Mongolia OSH Officer Knowledge Test key terms
Mongolia OSH Officer Knowledge Test · Get comfortable with the vocabulary.
- Ажил олгогчийн үүрэг (employer duty)
- Related: Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хууль, Эрсдэлийн үнэлгээ
Ажилтанд аюулгүй, эрүүл ажлын нөхцөл бүрдүүлэх, эрсдэлийг үнэлж бууруулах, сургалт зохион байгуулах, хамгаалах хэрэгслийг үнэ төлбөргүй олгох хууль ёсны үүрэг. Энэ үүргийг гэрээгээр ажилтанд шилжүүлэх боломжгүй.
- Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хууль
- Related: Ажил олгогчийн үүрэг (employer duty), Төрийн хяналтын байцаагч
Монгол Улсад ажил олгогч, ажилтны хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн харилцааг зохицуулдаг үндсэн хууль. Хамгаалалтын шаардлага, удирдлагын тогтолцоо, хяналтын эрх зүйн үндсийг тодорхойлно.
- Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн алба
- Related: Эрсдэлийн үнэлгээ, Ажлын байрны зааварчилгаа
Аж ахуйн нэгжид аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн ажлыг мэргэжлийн түвшинд зохион байгуулж, эрсдэлийн үнэлгээ, сургалт, хяналтыг гүйцэтгэдэг дотоод нэгж буюу хариуцсан мэргэжилтэн.
- Эрсдэлийн үнэлгээ
- Related: Аюул, Хяналтын арга хэмжээний шатлал, Үлдэгдэл эрсдэл
Аюулын учруулах хохирлын ноцтой байдал ба тохиолдох магадлалыг хослуулан эрсдэлийн түвшинг тодорхойлж, хяналтын арга хэмжээг эрэмбэлэх системтэй үйл явц.
- Аюул (hazard)
- Related: Эрсдэлийн үнэлгээ, Аюулын төрөл зүйл
Хүний гэмтэл, өвчин, эд хөрөнгийн хохирол учруулах боломж бүхий эх үүсвэр, нөхцөл байдал эсвэл үйл ажиллагаа. Аюул нь эрсдэлээс ялгаатай нь магадлалаар хэмжигддэггүй.
- Хяналтын арга хэмжээний шатлал
- Related: Үлдэгдэл эрсдэл, Хувийн хамгаалах хэрэгсэл
Эрсдэлийг бууруулах аргуудыг үр дүнгээр нь эрэмбэлсэн дараалал: аюулыг арилгах, орлуулах, инженерийн хяналт, зохион байгуулалтын хяналт, хувийн хамгаалах хэрэгсэл. Хамгийн дээд шатнаас эхлэх ёстой.
- Үлдэгдэл эрсдэл
- Related: Эрсдэлийн үнэлгээ, Хяналтын арга хэмжээний шатлал
Бүх хяналтын арга хэмжээ хэрэгжсэний дараа үлдэх эрсдэл. Үүнийг хүлээн зөвшөөрөх боломжтой эсэхийг үнэлж, шаардлагатай бол нэмэлт хяналт тогтооно.
- Аюулын төрөл зүйл
- Related: Аюул (hazard), Мэргэжлийн өвчин
Ажлын байранд тохиолдох аюулын ангилал: физик, химийн, биологийн, эргономикийн, сэтгэл зүйн болон зохион байгуулалтын. Ангилал тус бүр өөрийн үнэлгээ, хяналтын аргыг шаарддаг.
- Ажлын байрны зааварчилгаа
- Related: Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн сургалт, Ажлын байрны эрсдэлийн үнэлгээний карт
Ажилтныг ажилд орох, шилжих, шинэ тоног төхөөрөмж ашиглах, эсвэл ослын дараа аюулгүй ажиллах арга барилд сургах богино хугацааны заавар. Бичигдсэн бүртгэлтэй байна.
- Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн сургалт
- Related: Ажлын байрны зааварчилгаа, Сургалтын үр нөлөөний үнэлгээ
Ажилтнуудад аюулыг таних, эрсдэлийг бууруулах, яаралтай үед зөв үйлдэх мэдлэг, чадварыг олгох төлөвлөсөн сургалт. Агуулга, үргэлжлэх хугацаа, үнэлгээг урьдчилан тодорхойлно.
- Сургалтын үр нөлөөний үнэлгээ
- Related: Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн сургалт, Аюулгүй байдлын соёл
Сургалтын дараа ажилтны мэдлэг, ажил гүйцэтгэл, ажлын байрны ослын үзүүлэлт сайжирсан эсэхийг шалгах үйл явц. Зөвхөн ирц бүртгэх нь хангалтгүй.
- Хувийн хамгаалах хэрэгсэл
- Related: Хяналтын арга хэмжээний шатлал, Амьсгалын замын хамгаалалт
Ажилтны биеийг гэмтэл, хорт бодис, дуу чимээ зэргээс хамгаалах тоног хэрэгсэл: дуулга, бээлий, амьсгалын баг, чихний хамгаалалт. Хамгийн сүүлийн хяналтын шат бөгөөд үнэ төлбөргүй олгоно.
