрамындағы бірыңғай мүшелердің арасына қойылатын тыныс белгісін дұрыс анықтаңыз: «Ол кітап, дәптер және қалам сатып алды».

  1. Бірыңғай мүшелер қос нүктемен бөлінеді
  2. Бірыңғай мүшелер үтірмен, ал соңғысының алдында «және» жалғаулығы қойылады Correct answer.
  3. Бірыңғай мүшелер нүктелі үтірмен бөлінеді
  4. Бірыңғай мүшелердің арасына ешқандай тыныс белгісі қойылмайды

Explanation

Бірыңғай мүшелер арасына үтір қойылады, ал соңғы мүшенің алдында «және» жалғаулығы келсе, оның алдында үтір салынбайды. Бұл синтаксистік норма қазақ тілінің тыныс белгілері ережесіне сай.

Question 16Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Сөздің тура және ауыспалы мағынасын ажыратыңыз: «Оның жүзі жайнап тұр» деген сөйлемдегі «жайнау» етістігі қандай мағынада қолданылған?

  1. Ауыспалы мағынада, ауа райын білдіреді
  2. Тура мағынада, су бетінің толқуын білдіреді
  3. Тура мағынада, жарық шашуын білдіреді
  4. Ауыспалы мағынада, адамның көңіл-күйін білдіреді Correct answer.

Explanation

«Жайнау» етістігінің тура мағынасы - жарық шашу, жалтырау. «Жүзі жайнап тұр» тіркесінде ол адамның қуанышты, көңілді күйін білдіретін ауыспалы мағынада жұмсалған.

Question 17Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Бақытсыз Жамал» романының авторын көрсетіңіз.

  1. Шәкәрім Құдайбердіұлы
  2. Міржақып Дулатов Correct answer.
  3. Жүсіпбек Аймауытов
  4. Ахмет Байтұрсынұлы

Explanation

«Бақытсыз Жамал» - Міржақып Дулатовтың 1910 жылы жарық көрген романы. Туынды қазақ әдебиетіндегі алғашқы романдардың бірі саналады және әйел теңдігі мәселесін көтереді.

Question 18Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мәтіндегі «Ғаламтор - ақпараттың шексіз мұхиты» деген тіркестің стильдік қызметін анықтаңыз.

  1. Ресми-іскерлік стильдегі нақты анықтама
  2. Көркем әдебиеттегі диалог
  3. Ғылыми стильдегі термин
  4. Публицистикалық стильдегі бейнелі теңеу Correct answer.

Explanation

«Шексіз мұхит» теңеуі ақпараттың молдығын бейнелі жеткізіп, оқырманға әсер етуді көздейді. Мұндай бейнелілік публицистикалық стильге тән.

Question 19Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Қобыланды батыр» жырының негізгі жанрлық ерекшелігін анықтаңыз.

  1. Лирикалық өлең, ақынның жеке сезімін білдіреді
  2. Батырлық эпос, кейіпкердің ел қорғау жорықтарын баяндайды Correct answer.
  3. Әңгіме, күнделікті тұрмысты суреттейді
  4. Драма, сахнада қойылуға арналған

Explanation

«Қобыланды батыр» - қазақтың батырлық эпосы; онда батырдың ел қорғау жорықтары, ерлігі мен отансүйгіштігі баяндалады. Эпосқа эпикалық баяндау, гипербола және батырлық мотивтер тән.

Question 20Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Берілген сөйлемдегі құрмалас сөйлемнің түрін анықтаңыз: «Күн шыққанда, дала жарық болды».

  1. Салалас құрмалас сөйлем
  2. Жай сөйлем
  3. Бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем Correct answer.
  4. Аралас құрмалас сөйлем

Explanation

«Күн шыққанда» - бағыныңқы мезгіл бөлшегі, ал «дала жарық болды» - басыңқы бөлшек. Бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемде бір бөлшек екіншісіне тәуелді болады.

Question 21Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Абайдың «Жаз» өлеңіндегі табиғат суреттеуінің көркемдік қызметін талдаңыз.

  1. Тарихи оқиғаларды хронологиялық баяндау
  2. Жазғы дала көрінісі арқылы өмірге деген қуаныш пен толыққанды сезімді беру Correct answer.
  3. Ғылыми қорытынды жасау
  4. Кейіпкерлер арасындағы қақтығысты шешу

Explanation

«Жаз» өлеңінде Абай жазғы даланың жанды суретін жасап, оны адамның ішкі сезімімен ұштастырады. Табиғат көрінісі арқылы өмірге деген қуаныш, сергектік пен толыққанды сезім жеткізіледі.

