නිර්දේශිත පද්‍ය
නිර්දේශිත පද්‍ය
මෙම අංශයෙන් පරීක්ෂා කරන්නේ නිර්දේශිත කවි පාඨයක භාවය, රිද්මය, ඡන්දස, අලංකාර, ප්‍රතිමා හා කවියාගේ දෘෂ්ටිකෝණය ගැන ඔබේ රසාස්වාදයයි. පිළිතුරුවලදී කවි පාඨයේ වචනයක් හෝ ප්‍රතිමාවක් උපුටා දක්වා එය කවියේ අර්ථයට දායක වන ආකාරය පැහැදිලි කළ යුතුය.
මූලික රීති
- භාවය: ප්‍රේමය, ශෝකය, දේශානුරාගය, ස්වභාව සෞන්දර්යය වැනි මූලික හැඟීම හඳුනාගන්න; එය වචනවලින් පමණක් නොව ප්‍රතිමා හා රිද්මයෙන්ද ප්‍රකාශ වේ.
- රිද්මය හා ඡන්දස: අක්ෂර ගණන, යති හා පාද බෙදීම කවියේ ගලායාම තීරණය කරයි. ඡන්දස් නම් කරන විට එය පාඨයේ ව්‍යුහය සමඟ ගැළපේදැයි බලන්න.
- අලංකාර: උපමා, රූපක, උත්ප්‍රේක්ෂා, අතිශයෝක්ති වැනි අලංකාර කවියේ අර්ථය ගැඹුරු කරයි; ඒවා නම් කිරීම පමණක් නොව අර්ථයට බලපාන ආකාරය කියන්න.
- ප්‍රතිමා: කවියේ ප්‍රධාන දෘශ්‍ය හෝ භාව ප්‍රතිමාව හඳුනාගෙන එය මුළු කවියේ තේමාවට සම්බන්ධ කරන්න.
විසඳන ලද උදාහරණය
“ඔබේ ඇස් දෙක තාරකා දෙකක් වැනිය” යන පාඨයේ “වැනිය” යන උපමාන වචනය ඇති බැවින් එය උපමා අලංකාරයකි. එහි අර්ථය = ඇස් තාරකා මෙන් දීප්තිමත් හා ආකර්ෂණීයය. එහෙත් “ඔබේ ඇස් තාරකා දෙකකි” ලෙස යෙදුවහොත් ඇස් හා තාරකා අතර සෘජු අනන්‍යතාවක් ඇති කරන බැවින් එය රූපකයකි. මෙසේ උපමාන වචනයක් තිබේද, නැතහොත් එක් වස්තුවක් තවත් වස්තුවක් ලෙසම හඳුන්වා ඇත්ද යන්න බැලීමෙන් අලංකාරය නිවැරදිව වෙන් කරගත හැක.
ලකුණු අහිමි කරන උගුල්
- අලංකාරය නම් කර එය කවියේ අර්ථයට දායක වන ආකාරය නොකීම.
- ඡන්දස් හා රිද්මය එකම යැයි සිතීම.
- කවියාගේ පෞද්ගලික ජීවිතය පාඨයේ නොමැතිව ඇතුළත් කිරීම.
- කවි පාඨයේ නිෂේධාර්ථ හෝ ව්‍යංගාර්ථ අර්ථය මගහැරීම.