GCE O/L Sinhala Language & Literature flashcards
GCE O/L Sinhala Language & Literature · Build recall with a focused review session.
32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- විභක්ති
- සිංහල නාමපද කාරකය අනුව වෙනස් වන අවසන් රූපය. ප්‍රථමා, ද්විතීයා, තෘතීයා, චතුර්ථී, පඤ්චමී, ෂෂ්ඨී, සප්තමී හා ආලපන ලෙස අටකි.
- කර්තෘ-ක්‍රියා එකඟතාව
- වාක්‍යයේ කර්තෘ ඒක වචන නම් ක්‍රියාපදයද ඒක වචන විය යුතුය; බහු වචන කර්තෘ සමඟ බහු වචන ක්‍රියාපදය යෙදේ.
- සංයුක්ත වාක්‍යය
- ස්වාධීන උපවාක්‍ය දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් 'හා', 'නමුත්', 'එබැවින්' වැනි සම්බන්ධක මගින් එකට බැඳුණු වාක්‍යයකි.
- මිශ්‍ර වාක්‍යය
- ස්වාධීන උපවාක්‍යයක් හා අධීන උපවාක්‍යයක් යන දෙකම ඇතුළත් වාක්‍යයයි. උදා: 'වැස්ස නිසා අපි ගෙදර නැවතී සිටියෙමු.'
- අලංකාර උපමාව
- 'වගේ', 'මෙන්', 'සේ' වැනි සංසන්දන පදයක් සමඟ දෙයක් තවත් දෙයකට සෘජුව සමාන කිරීමයි. උදා: 'ඇය මුවෙකු මෙන් ලස්සනය.'
- රූපකාලංකාරය
- සංසන්දන පදයක් නොමැතිව එක් දෙයක් තවත් දෙයක් ලෙසම හඳුන්වන අලංකාරයයි. උදා: 'ඔහු ගමේ සිංහයාය.'
- අනුප්‍රාසාලංකාරය
- එකම ව්‍යඤ්ජන අක්ෂරයක් ආසන්න පද කිහිපයක මුලින් හෝ අගින් පුනරාවර්තනය වීමෙන් ශබ්ද සුන්දරත්වයක් ඇති කිරීමයි.
- විරෝධාභාසය
- පරස්පර අර්ථ ඇති වචන දෙකක් එකට යෙදීමෙන් අලංකාර අර්ථයක් ඇති කිරීමයි. උදා: 'මිහිරි විෂ', 'අඳුරු ආලෝකය'.
- රස නවය
- සාහිත්‍යයේ අත්දැකිය හැකි මූලික රස නවය: ශෘංගාර, හාස්‍ය, කරුණා, රෞද්‍ර, වීර, භයානක, බීභත්ස, අද්භූත හා ශාන්ත.
- යමකාලංකාරය
- එකම වචනය හෝ ශබ්දය වාක්‍යයේ විවිධ අර්ථවලින් පුනරාවර්තනය වීමයි. එය ශබ්දාලංකාරයක් ලෙස සැලකේ.
- සාරාංශය
- මූලික පෙළේ ප්‍රධාන අදහස් පමණක් තමන්ගේ වචනවලින් කෙටියෙන් ඉදිරිපත් කිරීමයි. නව අදහස් හෝ උදාහරණ එකතු නොකළ යුතුය.
- මූලික අදහස
- ඡේදයක් හෝ පෙළක් ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රකාශ කරන පොදු අදහසයි. එය පළමු හා අවසන් වාක්‍යවලින් බොහෝ විට හඳුනාගත හැක.
- අනුමාන ප්‍රශ්නය
- පිළිතුර පෙළේ සෘජුව නොමැතිව, පෙළේ සාක්ෂි හා තර්කය මත පදනම්ව උපකල්පනය කළ යුතු ප්‍රශ්නයකි.
- සන්දර්භ අර්ථය
- වචනයක් වාක්‍යයේ භාවිත වන ආකාරය අනුව ලැබෙන අර්ථයයි. එය ශබ්දකෝෂයේ පළමු අර්ථයට වඩා වෙනස් විය හැක.
- කථකයා
- කථාව ඉදිරිපත් කරන පුද්ගලයායි. ඔහු 'මම' ලෙස කථා කරන්නේ නම් පළමු පුරුෂ කථකයා ලෙස හැඳින්වේ.
- තේමාව
- සාහිත්‍ය කෘතියක් ප්‍රකාශ කරන පොදු ජීවන අදහසයි. එය එක් වාක්‍යයකින් ප්‍රකාශ කළ හැකි පරිදි සාමාන්‍යකරණය කළ යුතුය.
