Mongolia Upper Secondary State Exam key terms

Функц ямар нэг утга авч болох бүх гаралтын утгын олонлог. Өгөгдсөн х аргументийн хувьд f(x)-ийн авч болох хамгийн бага ба их утгын хоорондох бүх боломжит утгыг хамарна.

Аргументийн функц тодорхойлогддог, өөрөөр хэлбэл утга бодогддог бүх утгын олонлог. Хуваарь тэг болох, язгуур доор сөрөг тоо гарах зэрэг тохиолдолд уг утгыг хасна.

Функцийн аргументийн өөрчлөлтөд харьцуулсан утгын өөрчлөлтийн хязгаарыг илэрхийлэх хэмжээ. Геометр утгаараа графикийн тухайн цэг дэх шүргэгч шулууны налууг өгнө.

Санамсаргүй үзэгдэл тохиолдох боломжийг 0-ээс 1 хүртэлх тоогоор илэрхийлсэн хэмжээ. Бүх боломжит үр дүнгүүдийн магадлалын нийлбэр нэгтэй тэнцэнэ.

Дараагийн гишүүн бүр өмнөх гишүүнээсээ тогтмол тоогоор ялгаатай байдаг тоон дараалал. Энэ тогтмол ялгааг прогрессийн ялгавар гэнэ.

Дараагийн гишүүн бүр өмнөх гишүүнээ тогтмол тэгээс ялгаатай тоогоор үржүүлснээр үүсдэг тоон дараалал. Энэ тогтмол тоог прогрессийн хуваарь гэнэ.

Тэгш өнцөгт гурвалжны катетуудын квадратуудын нийлбэр гипотенузын квадраттай тэнцүү гэсэн теорем. a² + b² = c² хэлбэрээр бичигдэнэ.

Гурвалжны тал бүр эсрэг талын өнцгийн синустай пропорциональ байна гэсэн теорем. Пропорциональ коэффициент нь гурвалжныг багтаасан тойргийн диаметртэй тэнцүү.

Гурвалжны нэг талын квадрат нь нөгөө хоёр талын квадратуудын нийлбэрээс тэдгээрийн үржвэрийг хоёр дахин ба эсрэг талын өнцгийн косинусаар үржүүлснийг хассантай тэнцүү.

Зохиол бүтээлд гарч буй хүн, амьтан эсвэл дүрслэгдсэн амьд биетийн дүр. Зохиогчийн урлагийн сэтгэлгээгээр бүтээгдэж, бүтээлийн санааг илэрхийлэхэд оролцдог.

Бүтээлд дүрслэгдсэн үйл явдлын дараалал, хөгжлийн явц. Эхлэл, өрнөл, хөгжил, оргил, эцсийн шат гэсэн хэсгүүдээс бүрддэг.

Уран зохиолын бүтээлийг агуулга, хэлбэр, дүрслэлийн аргаар нь ангилсан бүлэг. Эпос, лирик, драмын гэсэн үндсэн гурван төрөл ялгагдана.

Шүлгийн мөрүүд дэх үеийн тоо, өргөлт, хэмнэлийн зохион байгуулалтыг тодорхойлдог хэлбэр. Монгол шүлэгт толгой холбоо, үеийн тоо чухал үүрэгтэй.

Яриа, шүлэгт авианы өргөлт, завсарлага, уртын зохион байгуулалтаас үүсдэг дуулалт хэлбэр. Утга дамжуулах, сэтгэл хөдлөл илэрхийлэхэд нөлөөлнө.

Хүн, юм, үзэгдэл, ойлголтыг нэрлэдэг үгийн аймаг. Хэлзүйн хувьд тийн ялгалаар хувирч, тоо, харьяаллын дагавар авч болно.

Хүн, юмны үйлдэл, байдал, хөдөлгөөнийг илэрхийлдэг үгийн аймаг. Цаг, хэв, баймж, хүсэл зэрэг хэлзүйн аясаар хувирдаг.