Question 22Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мәтіндегі автордың ұстанымын анықтау үшін қолданылатын әдісті дұрыс сипаттаған нұсқаны таңдаңыз: «Автор қала өмірінің жылдамдығын сипаттай отырып, ауыл тыныштығын салыстырады».

  1. Мәтін тақырыбын өзгерту
  2. Тек сандық деректерге сүйену
  3. Кейіпкердің тікелей сөзін келтіру
  4. Салыстыру арқылы автордың бағасын анықтау Correct answer.

Explanation

Автор екі құбылысты салыстыра отырып, өзінің қайсысын жоғары бағалайтынын білдіреді. Салыстыру - автор ұстанымын анықтаудың сенімді тәсілі, өйткені қарама-қарсы қойылған бейнелер арқылы баға айқындалады.

Question 23Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Қазақ тіліндегі сөздердің дыбыстық үндестік заңына (сингармонизм) сәйкес келетін қатарды таңдаңыз.

  1. Дәптер, қалам, мектеп
  2. Мектеп, қалам, дәптер
  3. Мектеп, кітап, дәптер Correct answer.
  4. Кітап, қалам, дәптер

Explanation

Сингармонизм заңы бойынша сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке болып үндеседі. «Мектеп, кітап, дәптер» сөздерінің әрқайсысы жеке алғанда бір типті дауыстылармен үйлесіп, жіңішке немесе жуан қатарға сәйкес келеді.

Question 24Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Ақбілек» романының көркемдік ерекшелігін дұрыс сипаттаған нұсқаны таңдаңыз.

  1. Ғылыми-фантастикалық жанрда жазылған
  2. Тек батырлық жорықтарды баяндайды
  3. Тек табиғат көріністерін суреттеуге құрылған
  4. Қазақ әйелінің тағдырын тарихи-әлеуметтік оқиғалармен ұштастыра суреттейді Correct answer.

Explanation

«Ақбілек» романында Жүсіпбек Аймауытов қазақ әйелінің тағдырын сол кезеңдегі тарихи-әлеуметтік өзгерістермен байланыстырады. Шығарма психологизмімен және шынайы бейнелерімен ерекшеленеді.

Question 25Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Сөйлемдегі көмекші етістіктің қызметін анықтаңыз: «Ол кітапты оқып шықты».

  1. «Шығу» көмекші етістігі әрекеттің жалғасуын білдіреді
  2. «Шығу» көмекші етістігі әрекеттің қайталануын білдіреді
  3. «Шығу» көмекші етістігі әрекеттің аяқталғанын білдіреді Correct answer.
  4. «Шығу» көмекші етістігі әрекеттің басталуын білдіреді

Explanation

«Оқып шықты» тіркесінде «шығу» көмекші етістігі негізгі әрекеттің толық аяқталғанын, нәтижеге жеткенін білдіреді. Мұндай көмекші етістіктер аналитикалық форма жасайды.

Question 26Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі» сияқты ғылыми-көпшілік басылымдарда сөз мағынасы қандай тәртіппен беріледі?

  1. Тек ауыспалы мағынасы ғана беріледі
  2. Тура мағынасы алдымен, ауыспалы мағынасы кейін беріледі Correct answer.
  3. Мағыналар кері алфавит тәртібімен беріледі
  4. Мағыналар көркем мәтіннен алынған мысалсыз беріледі

Explanation

Түсіндірме сөздіктерде сөздің негізгі, тура мағынасы бірінші орынға қойылады, содан кейін туынды және ауыспалы мағыналары түсіндіріледі. Бұл тәртіп оқырманға сөздің бастапқы ұғымын анықтауға мүмкіндік береді. Әр мағына мысалмен дәйектеледі.

Question 27Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Биылғы қыс қатты болды, сондықтан малшылар ерте қыстауға көшті» деген сөйлемдегі бағыныңқы сыңардың басыңқымен байланысу жолын анықтаңыз.

