MLE (МХБШ) flashcards
MLE (МХБШ) · Build recall with a focused review session.
32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- Гол санаа олох
- Сонсгол болон уншилтын даалгаварт эх бичгийн гол санааг эхний өгүүлбэр, гарчиг, эсвэл догол мөрийн эхнээс олно.
- Ижил утгат хэллэг
- Сонсголын зөв хариулт ихэвчлэн сонсогдсон үгийг шууд давтахгүй, ижил утгат өөр үгээр илэрхийлэгддэг тул утгыг нь танина.
- Тийн ялгалын залгавар
- Монгол хэлэнд нэр үгэнд залгагдаж, эгшгийн эв зүйгээр хувилбар сонгогддог: -д/-т, -ын/-ийн/-ны/-ний гэх мэт.
- Эгшгийн эв зүй
- Монгол хэлний залгаврын хувилбар нь үгийн сүүлчийн эгшгээр тодорхойлогдоно: а, о, у эрэгтэй; э, ө, ү, и эмэгтэй бүлэгт хамаарна.
- Эссений бүтэц
- Эссэ нь байр суурь зарласан танилцуулга, үндэслэл бүхий догол мөрүүд, эсрэг үзлийн хариу, шинэ санаагүй дүгнэлтээс бүрдэнэ.
- Cue card бэлтгэл
- Ярих шалгалтад cue card өгөгдсөний дараа 1 минут бэлтгэж, цаг, газар, хүн, шалтгаан, үр дүн гэсэн цэгүүдийг товч тэмдэглэнэ.
- Үйл үгийн цаг
- Монгол үйл үг -в өнгөрсөн, -на/-нэ одоо ба ирээдүй, -ж байна үргэлжилсэн, -сан/-сэн төгсгөлт утга илэрхийлдэг.
- Худал хариултын шинж
- Уншилтын буруу сонголт ихэвчлэн эх бичигт байхгүй мэдээлэл нэмэх, хэт ерөнхийлөх, эсвэл шалтгаан ба үр дагаврыг солих замаар бүтдэг.
- Холбоос үгс
- «Учир нь» шалтгаан, «тиймээс» үр дагавар, «гэвч» эсрэг утга илэрхийлдэг ба эссэ болон ярианд логик урсгал үүсгэдэг.
- Тэмдэглэл хөтлөх
- Сонсголын үеэр товчлол, сум, тэмдэг ашиглан тэмдэглэх нь бүтэн өгүүлбэр бичихээс хурдан бөгөөд дараагийн мэдээллийг алдахаас хамгаална.
- Хүндэтгэлийн хэлбэр
- «Та» гэсэн төлөөний үгтэй хэрэглэгдэх үйл үгийн -аа/-ээ/-оо/-өө эсвэл -уузай/-үүзэй хэлбэр нь хүндэтгэл илэрхийлнэ.
- Албан захидлын бүтэц
- Албан захидал «Эрхэм» гэсэн мэндчилгээгээр эхэлж, 2-3 догол мөр гол агуулга, «Хүндэтгэсэн» гарын үсгээр төгсдөг.
- Ярианы урсгал
- Ярих шалгалтад алдаагүй байхаас илүү тасралтгүй, ойлгомжтой ярих нь чухал; өөрөө засах нь удаан зогсолтоос дээр.
- Тоо ба нэгж сонсох
- Сонсголд тоо, огноо, үнийг барьж авахдаа эхлээд бүтэн тоог, дараа нь мянга, сая, хувь гэх мэт нэгжийг тэмдэглэнэ.
- Дэлгэрэнгүй асуулт
- Уншилтын дэлгэрэнгүй асуултад эх бичгээс асуултын түлхүүр үгтэй ижил хэллэгийг олж, түүнийг хүрээлсэн өгүүлбэрийг уншина.
