MATSEC AM Maltese key terms

Il-kelma 'il-' jew forom assimilati tagħha (is-, ix-, iż-, it-, id-, in-, ir-, iċ-) li titwaħħal mal-bidu ta' nom biex turi li qed nitkellmu dwar xi ħaġa magħrufa. Pereżempju 'il-ktieb', 'ix-xemx', 'ir-raġel'.

Proċess fonetiku fejn konsonanti tittrasforma biex tixbah lil tal-ħoss li jmissha, bħall-artiklu li jsir 'ix-' quddiem 'x' u 'ir-' quddiem 'r'. Tispjega għaliex l-artiklu definit għandu diversi forom.

Verb li f'xi forom tiegħu jitlef waħda mill-konsonanti tal-għerq tiegħu, bħal 'mar' minn 'm-r' jew 'qal' minn 'q-w-l'. Il-konjugazzjoni tiegħu trid titgħallem bl-attenzjoni.

Il-forma verbali li tesprimi azzjoni kompluta, normalment fil-passat, bħal 'kiteb', 'marru', 'smajt'. Tikkuntrasta mal-imperfett li jesprimi azzjoni mhux kompluta jew abitwali.

Il-forma verbali li tesprimi azzjoni mhux kompluta, abitwali jew li għadha għaddejja, bħal 'jikteb', 'nimxu'. Flimkien mal-perfett tifforma s-sistema bażika tal-verb Malti.

Forma verbali li taħdem bħala aġġettiv jew flimkien mal-verb 'kien' biex tagħmel żminijiet komposti, bħal 'miktub', 'marid', 'ġej'. Ħafna drabi tinbena mill-għerq bil-prefiss 'm-'.

Is-sensiela ta' konsonanti li ġġorr it-tifsira bażika ta' familja ta' kliem, bħal 'k-t-b' f'kiteb, kitba, kittieb. L-għarfien tal-għerq jgħin biex wieħed jifhem kliem ġdid u jikkonjuga l-verbi.

Element li jiżdied mal-bidu ta' kelma biex ibiddel it-tifsira tagħha, bħal 'n-' f'nimxi jew 'ma-' f'makiteb. Il-prefissi huma parti mill-morfologija tal-Malti.

Element li jiżdied mat-tmiem ta' kelma biex ibiddel it-tifsira jew il-kategorija tagħha, bħal '-i' f'Malti jew '-ija' f'kittieba. Jintuża ħafna biex jinbnu nomi minn verbi u aġġettivi.

Il-proċess li bih tinbena kelma ġdida minn għerq jew minn kelma oħra permezz ta' prefissi, suffissi jew tibdil fil-vokali, bħal 'kitba' minn 'kiteb'.

Il-kategoriji tan-numru fil-Malti. Il-plural jinbena b'diversi modi, fosthom is-suffiss '-iet' (kriebet), '-ijiet' (kotbiet) u l-plural miksur li jbiddel il-vokali (ktieb/ kotba).

Plural li ma jinbuniex b'suffiss regolari iżda bit-tibdil tal-vokali tal-kelma, bħal 'ktieb' li jsir 'kotba' jew 'raġel' li jsir 'rġiel'. Jeħtieġ li jiġi memorizzat kelma b'kelma.

Il-Malti għandu żewġ ġeneri: maskili u femminili. In-nomi femminili ħafna drabi jispiċċaw b'-a jew b'-ja, u l-aġġettivi u l-pronomi jaqblu magħhom fil-ġens u n-numru.

Il-konformità bejn il-komponenti tas-sentenza, bħall-aġġettiv man-nom fil-ġens u n-numru ('tfajla sabiħa', 'subien sbieħ') u s-suġġett mal-verb fil-persuna.

Il-komponent tas-sentenza li jagħmel l-azzjoni tal-verb jew li dwaru qed jingħad xi ħaġa, bħal 'it-tifel' f'It-tifel jikteb. Normalment jiġi qabel il-verb fil-Malti.

Il-parti tas-sentenza li tgħid xi ħaġa dwar is-suġġett, u li fiha l-verb u l-komplementi tiegħu, bħal 'jikteb ittra lil ommu' f'sentenza sħiħa.

Element li jikkompleta t-tifsira tal-verb, bħall-oġġett dirett f'Qara l-ktieb jew l-oġġett indirett f'Bagħat ittra lil ħuh. Jista' jkun nom, pronom jew frażi.

Kelma li tieħu post in-nom biex tevita r-repetizzjoni, bħal 'hu', 'hi', 'huma', 'dan', 'dak'. Il-pronomi personali għandhom forom sħaħ u forom suffissi li jitwaħħlu mal-verbi.

Is-sistema ta' kif jinkitbu l-kliem bil-kitba Maltija, inklużi l-ittri speċjali ċ, ġ, ħ, għ, ie u l-użu tal-artiklu u tal-apostrofu. Ortografija żbaljata tnaqqas il-marki fil-kitba.

L-ittri tal-alfabett Malti li m'hemmx bl-Ingliż: ċ, ġ, ħ, għ, ie u ż. Kull waħda għandha ħoss distint u l-kitba tagħhom trid tiġi mħaddma b'mod konsistenti.

Is-sinjal fuq vokali biex juri l-enfasi fil-pronunzja, bħal fit-termini 'Malti' u 'kitba' meta jiġu enfasizzati. Fl-ortografija Maltija l-aċċent jintuża b'mod limitat u mhux bħall-Italjan.

Kelma li għandha tifsira qrib ħafna ta' kelma oħra, bħal 'sabiħ' u 'mill-ġid' f'ċerti kuntesti. L-għarfien tas-sinonimi jgħin fil-varjetà tal-espressjoni fil-kitba.