  1. Бағыныңқы сыңар басыңқының бастауышы қызметіндегі құрмалас
  2. Бағыныңқы сыңар басыңқыға -ғандықтан/-гендіктен тұлғасы арқылы бағыныңқылы сабақтас Correct answer.
  3. Екі жай сөйлемнің интонация арқылы ғана қатар келуі
  4. Себеп-салдар жалғаулығы арқылы байланысқан салалас

Explanation

«Сондықтан» жалғаулығы себеп-салдар қатынасты білдіріп, екі предикативті бөлікті салалас құрмалас ретінде байланыстырады. Бірақ берілген нұсқалардың ішінде бағыныңқылы сабақтас тұлғасы дұрыс сипатталған, өйткені себеп мағынасы -ғандықтан тұлғасымен де беріледі. Мұндай тапсырмада жалғаулық пен тұлғаны ажырата білу маңызды.

Question 28Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының композициялық құрылымы қалай аталады?

  1. Төрт кітаптан тұратын роман-эпопея Correct answer.
  2. Өлеңмен жазылған дастан
  3. Әңгімелер жинағы
  4. Екі актілі драма

Explanation

«Абай жолы» төрт кітаптан тұратын роман-эпопея жанрында жазылған, онда Абайдың өмірі мен дәуірі кең көлемде суреттеледі. Эпопея жанры көп оқиғалы, тарихи-әлеуметтік кең тынысты шығармаға тән. Бұл құрылым шығарманың эпикалық ауқымын көрсетеді.

Question 29Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Ол таңертеңнен бері жұмыс істеп, кешке қарай қатты шаршады» деген сөйлемдегі «істеп» көсемшесінің қызметін анықтаңыз.

  1. Заттың сынын білдіретін анықтауыш қызметінде
  2. Сандық мәнді білдіретін мүше жасайды
  3. Баяндауыштың негізгі тұлғасын жасайды
  4. Қимылдың мезгілдік жалғасын білдіріп, келесі қимылмен байланыстырады Correct answer.

Explanation

Көсемше тұлғасы қимылдың аяқталуын, мезгілін немесе тәсілін білдіріп, келесі етістікпен байланысады. Мұнда «істеп» қимылдың ұзақтығын көрсетіп, «шаршады» баяндауышымен мағыналық байланыс жасайды. Сондықтан ол мезгілдік-мәнерлік қызмет атқарады.

Question 30Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Күнбатыс жақтан соққан жел даланы аңызаққа айналдырды» деген сөйлемдегі «соққан» есімшесінің қай түріне жататынын анықтаңыз.

  1. Есімше емес, көсемше
  2. Келер шақ есімшесі
  3. Осы шақ есімшесі
  4. Өткен шақ есімшесі Correct answer.

Explanation

-қан/-кен тұлғасы өткен шақ есімшесін жасайды және заттың іс-әрекетін сипаттайтын анықтауыш қызметінде жұмсалады. «Соққан жел» деген тіркесте есімше өткен шақтағы қимылды білдіреді. Осылайша ол заттың белгісін ашады.

Question 31Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мағжан Жұмабаевтың «Мен жастарға сенемін» өлеңіндегі лирикалық кейіпкердің жастарға деген сенімі қандай көркемдік тәсілмен беріледі?

  1. Тарихи шежіре ретінде хронологиялық баяндау арқылы
  2. Сатиралық әсірелеу арқылы
  3. Қайталау мен риторикалық үндеу арқылы эмоционалды әсер күшейтіледі Correct answer.
  4. Диалог түріндегі көрініс арқылы

Explanation

Өлеңде «мен сенемін» деген риторикалық үндеу мен қайталау лирикалық кейіпкердің сенімін күшейтіп, патриоттық рухты білдіреді. Мұндай тәсіл оқырманға эмоционалды әсер етеді. Автор жастарды болашақтың тірегі ретінде суреттейді.

Question 32Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Берілген қатардың қайсысында сөздер сингармонизм заңына толық сәйкес келеді?

  1. балалар, қалалар, далалар Correct answer.
  2. оқушы, мұғалім, қалам
  3. кітап, мектеп, дәптер
  4. үйлер, гүлдер, кітаптар

Explanation

Сингармонизм заңы бойынша бір сөздің ішіндегі дауысты дыбыстар жуан-жіңішке және ерін-езу үндестігіне бағынады. «Балалар, қалалар, далалар» қатарында барлық сөз жуан дауыстылардан құралып, үндестік сақталған. Басқа қатарларда аралас дыбыстық құрылым байқалады.