Өгүүлбэр доторх үгийн гүйцэтгэх үүрэг. Өгүүлэгдэхүүн, баяндаах, тусагдахуун, тодотгол, нөхцөл гэсэн үндсэн гишүүд ялгагдана.

Хэлний авианы бүтэц, тэдгээрийн үүсэл, дуудлагын онцлогийг судалдаг хэл шинжлэлийн салбар. Эгшиг, гийгүүлэгч авианы ангилал үүнд багтана.

Үгийг бүрдүүлж буй үндэс, дагавар, нөхцөл зэрэг хэсгүүдийн зохион байгуулалт. Үгийн утга, хэлзүйн хэлбэрийг тодорхойлоход ашиглагдана.

Унших, сонсох үед текстийн гол санаа, дэлгэрэнгүй мэдээллийг ойлгох чадвар. Гадаад хэлний шалгалтад текстийн агуулгыг таних, дүгнэхэд шаардлагатай.

Танихгүй үгийн утгыг өгүүлбэр, догол мөрийн ерөнхий утга, өмнөх дараах өгүүлбэрээс нь таамаглах арга. Гадаад хэлний унших даалгаварт түгээмэл хэрэглэгддэг.

Үйл үгээр илэрхийлсэн үйлдэл өнгөрсөн, одоо, ирээдүйн аль цагт хамаарахыг заасан хэлзүйн хэлбэр. Англи хэлэнд present, past, future гэж ялгана.

Төрийн байгууллагаас тусдаа, иргэдийн сайн дурын нэгдэл, байгууллагуудаас бүрддэг нийгмийн хүрээ. Төрийн бодлогод нөлөөлөх, нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд оролцдог.

Ард түмэн засаглалын эрх мэдлийг эзэмшиж, сонгууль болон төлөөлөгчдөөр дамжуулан хэрэгжүүлдэг улс төрийн тогтолцоо. Хүний эрх, хуулийн дээдлэл үндэс болдог.

Хүн бүр төрснөөсөө эдэлдэг, ялгаварлан гадуурхахгүй байх үндсэн эрх, эрх чөлөө. Амьдрах, үзэл бодлоо илэрхийлэх, боловсрол эдлэх эрх зэрэг багтана.

Уур амьсгал, хөрс, ургамал, амьтны ерөнхий шинжээрээ ялгаатай, дэлхийн гадаргуугийн томоохон хэсэг. Экватороос туйл хүртэл өргөргийн дагуу бүслэгдэнэ.

Тухайн газрын олон жилийн ажиглалтаар тогтоогдсон цаг агаарын дундаж байдал, түүний хэлбэлзэл. Температур, хур тунадас, салхи үндсэн үзүүлэлт болдог.

Хууль зөрчсөн этгээдэд төрөөс хүлээлгэх эрх зүйн үр дагавар. Эрүү, иргэний, захиргааны гэсэн төрөлтэй бөгөөд шүүх болон эрх бүхий байгууллага хэрэгжүүлнэ.

Улсын үндсэн хууль, төрийн байгуулалт, иргэдийн эрх, үүргийг тогтоосон дээд хүчинтэй хууль. Бусад бүх хууль түүнд нийцсэн байх ёстой.

Биеийн хурдатгал түүнд үйлчлэх нийлбэр хүчтэй шууд пропорциональ, массытай нь урвуу пропорциональ байна гэсэн хууль. F = ma хэлбэрээр илэрхийлэгдэнэ.

Биеийн хөдөлгөөний байдал эсвэл хэлбэрийг өөрчлөх, өөрчлөхийг оролдох вектор хэмжээ. Хэмжээ, чиглэл, үйлчлэх цэгээр тодорхойлогдоно.

Биеийн масс ба хурдны үржвэрээр тодорхойлогдох вектор хэмжээ. Хаалттай системд нийт импульс хадгалагдана.

Хөдөлж буй биеийн эзэмших энерги. Масс ба хурдны квадратын үржвэрийн хагастай тэнцүү бөгөөд хурд нэмэгдэхэд хурдан өснө.