- Олон тооны дагавар
- Монгол хэлэнд олон тоо -ууд/-үүд/-нууд/-нүүд дагавраар илэрхийлэгдэж, хувилбар нь эгшгийн эв зүй, үгийн төгсгөлөөс хамаарна.
- Үг тоолох хязгаар
- Бичих даалгаврын үгсийн хязгаарыг мөрдөхийн тулд гол санааг товч илэрхийлж, жишээгээр баталгаажуулж, илүүц давталтыг хасна.
- Асуулт тавих
- Ярих шалгалтын хэлэлцүүлгийн хэсэгт зөвхөн хариулах бус, санаачилга гаргаж асуулт тавих нь харилцааны идэвхийг харуулна.
- Эсрэг утгат холбоос
- «Гэхдээ», «харин», «гэсэн хэдий ч» гэсэн холбоосын дараах мэдээлэл сонсгол болон уншилтад ихэвчлэн зөв хариултыг агуулдаг.
- Зохиогчийн хандлага
- Зохиогчийн зорилго, хандлагыг асуух даалгаварт үнэлгээний үг болон дүгнэлтийн өгүүлбэр шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэдэг.
- Үйл үгийн нөхцөл
- -вал/-вэл/-бол/-бөл нөхцөл илэрхийлж, -ж/-ч холбох үүрэгтэй; эдгээр нь эгшгийн эв зүйгээр хувилбар сонгоно.
- Алдаа шалгах дараалал
- Бичсэнээ шалгахдаа тийн ялгалын залгавар, үйл үгийн цаг ба бие, эгшгийн эв зүй, цэг таслал, үгийн давталт гэсэн дарааллаар хянана.
- Дуудлагын гол алдаа
- Эгшгийн урт ба богино ялгаа, эгшгийн эв зүй, өргөлтийн байрлал нь дуудлагад нөлөөлж, ойлгомжтой байдлыг бууруулдаг.
- Хариултыг өргөтгөх
- Богино хариултаас зайлсхийхийн тулд шалтгаан, жишээ, үр дагавар гэсэн гурван хэсгийг нэмж хариултаа дэлгэрэнгүй болгоно.
- Хэлц үгийн утга
- Хэлц үгийг шууд орчуулгаар бус, нийтлэг хэрэглээгээр ойлгоно; жишээ нь «гар барих» нь тохиролцох гэсэн утга илэрхийлдэг.
- Цаг хуваарилах
- Уншилтын нэг асуултад 1-1.5 минутаас хэтрэхгүй байх ба хэцүү асуултыг дараа нь эргэж үзэхээр үлдээнэ.
- Албан ёсны хэв маяг
- Албан бичигт товчлол, ярианы хэллэг, эмоциональ үг хэрэглэхээс зайлсхийж, бүрэн өгүүлбэрээр бичнэ.
- Сонсголын эхний 10 секунд
- Сонсголын эх бичгийн эхний арван секундэд сэдэв ба оролцогчдын харилцаа тодорхойлогддог тул анхаарлаа тэр даруй төвлөрүүлнэ.
- Харьцуулах тийн ялгал
- «-аас/-ээс/-оос/-өөс» залгавар нь харьцуулалт илэрхийлж, «илүү» гэсэн үгтэй хамт хэрэглэгдэж харьцуулсан шинж чанарыг заана.
- Сэдвийг дахин томьёолох
- Эссений танилцуулгад сэдвийг өөрийн үгээр дахин томьёолж, дараа нь байр сууриа нэг тодорхой өгүүлбэрээр илэрхийлно.
- Дахин асуух
- Ярих үед асуултыг ойлгоогүй бол «Дахин хэлж өгөөч» гэж асуух нь буруу хариулах эсвэл чимээгүй байхаас дээр.
- Иш татсан мэдээлэл
- Уншилтад «судалгаагаар», «мэргэжилтнүүдийн үзэж» гэх мэт ишлэл нь зохиогчийн байр суурийг батлах эсвэл эсрэг үзлийг дурдах зорилготой.