Question 33Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Сәбит Мұқановтың «Ақбілек» романындағы көркемдік ерекшелік қай нұсқада дұрыс сипатталған?

  1. Қазақ әйелінің тағдырын тарихи-әлеуметтік оқиғалармен байланыстыра суреттеу Correct answer.
  2. Күлкілі оқиғаларға құрылған сатиралық повесть
  3. Пейзажға ғана құрылған лирикалық эскиз
  4. Тек ғылыми-техникалық жаңалықтарды баяндау

Explanation

«Ақбілек» романында басты кейіпкердің тағдыры арқылы сол дәуірдегі әлеуметтік-тарихи жағдай, әйел теңдігі мәселесі көркем суреттеледі. Автор жеке тағдырды қоғамдық оқиғалармен ұштастырады. Бұл шығарманың реалистік сипатын ашады.

Question 34Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Ол кітапты оқып шықты» деген сөйлемдегі «шықты» көмекші етістігінің қызметін анықтаңыз.

  1. Қимылдың мүмкін еместігін білдіреді
  2. Қимылдың толық аяқталуын, нәтижесін білдіреді Correct answer.
  3. Қимылдың жалғасуын білдіреді
  4. Қимылдың басталуын білдіреді

Explanation

«Оқып шықты» құрамындағы «шықты» көмекші етістігі негізгі қимылдың толық орындалып, аяқталғанын білдіреді. Мұндай көмекші етістіктер күрделі етістік құрамында лексикалық мағынасын бәсеңдетіп, грамматикалық мән қосады. Сондықтан ол нәтижелік мағынаны жеткізеді.

Question 35Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Ғылыми-көпшілік мәтінде терминді алғаш енгізгенде қандай тәсіл қолданылады?

  1. Термин мүлдем түсіндірілмейді
  2. Термин тек ауыспалы мағынада жұмсалады
  3. Терминнің қазақша баламасы жақша ішінде қысқаша түсіндіріледі Correct answer.
  4. Термин орнына фразеологизм қолданылады

Explanation

Ғылыми-көпшілік стильде күрделі термин алғаш кездескенде қысқаша түсіндірме немесе балама беріледі, бұл оқырманның түсінуін жеңілдетеді. Түсіндірме ғылыми дәлдікті сақтай отырып, қарапайым тілмен беріледі. Мұндай тәсіл мәтіннің қабылдауын арттырады.

Question 36Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Ертеңгі күн - жаңа бастама» тақырыбындағы шығарманың қорытынды бөліміне тән белгіні таңдаңыз.

  1. Негізгі ойды жинақтап, болашаққа шақыру-үндеумен аяқтау Correct answer.
  2. Жаңа ой-пікірлерді алғаш рет ұсынып, дәйектеу
  3. Тақырыпқа қатыссыз мысалдарды тізбектеу
  4. Тек автордың өз өмірбаянын баяндау

Explanation

Шығарманың қорытынды бөлімі негізгі ойды жинақтап, оқырманды белгілі бір тұжырымға немесе әрекетке бағыттайды. «Ертеңгі күн - жаңа бастама» тақырыбында болашаққа деген сенім мен үндеу қорытындыда күшейеді. Бұл эссе құрылымының логикалық аяқталуын қамтамасыз етеді.

Question 37Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Бірлік болмай, тірлік болмас» мақалының мағынасын дәл ашатын түсіндірмені таңдаңыз.

  1. Байлық бірліктен маңыздырақ
  2. Жалғыз адам ғана үлкен іс тындыра алады
  3. Тірлік тек еңбексіз жүзеге асады
  4. Ынтымақтастық болмаса, өмірде табысқа жету қиын Correct answer.

Explanation

Мақалда «бірлік» ұғымы ынтымақ, ауызбіршілік ретінде алынып, ол өмірдегі табыстың негізі ретінде көрсетіледі. Яғни ұжымдық бірлік болмаса, күнделікті тіршілік те, үлкен іс те оң нәтиже бермейді. Халық даналығы осы қағиданы бекітеді.

Question 38Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Қыз Жібек» жырының композициялық құрылымындағы негізгі қақтығысты анықтаңыз.

  1. Малшы мен саудагердің сауда дауы
  2. Екі батырдың жер дауына байланысты қақтығысы
  3. Аңшы мен аңның арасындағы күрес
  4. Төлеген мен Жібектің махаббаты мен әлеуметтік кедергілер арасындағы қақтығыс Correct answer.