- Амьсгалын замын хамгаалалт
- Related: Хувийн хамгаалах хэрэгсэл, Химийн бодисын аюулгүйн мэдээллийн хуудас
Агаар дахь тоос, утаа, хий, уур амьсгалаас хамгаалах зориулалттай баг. Төрөл зүйлийг бохирдуулагчийн шинж, агууламжид тохируулан сонгож, нүүрэнд нягт тааруулна.
- Химийн бодисын аюулгүйн мэдээллийн хуудас (SDS)
- Related: Химийн аюул, Амьсгалын замын хамгаалалт
Химийн бодисын найрлага, аюул, анхны тусламж, гал унтраах, хадгалалт, хамгаалах хэрэгслийн мэдээллийг агуулсан стандарт бичиг баримт. Ажлын байранд ажилтанд хүртээмжтэй байрлана.
- Химийн аюул
- Related: Химийн бодисын аюулгүйн мэдээллийн хуудас (SDS), Мэргэжлийн хордлого
Хортой, идэмхий, шатамхай, тэсрэх, эсвэл хорт хавдар үүсгэгч бодисын улмаас үүсэх эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын эрсдэл. Өртөх зам нь амьсгал, арьс, залгиур байна.
- Мэргэжлийн хордлого
- Related: Химийн аюул, Мэргэжлийн өвчин
Ажлын орчинд хорт бодис амьсгал, арьс, хоол боловсруулах замаар биед нэвтэрч үүсгэх эмгэг. Хурц ба архаг хэлбэртэй байх бөгөөд эмнэл зүйн шинж, өртөлтийн түүхээр оношлогдоно.
- Мэргэжлийн өвчин
- Related: Мэргэжлийн хордлого, Аюулын төрөл зүйл
Хөдөлмөрийн нөхцөл, ажлын орчны хортой хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр үүссэн, эрх бүхий байгууллагаар баталгаажсан өвчин. Урьдчилан сэргийлэх, нөхөн олговор олгох эрх зүйн үндэс болдог.
- Дуу чимээний өртөлт
- Related: Хувийн хамгаалах хэрэгсэл, Ажлын орчны хэмжилт
Ажлын байранд үүсэх дууны даралтын түвшин ба үргэлжлэх хугацааны нийлбэр. Өндөр түвшинд удаан өртөх нь сонсголын алдагдал үүсгэдэг тул хэмжиж, хяналт тогтоох шаардлагатай.
- Ажлын орчны хэмжилт
- Related: Дуу чимээний өртөлт, Эрсдэлийн үнэлгээ
Ажлын байрны агаар, дуу чимээ, гэрэлтүүлэг, чичиргээ, температур зэргийг багаж хэрэгслээр тодорхойлон бүртгэх үйл ажиллагаа. Үр дүн нь эрсдэлийн үнэлгээний баримт болно.
- Эргономик
- Related: Аюулын төрөл зүйл, Ажлын байрны эрсдэлийн үнэлгээний карт
Ажил, тоног төхөөрөмж, ажлын орчныг хүний бие, сэтгэл зүйн боломжид нийцүүлэх шинжлэх ухаан. Буруу байрлал, давтан хөдөлгөөнөөс үүсэх эмгэгийг бууруулна.
- Ажлын байрны эрсдэлийн үнэлгээний карт
- Related: Эрсдэлийн үнэлгээ, Эргономик
Тухайн ажлын байрны аюул, одоогийн хяналт, эрсдэлийн түвшин, нэмэлт арга хэмжээ, хариуцсан хүн, хугацааг нэг баримтад нэгтгэсэн бичиг. Хяналтын үр дүнг шинэчлэн тэмдэглэнэ.
- Ажлын байрны үзлэг
- Related: Дотоод аудит, Зөрчлийн акт
Ажлын байрыг төлөвлөсөн хуваарийн дагуу биечлэн шалгаж, аюул, зөрчил, хяналтын дутагдлыг илрүүлэх үйл ажиллагаа. Илэрсэн зүйлийг бүртгэж, засварлах хугацаа тогтооно.
- Дотоод аудит
- Related: Ажлын байрны үзлэг, Залруулах арга хэмжээ
Байгууллагын аюулгүй байдлын удирдлагын тогтолцоо хууль, өөрийн журамд нийцэж ажиллаж буй эсэхийг бие даасан, системтэйгээр шалгах үйл явц. Үр дүнгээр залруулах төлөвлөгөө гаргана.
- Залруулах арга хэмжээ
- Related: Дотоод аудит, Ослын шалгалт
Илэрсэн зөрчил, ослын шалтгааныг арилгах, дахин давтагдахаас сэргийлэх зорилгоор авсан тодорхой арга хэмжээ. Хариуцсан хүн, хугацаа, үр дүнгийн шалгалттай байна.
