කියවීම හා සාරාංශකරණය
කියවීම හා සාරාංශකරණය
මෙම අංශයෙන් පරීක්ෂා කරන්නේ දී ඇති ඡේදයක මුල් අදහස හඳුනාගැනීම, තොරතුරු වෙන් කරගැනීම, අනුමාන කිරීම සහ ඡේදයක් සංක්ෂිප්ත කර ලිවීමයි. සාරාංශයක් යනු ඡේදයේ ප්‍රධාන අදහස් තම වචනවලින් කෙටියෙන් ප්‍රකාශ කිරීමයි.
මූලික රීති
- මුල් අදහස: ඡේදයේ ප්‍රධාන තේමාව එක වාක්‍යයකින් කියන්න. උදාහරණ, සංඛ්‍යා හා පුනරුක්ති එයට අයත් නොවේ.
- සහායක තොරතුරු: ප්‍රධාන අදහස ඔප්පු කරන හෝ පැහැදිලි කරන විස්තර පමණක් සාරාංශයට ගන්න; උදාහරණ හා අලංකාර ඉවත් කරන්න.
- තම වචන: මුල් වාක්‍ය පිටපත් නොකර අර්ථය රැකෙන පරිදි නැවත ලියන්න.
- දිග: සාරාංශය සාමාන්‍යයෙන් මුල් ඡේදයේ තුනෙන් එකක් පමණ විය යුතුය; ප්‍රශ්නයේ වචන සීමාව නිශ්චිතව බලන්න.
- අනුපිළිවෙල: හේතු–ඵල, කාල හෝ ගැටලු–විසඳුම් අනුපිළිවෙල සාරාංශයේ ආරක්ෂා කරන්න.
විසඳන ලද උදාහරණය
“ගමේ පුස්තකාලය පිහිටුවා ඇත්තේ පන්සල් භූමියේය. එහි පොත් තුන්දහසකට වැඩි ගණනක් ඇත. ළමයින් සවස් වරුවේ එහි එති. වැඩිහිටියෝ ගොවිතැන් කටයුතු අවසන් වූ පසු පත්තර කියවති. පුස්තකාලය නිසා ගමේ කියවීමේ පුරුද්ද වැඩි වී ඇත.” මෙහි ප්‍රධාන අදහස = ගමේ පුස්තකාලය කියවීමේ පුරුද්ද වැඩි කර ඇත. පොත් ගණන, පිහිටීම හා එදිනෙදා භාවිතය සහායක තොරතුරුය. සාරාංශය: “ගමේ පුස්තකාලය ළමයින් හා වැඩිහිටියන් අතර කියවීමේ පුරුද්ද වැඩි කළේය.”
ලකුණු අහිමි කරන උගුල්
- මුල් ඡේදයේ වාක්‍ය පිටපත් කිරීම හෝ එක් වචනයක් පමණක් වෙනස් කිරීම.
- උදාහරණ හා සංඛ්‍යා සාරාංශයට ඇතුළත් කර දිග ඉක්මවීම.
- “නොවේ”, “නොහැක” වැනි නිෂේධාර්ථ අර්ථය මගහැරීම.
- තම අදහස් හෝ තක්සේරුව සාරාංශයට එකතු කිරීම.