- උච්චතම අවස්ථාව
- කථාවේ ගැටුම උපරිම ලෙස උත්සන්න වන ස්ථානයයි. ඉන් පසුව කථාව විසඳුම දෙසට ගමන් කරයි.
- කෙටිකතාව
- එක් ප්‍රධාන ගැටුමක් හා සීමිත චරිත ගණනක් සහිත කෙටි ප්‍රබන්ධ කථාවකි. ආරම්භය, උච්චතම අවස්ථාව හා අවසානය එහි ඇත.
- ගී කවිය
- සංගීතය සමඟ ගායනය සඳහා රචනා කළ සිංහල කවි වර්ගයකි. එහි ලය හා පද පුනරාවර්තනය සංගීතයට ගැළපේ.
- සිලෝ කවිය
- එක් අක්ෂරයකින් ආරම්භ වන පද පේළි එකට එකතු වන ලෙස රචනා කළ සිංහල කවි වර්ගයකි. අක්ෂර ගණන වැදගත් වේ.
- කවියේ කථකයා
- කවිය තුළ කථා කරන චරිතයයි. එය කවියාට සමාන නොවේ; කවියා විවිධ චරිත හෝ හඬ නිර්මාණය කරයි.
- ප්‍රතිබිම්බය
- කවියේ පංචේන්ද්‍රිය අත්දැකීම් මගින් ඇති කරන චිත්‍රාත්මක අදහසයි. දෘශ්‍ය, ශ්‍රව්‍ය, ඝ්‍රාණ ආදී ඉන්ද්‍රිය අත්දැකීම් එයට ඇතුළත් වේ.
- නාට්‍ය ගැටුම
- නාට්‍යයේ චරිත අතර හෝ චරිතයක් හා සමාජය අතර ඇති වන පරස්පර විරෝධයයි. එය නාට්‍යයේ චලක බලවේගය වේ.
- වේදිකා නිර්දේශ
- නාට්‍ය පිටපතේ ඇතුළත් වන අධ්‍යක්ෂක උපදෙස් වේ. ඒවා චරිතයේ චලනය, ස්වරය හා වේදිකා සැකසුම විස්තර කරයි.
- උප පාඨය
- චරිතයක් පවසන දෙයට වඩා ඔහුගේ හෝ ඇයගේ සැබෑ අභිප්‍රාය වෙනස් වීමයි. නාට්‍යයේ එය සියුම් ඉඟිවලින් හෙළි වේ.
- නාඩගම්
- සිංහල වේදිකා නාට්‍යයේ මුල් සම්ප්‍රදායකි. ගීත, නර්තන හා සංවාද එකට එකතු වූ ජනප්‍රිය රංග කලාවක් ලෙස එය වර්ධනය විය.
- ත්‍රාසජනක නාට්‍යය
- අවසානයේ ප්‍රධාන චරිතයට අනපේක්ෂිත විපතක් සිදු වන නාට්‍ය වර්ගයයි. එය ප්‍රේක්ෂකයා තුළ කරුණා හෝ භය රස ඇති කරයි.
- නිබන්ධනයේ ව්‍යුහය
- හැඳින්වීම, ප්‍රධාන අදහස් සහිත ශරීරය හා අවසාන නිගමනය යන අංග තුනකින් යුක්ත වේ. එක් ඡේදයකට එක් ප්‍රධාන අදහසක් පමණක් විය යුතුය.
- සංක්‍රාන්ති පද
- ඡේද හා අදහස් අතර සම්බන්ධය පැහැදිලි කරන පද වේ. 'එසේම', 'එහෙත්', 'එබැවින්' හා 'ඊට අමතරව' ඒවාට උදාහරණ වේ.
- විධිමත් ලිපිය
- දෙපැත්තේ ලිපිනය, දිනය, සම්භාවනාව, ලිපියේ ශරීරය හා අත්සන ඇතුළත් වන නිල ලිපියකි. එය අවිධිමත් ලිපියට වඩා නිශ්චිත ආකෘතියක් අනුගමනය කරයි.
- තර්කාත්මක නිබන්ධනය
- මාතෘකාවක් පිළිබඳ පැත්තක් ගෙන, සාක්ෂි හා උදාහරණ මගින් එය තහවුරු කරන නිබන්ධනයයි. විරුද්ධ මතයක් සලකා එය බිඳ දැමීම ද එයට ඇතුළත් වේ.
- කෙටිකතා රචනයේ හැරවුම
- කෙටිකතාවේ අවසානයේ අනපේක්ෂිත ලෙස කථාවේ දිශාව හෝ අර්ථය වෙනස් වීමයි. එය පාඨකයාගේ අවධානය රඳවා ගනී.