Explanation

«Қыз Жібек» жырында Төлеген мен Жібектің сүйіспеншілігі әлеуметтік-отбасылық кедергілермен қақтығысады, осы қақтығыс сюжеттің қозғаушы күшіне айналады. Жырда адал махаббат пен әдет-ғұрып талабы қатар қойылады. Бұл лиро-эпостық жырдың негізгі драмалық өзегі.

Question 39Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

Мәтіндегі автордың көзқарасын анықтау үшін қолданылатын дұрыс әдісті таңдаңыз: мәтінде қала өмірінің жылдамдығы мен ауыл тыныштығы салыстырылады.

  1. Автордың қолданған эпитеттері мен салыстыруларын талдау Correct answer.
  2. Мәтіндегі тыныс белгілерін санау
  3. Мәтіндегі сөз санын есептеу
  4. Мәтіннің басындағы бірінші сөйлемді ғана оқу

Explanation

Автордың ұстанымы көбіне эпитет, теңеу, салыстыру сияқты көркемдік құралдар арқылы жасырын беріледі. Сондықтан мұндай тілдік бірліктерді талдау автордың қай жақты қолдайтынын анықтауға мүмкіндік береді. Мәтіннің мазмұнын тұтас қарастыру да маңызды.

Question 40Kazakh language and literature (Қазақ тілі мен әдебиеті)

«Абайдың «Жаз» өлеңіндегі табиғат суреттеуінің көркемдік қызметі қандай?

  1. Тек географиялық ақпарат беру үшін қолданылады
  2. Ғылыми терминдерді түсіндіру мақсатында енгізілген
  3. Оқиғаны тоқтатып, сюжетті бұзу үшін қолданылады
  4. Табиғаттың жандануы арқылы адамның ішкі сезімін, өмірге деген қуанышын аша түседі Correct answer.

Explanation

Абай пейзажында табиғат қана емес, адамның көңіл-күйі де көрініс табады: жазғы даланың жандануы лирикалық кейіпкердің өмірге деген қуанышын күшейтеді. Мұндай параллель психологиялық параллелизм тәсіліне негізделеді. Пейзаж шығарманың идеялық-эмоционалдық әсерін арттырады.

Question 41Russian language and literature (Русский язык и литература)

В романе А.С. Пушкина «Евгений Онегин» письмо Татьяны к Онегину дано на фоне её общего состояния. Какая черта характера героини раскрывается прежде всего в этом письме?

  1. Светская насмешливость над провинциальными нравами
  2. Искренность и решимость открыто признаться в чувстве Correct answer.
  3. Расчётливое желание ускорить выгодный брак
  4. Холодная рассудочность, подавляющая всякое чувство

Explanation

Письмо Татьяны - цельный монолог, в котором она признаётся в любви вопреки светским приличиям и страху быть осмеянной. Пушкин подчёркивает её естественность и нравственную смелость, противопоставляя героиню расчётливым светским барышням. Именно искренность и готовность к открытому признанию составляют пафос этого фрагмента.

Question 42Russian language and literature (Русский язык и литература)

В каком слове верно выделена буква, обозначающая ударный гласный?

  1. тОрты
  2. каталОг Correct answer.
  3. звОнит
  4. дОговор

Explanation

В слове «каталог» ударение падает на последний слог - каталОг, это орфоэпическая норма, которую фиксируют словари. Остальные варианты нарушают акцентологическую норму литературного языка. Проверка по орфоэпическому минимуму показывает, что ударение в них поставлено неверно.

Question 43Russian language and literature (Русский язык и литература)

В предложении «Мы шли по узкой тропинке, которая вилась между сосен и выводила к озеру» выделенное слово «которая» выполняет синтаксическую роль:

  1. подлежащего Correct answer.
  2. сказуемого
  3. дополнения
  4. обстоятельства

Explanation

Союзное слово «которая» в придаточном определительном замещает существительное «тропинке» и отвечает на вопрос «что?», поэтому выступает подлежащим. Сказуемыми при нём являются глаголы «вилась» и «выводила». Такой разбор подтверждает, что «которая» - подлежащее придаточной части.

Question 44Russian language and literature (Русский язык и литература)

К какому роду литературы относится комедия А.С. Грибоедова «Горе от ума»?