Урвалд оролцогч бодис ба үүсэх бүтээгдэхүүнийг томьёогоор бичиж, атомын тоог хоёр талд тэнцүүлсэн тэмдэглэгээ. Масс хадгалагдах хуулийг илэрхийлнэ.

Бодисын хэмжээг хэмжих СИ-ийн үндсэн нэгж. Нэг мольд 6.02×10²³ тооны бөөмц (Авогадрогийн тоо) агуулагдана.

Хүчил нь уусмалд устөрөгчийн ион ялгаруулдаг, суурь нь гидроксидын ион ялгаруулдаг бодис. Хоёр нь харилцан үйлчилж давс ба ус үүсгэнэ.

Ногоон ургамал нарны гэрлийн энерги ашиглан нүүрсхүчлийн хий ба уснаас глюкоз, хүчилтөрөгч үүсгэх процесс. Хлоропласт дотор явагдана.

Амьд организмын бүтэц, үйл ажиллагааны хамгийн бага нэгж. Цитоплазм, бөөм, мембранаас бүрдэх бөгөөд бүх амьд биет эсээс тогтоно.

Амьд эсэд явагдах химийн урвалыг хурдасгадаг уурагт бодис. Тодорхой нэг субстратад л үйлчилдэг онцлогтой.

Тодорхой асуудлыг шийдвэрлэхэд хийгдэх үйлдлүүдийн тодорхой, эрэмбэлэгдсэн дараалал. Хязгаарлагдмал тооны алхамтай, хоёрдмол утгагүй байх ёстой.

Компьютерт заавар өгөх зориулалттай, тодорхой дүрэм, синтаксистэй хиймэл хэл. Python, C++, Java зэрэг нь жишээ болно.

Программд өгөгдөл хадгалах, нэрээр нь дуудаж ашиглах санах ойн нэрлэсэн байршил. Өгөгдлийн төрөлтэй байх ба утга нь өөрчлөгдөж болно.

Программд тодорхой үйлдлийг нөхцөл биелэх хүртэл эсвэл тодорхой тооны удаа давтан гүйцэтгэх удирдлагын бүтэц. For, while зэрэг хэлбэртэй.

Хэрэглэгчийн хэрэгцээнд зориулан зохион байгуулсан, хадгалсан өгөгдлийн цуглуулга. Хүснэгт, бичлэг, талбар хэлбэрээр зохион байгуулагдана.

Монголын түүхийг судлахад ашиглагдах баримт, бичиг баримт, олдвор, гэрчлэл. Бичгийн, эд өлгийн, аман гэж ангилагдана.

1206 онд Чингис хаан Монголын овог аймгуудыг нэгтгэснээр байгуулагдсан нэгдсэн улс. Энэ үеэс Монголын түүхэд шинэ үе эхэлсэн.

1911 онд Манж Чин гүрэн мөхөх үед тусгаар тогтнолоо зарлаж, Богд Жавзандамба хаантайгаар байгуулагдсан Монголын улс. 1924 он хүртэл оршин тогтножээ.

1921 онд Монголын ардын нам, партизаны цэргийн хүчээр гадаадын түрэмгийлэгчдийг хөөн, ард түмний засаглалыг тогтоосон үйл явдал. 7 сарын 11-нд ялалт байгуулсан.

Иргэн өөрийн эрх, үүрэг, нийгмийн хариуцлагыг ойлгож, нийгмийн амьдралд идэвхтэй оролцох чадвар олгох сургалт. Сургуулийн нийгмийн ухааны хичээлд багтана.

Үйлдвэрлэл, хуваарилалт, солилцоо, хэрэглээ гэсэн дөрвөн шатаас бүрдэх эдийн засгийн үйл ажиллагааны тасралтгүй процесс. Мөнгө, бараа, үйлчилгээ эргэлдэнэ.

Бараа, үйлчилгээг худалдан авагч ба худалдагчдын хооронд үнэ тогтоож, солилцоо явагддаг хүрээ. Эрэлт ба нийлүүлэлт үнийг тодорхойлно.