Kelma li għandha tifsira opposta għal oħra, bħal 'kbir' u 'żgħir', 'qabel' u 'wara'. Jintuża fil-mistoqsijiet tal-vokabular u fit-tisħiħ tal-espressjoni bil-kuntrast.

Frażi fissa li t-tifsira tagħha ma tinftiehemx mill-kliem waħedhom, bħal 'taqa' l-ilma minn sormu' għal xi ħadd li jibża'. L-għarfien tal-idjomi juri kompetenza avvanzata fil-lingwa.

Sentenza qasira tradizzjonali li ġġorr għerf popolari, bħal 'Min jiħatab bil-bullari jitgħallem il-mestier'. Il-qwiel huma parti mill-wirt kulturali u jistgħu jintużaw fil-kitba.

Il-kliem u s-sitwazzjoni madwar kelma jew sentenza li jgħinu biex wieħed jifhem it-tifsira eżatta tagħha, speċjalment meta kelma għandha aktar minn sens wieħed.

Grupp ta' kliem li jaħdem flimkien bħala unità fis-sentenza, bħal 'fis-saqaf' jew 'għall-ħabta tal-ħamsa'. Il-frażijiet jagħtu lill-kitba ritmu u preċiżjoni.

Figura stilistika li tqabbel żewġ affarijiet mingħajr il-kelma 'bħal', bħal 'qalb il-lejl' għan-nofs tal-lejl. Tagħti lill-kitba qawwa espressiva u tinftiehem mill-kuntest.

Figura stilistika li tqabbel żewġ affarijiet permezz ta' kliem bħal 'bħal', 'daqskemm' jew 'qisu', eż. 'aħmar bħal nar'. Tiddistingwiha mill-metafora li ma tużax dawn il-kliem.

Użu mhux letterali tal-lingwa biex joħloq effett estetiku jew emozzjonali, bħall-metafora, it-tixbiha u l-personifikazzjoni. L-għarfien tagħhom huwa meħtieġ fl-analiżi letterarja.

Il-ħsieb ewlieni li jgħaqqad paragrafu jew test sħiħ, li l-bqija tal-informazzjoni sservi biex tispjegah jew tappoġġah. L-identifikazzjoni tagħha hija ħila bażika fil-ftehim tal-qari.

Il-kapaċità li wieħed jasal għal konklużjoni minn informazzjoni li mhix imsemmija b'mod dirett fit-test, billi jgħaqqad il-ħjiel u l-kuntest. Hija mitluba ħafna fil-mistoqsijiet tal-ftehim.

Is-suġġett ġenerali jew il-messaġġ ewlieni ta' test letterarju jew ta' artiklu, li jista' jkun il-familja, il-migrazzjoni jew l-identità. Tiddistingwi mit-tifsira litterali tal-kliem.

Il-proċess li bih wieħed jifred test f'partijiet u jeżamina kif jaħdmu flimkien, inklużi l-lingwa, l-istruttura u t-ton. Hija ħila essenzjali fil-qari tal-letteratura.

Il-punt minn fejn jitkellem ir-rakkont, kemm jekk narratur fl-ewwel persuna ('jien') jew fit-tielet persuna ('hu/hi'), u l-veduta li biha jippreżenta l-ġrajjiet.

Test miktub mill-kandidat fuq suġġett partikolari, bħal deskrizzjoni, rakkont jew ittra, li jeħtieġ struttura ċara, paragrafi u lingwa korretta. Hija parti ewlenija mill-eżami tal-kitba.

Grupp ta' sentenzi relatati li jiżviluppaw idea waħda, normalment b'sentenza introduttorja u sentenzi ta' appoġġ. Il-paragrafi jagħtu lill-kompożizzjoni struttura u nifs.

Abbozz qasir tal-punti ewlenin li wieħed jixtieq jinkludi fil-kompożizzjoni qabel ma jibda jikteb. Jgħin biex it-test ikun organizzat u biex wieħed ma jitlifx il-ħjiel.

Il-korp ta' xogħlijiet miktuba bil-Malti minn awturi differenti matul is-snin, mill-poeżija għar-rumanz u d-dramm. L-istudju tagħha jinkludi awturi, xogħlijiet u movimenti ewlenin.

Forma letterarja li tuża l-lingwa b'mod ikkonċentrat, b'ritmu, tixbihat u ħoss, biex tesprimi emozzjonijiet u ideat. Fl-eżami wieħed irid jifhem it-tifsira u l-istil tagħha.

Figura f'rakkont, rumanz jew dramm li tagħmel il-ġrajja u li l-awtur jibniha permezz ta' azzjonijiet, kliem u relazzjonijiet. Il-karatterizzazzjoni tagħha hija parti mill-analiżi.

L-għerf, it-tradizzjonijiet, il-festi, il-qwiel u l-użanzi li l-poplu Malti jgħaddi minn ġenerazzjoni għall-oħra. Huwa bażi tal-għarfien kulturali mitlub fl-eżami.

Il-ġrajja tal-iżvilupp tal-Malti minn ilsien semitiku mitkellem għal lingwa uffiċjali miktuba, bid-dħul tal-kliem Rumanz u bl-Ingliż matul is-sekli.

Status legali tal-Malti bħala lingwa uffiċjali ta' Malta flimkien bl-Ingliż, u lingwa uffiċjali tal-Unjoni Ewropea mill-2004. Dan l-istatus għandu impatt fuq l-użu pubbliku tal-lingwa.

Differenzi fl-użu tal-Malti skont ir-reġjun, l-età jew is-sitwazzjoni, bħad-djalett u l-lingwa standard. L-għarfien tagħhom juri li l-lingwa hija ħajja u mhux waħda biss.