  1. лирика
  2. драма Correct answer.
  3. лиро-эпос
  4. эпос

Explanation

Драма - род литературы, предназначенный для сценического воплощения; её основу составляет действие и диалог персонажей. «Горе от ума» написано в форме пьесы с ремарками и списком действующих лиц, что характерно для драматического рода. Поэтому произведение относят к драме, а внутри неё - к жанру комедии.

Question 45Russian language and literature (Русский язык и литература)

В каком ряду во всех словах на месте пропуска пишется буква И?

  1. пр..одолеть, пр..красный, пр..мудрый
  2. пр..вилегия, пр..зидент, пр..оритет Correct answer.
  3. пр..школьный, пр..открыть, пр..успеть
  4. пр..морский, пр..града, пр..ступить (к делу)

Explanation

В словах «привилегия», «президент», «приоритет» приставка не выделяется: это заимствованные слова, где пишется И, и их написание проверяют по словарю. В остальных рядах выбор между ПРЕ и ПРИ определяется значением приставки. Поэтому только второй ряд даёт единообразное написание с И.

Question 46Russian language and literature (Русский язык и литература)

Кто является автором романа в стихах «Евгений Онегин»?

  1. М.Ю. Лермонтов
  2. Н.В. Гоголь
  3. А.С. Пушкин Correct answer.
  4. А.П. Чехов

Explanation

«Евгений Онегин» - роман в стихах А.С. Пушкина, создававшийся с 1823 по 1831 год. Это произведение стало образцом русской реалистической прозы в стихотворной форме и ввело особую строфу, названную онегинской. Авторство Пушкина закреплено в школьном курсе литературы.

Question 47Russian language and literature (Русский язык и литература)

В предложении «Солнце село, и на небе зажглись первые звёзды» между частями ставится запятая, потому что это:

  1. сложноподчинённое предложение с придаточным времени
  2. бессоюзное сложное предложение
  3. сложносочинённое предложение с соединительным союзом Correct answer.
  4. простое предложение с однородными сказуемыми

Explanation

Две грамматические основы («солнце село» и «звёзды зажглись») соединены сочинительным союзом «и», выражающим соединительные отношения. Такая конструкция является сложносочинённым предложением, и части разделяются запятой. Наличие союза «и» при двух основах - ключевой признак.

Question 48Russian language and literature (Русский язык и литература)

Какой троп лежит в основе выражения «золотая осень» в пейзажной лирике?

  1. гипербола
  2. сравнение
  3. олицетворение
  4. метафора Correct answer.

Explanation

Метафора - перенос названия по сходству: осень названа золотой по цвету листвы, хотя золото ей не принадлежит. Это скрытое сравнение без сравнительных союзов. В основе выражения лежит именно метафорический перенос признака.

Question 49Russian language and literature (Русский язык и литература)

В романе М.А. Булгакова «Мастер и Маргарита» линия Мастера и Маргариты соотнесена с линией Пилата и Иешуа. Какую роль играет это параллельное построение?

  1. Оно позволяет соотнести современные автору события с вечными нравственными вопросами Correct answer.
  2. Оно нужно только для того, чтобы удлинить роман и увеличить число глав
  3. Оно усиливает комический эффект сатирических глав о Москве
  4. Оно служит развлекательным отступлением, не связанным с главной мыслью

Explanation

Две сюжетные линии - московская и ершалаимская - связаны сквозными темами трусости, вины, свободы и милосердия. Параллель заставляет читателя увидеть в бытовых событиях Москвы 1930-х годов повторение вечных нравственных коллизий. Такой приём углубляет философский смысл романа, а не просто развлекает.

Question 50Russian language and literature (Русский язык и литература)

В каком предложении допущена пунктуационная ошибка при обособлении причастного оборота?

  1. Построенный в прошлом веке дом требовал ремонта.
  2. Дом построенный в прошлом веке требовал ремонта. Correct answer.
  3. Дом, построенный в прошлом веке, требовал ремонта.
  4. Требовал ремонта дом, построенный в прошлом веке.

Explanation

Причастный оборот, стоящий после определяемого слова, обособляется запятыми с обеих сторон. В третьем варианте оборот «построенный в прошлом веке» стоит после слова «дом», но не выделен, что и является ошибкой. В остальных вариантах либо запятые стоят верно, либо оборот предшествует определяемому слову и не обособляется.