Reviżjoni ta’ pjan għal kompożizzjoni argumentattiva dwar il-Malti fix-xjenza
Student tal-11-il sena għandu jikteb kompożizzjoni argumentattiva ta’ 250 kelma fl-eżami. It-titlu huwa: “Għandu l-Malti jibqa’ obbligatorju bħala lingwa ta’ tagħlim fix-xjenza fl-iskejjel sekondarji?” Il-pjan tiegħu huwa: introduzzjoni li tgħid ‘Iva, għax il-Malti jgħin lill-istudenti jifhmu’; żewġ paragrafi dwar l-identità u l-fehim; konklużjoni li tirrepeti t-teżi. M’hemm l-ebda kontroargument, u m’hemm referenza għall-Ingliż li jintuża f’ħafna klassijiet tax-xjenza. L-għalliem jgħid li l-pjan għandu struttura bażika imma mhux se jikseb il-marki kollha għall-argumentazzjoni u l-koerenza. L-istudent irid jirrevedi l-pjan qabel ma jikteb, filwaqt li jżomm f’moħħu l-udjenza (għalliema u studenti) u r-reġistru formali. Il-kompożizzjoni għandha tintwera lil klassi li tinkludi studenti li l-ewwel lingwa tagħhom mhix il-Malti.
1. Identifika żewġ dgħufijiet fil-pjan u spjega kif kull waħda taffettwa l-marka tal-argumentazzjoni.
Read the worked answer
L-ewwel dgħufija hija n-nuqqas ta’ kontroargument. Fi kwistjoni bħal din, il-qarrej jista’ jistaqsi: jekk il-Malti jgħin il-fehim, x’jagħmlu l-istudenti li ma jitkellmux Malti tajjeb, u kif jibqgħu jikkompetu ma’ termini xjentifiċi bl-Ingliż? Mingħajr kontroargument, it-teżi tidher sempliċista u l-argumentazzjoni titlef il-punteġġ għall-bilanċ kritiku. It-tieni dgħufija hija li l-pjan ma tantx jagħti evidennza konkreta: ‘jgħin lill-istudenti jifhmu’ hija affermazzjoni ġenerali. L-għalliem jistenna eżempji, bħal każijiet fejn l-użu tal-Malti jippermetti lill-istudent jispjega kunċett qabel ma jittraduċih għall-Ingliż. Mingħajr dawn, il-kompożizzjoni tibqa’ fuq livell ta’ opinjoni.
2. Ipproponi struttura riveduta ta’ ħames paragrafi għall-kompożizzjoni, b’teżi ċara u b’kontroargument.
Read the worked answer
- Introduzzjoni: tispjega l-kuntest: fl-iskejjel Maltin ix-xjenza spiss tiġi mgħallma bl-Ingliż, imma ħafna studenti jaħsbu bl-Malti. Teżi riveduta: il-Malti għandu jibqa’ jintuża bħala lingwa ta’ appoġġ, mhux bħala lingwa unika, għax jgħin il-fehim mingħajr ma jeskludi l-Ingliż xjentifiku.
- L-ewwel argument: il-fehim tal-kunċetti. L-istudent jista’ jispjega ‘enerġija’ jew ‘ċellula’ bil-Malti qabel ma juża t-terminu bl-Ingliż.
- It-tieni argument: l-identità u l-aċċess. L-użu tal-Malti jagħmel ix-xjenza anqas distanti għal studenti li ma jitkellmux Ingliż b’kunfidenza.
- Kontroargument u risposta: l-Ingliż huwa meħtieġ għall-letteratura xjentifika u għall-eżamijiet internazzjonali; għalhekk is-soluzzjoni mhix li jitneħħa l-Ingliż, imma li l-Malti jintuża bħala pont.
- Konklużjoni: terġa’ tifformula t-teżi b’mod aktar preċiż u tipproponi bilanċ bejn iż-żewġ lingwi.
3. Kitbet sentenza mill-pjan: ‘Il-Malti jgħin lill-istudenti jifhmu aktar.’ Irriformulaha b’mod aktar preċiż u formali, u spjega t-tibdil.
Read the worked answer
Riformulazzjoni proposta: “L-użu tal-Malti bħala lingwa ta’ appoġġ jista’ jtejjeb il-fehim tal-kunċetti xjentifiċi fost l-istudenti li l-ewwel lingwa tagħhom hija l-Malti.” It-tibdil huwa sostantiv: ‘jgħin … jifhmu aktar’ hija affermazzjoni vaga u bla limiti. Il-forma l-ġdida tispeċifika x’inhu l-Malti (‘lingwa ta’ appoġġ’), x’jittejjeb (‘il-fehim tal-kunċetti xjentifiċi’), u għal min (‘l-istudenti li l-ewwel lingwa tagħhom hija l-Malti’). Iżżid ukoll il-verb modali ‘jista’’, li tagħmel il-pretensjoni aktar kawta u xjentifika. Dan huwa xieraq għal reġistru formali u għal udjenza ta’ għalliema.