- Зөрчлийн акт
- Related: Төрийн хяналтын байцаагч, Ажлын байрны үзлэг
Хяналт шалгалтын үеэр илэрсэн хууль, дүрэм, зааврын зөрчлийг баримтжуулсан албан ёсны бичиг. Зөрчлийн мөн чанар, үндэслэл, засах хугацааг тусгана.
- Төрийн хяналтын байцаагч
- Related: Зөрчлийн акт, Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хууль
Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн шаардлагын биелэлтийг хянах эрх бүхий төрийн албан хаагч. Зөрчил илрүүлбэл акт үйлдэх, үйл ажиллагааг зогсоох, торгууль ногдуулах эрхтэй.
- Осол (ажлын байрны)
- Related: Ослын шалгалт, Хөдөлмөрийн чадвар алдалт
Ажил гүйцэтгэж байх үед ажилтны бие махбодид гэнэтийн гэмтэл учрах, эсвэл амь насаа алдах үйл явдал. Заавал бүртгэж, шалгаж, эрх бүхий байгууллагад мэдэгдэнэ.
- Ослын шалгалт
- Related: Осол (ажлын байрны), Үндсэн шалтгааны шинжилгээ
Осол гарсан шалтгаан, нөхцөл, хариуцлагыг тогтоох зорилгоор баримт цуглуулж, гэрчийн мэдээ авч, дүгнэлт гаргах үйл явц. Үндсэн шалтгааныг олж залруулах арга хэмжээ тогтооно.
- Үндсэн шалтгааны шинжилгээ
- Related: Ослын шалгалт, Залруулах арга хэмжээ
Осол, зөрчлийн шууд шалтгааны цаана байгаа системийн дутагдлыг илрүүлэх арга. Зөвхөн буруутан хүнийг хайхгүй, зохион байгуулалт, сургалт, хяналтын сул талыг засна.
- Хөдөлмөрийн чадвар алдалт
- Related: Осол (ажлын байрны), Мэргэжлийн өвчин
Осол, өвчний улмаас ажилтан тодорхой хугацаанд ажил гүйцэтгэх чадваргүй болох байдал. Хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хуудас, эрүүл мэндийн дүгнэлтээр баталгаажина.
- Яаралтай тусламжийн төлөвлөгөө
- Related: Нүүлгэн шилжүүлэх дасгал, Галын аюулгүй байдал
Гал, химийн алдагдал, газар хөдлөлт зэрэг онцгой байдлын үед ажилтныг нүүлгэн шилжүүлэх, анхны тусламж үзүүлэх, гадаад байгууллагад мэдэгдэх үйлдлийн дарааллыг тодорхойлсон бичиг.
- Нүүлгэн шилжүүлэх дасгал
- Related: Яаралтай тусламжийн төлөвлөгөө, Галын аюулгүй байдал
Онцгой байдлын төлөвлөгөөг бодитоор туршиж, ажилтны үйлдэл, зам, цугларах цэгийн бэлэн байдлыг шалгах давтлага сургууль. Дараа нь үр дүнг үнэлж, төлөвлөгөөг сайжруулна.
- Галын аюулгүй байдал
- Related: Яаралтай тусламжийн төлөвлөгөө, Нүүлгэн шилжүүлэх дасгал
Гал үүсэхээс сэргийлэх, илрүүлэх, унтраах, хүмүүсийг аюулгүй гаргах арга хэмжээний цогц. Шатамхай материал, цахилгаан тоног төхөөрөмж, гал унтраах хэрэгслийн бэлэн байдлыг хамарна.
- Аюулгүй байдлын соёл
- Related: Ажилтны оролцоо, Сургалтын үр нөлөөний үнэлгээ
Ажилтан, удирдлага аюулгүй байдлыг үнэт зүйл гэж үзэж, аюулыг чөлөөтэй мэдээлдэг, хариуцлага хуваалцдаг байгууллагын хэв маяг. Энэ нь дүрэм мөрдөхөөс давсан итгэл, зан үйлийг илэрхийлнэ.
- Ажилтны оролцоо
- Related: Аюулгүй байдлын соёл, Аюулгүй байдлын хороо
Ажилтныг эрсдэлийн үнэлгээ, дүрэм боловсруулах, аюулын мэдээлэл өгөх, шийдвэр гаргах үйл явцад татан оролцуулах зарчим. Тэдний туршлага аюулыг илрүүлэхэд чухал.
- Аюулгүй байдлын хороо
- Related: Ажилтны оролцоо, Ажлын байрны үзлэг
Ажил олгогч, ажилтны төлөөллийг оролцуулан аюулгүй байдлын асуудлыг хэлэлцэж, шийдвэрлэх байнгын зөвлөлдөх зөвлөл. Хурал, шийдвэрийг бүртгэж, гүйцэтгэлийг хянана.