MATSEC AM Maltese flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Artiklu definit xemxin

L-artiklu 'il-' jassimila mal-konsonanti xemxin (x, ċ, d, n, r, s, t, ż, z): ix-xemx, iċ-ċavetta, id-dar, in-nar, ir-raġel, is-sħab, it-tifel, iż-żmien.

Negattiv bil-ma u x

Il-verb jinġaħad b'mod fiss billi jiżdied 'ma-' quddiem u '-x' wara: 'ma niktebx', 'ma jmurx', 'ma ktibtx' fil-passat. Iż-żewġ elementi huma obbligatorji flimkien.

Vokali tal-leħen

Il-vokali 'a, e, ie, o' jistgħu jġorru l-enfasi f'kelma Maltija, filwaqt li 'i' u 'u' huma ħfief. F'kelma waħda normalment ikun hemm vokali tal-leħen waħda biss.

Plural bil-kitbiet

Ħafna nomi femminili jew verbali jieħdu s-suffiss '-ijiet' għall-plural: kitba → kitbiet, xogħol → xogħlijiet. Oħrajn jużaw plural miksur bħal ktieb → kotba, raġel → rġiel.

Pronomi oġġett suffissi

Il-pronom oġġett jiġi bħala suffiss mal-verb: '-ni' (jien), '-ek' (int), '-u' (hu), '-ha' (hi), '-na' (aħna), '-kom' (intom), '-hom' (huma). Pereżempju 'jarawni' tfisser 'jaraw lili'.

Konsonanti għ u ħ

'Għ' hija konsonanti muta li tittawwal il-vokali tal-madwar (għalliem, għada), filwaqt li 'ħ' hija ħet li tinħass bħal 'h' qawwija. It-tnejn huma ittri distinti fl-alfabett Malti.

Għerq semitiku tliet konsonanti

Ħafna kliem Maltin jinbnew minn għerq ta' tliet konsonanti: k-t-b (jikteb), q-r-a (jaqra), m-w-t (jmut). Il-forom differenti tal-verb jinħolqu mill-istess għerq.

Għand għall-pussess

'Għand' tesprimi pussess u tiġi konjugata b'suffissi: għandi, għandek, għandu, għandha, għandna, għandkom, għandhom. 'Għandi ktieb' tfisser 'I have a book'.

Sorsi tal-vokabular Malti

Il-qafas bażiku huwa ta' oriġini Għarbija, filwaqt li l-Italjan u s-Sqallija jiddominaw oqsma bħall-kċina u l-baħar, u l-Ingliż jidħol fl-oqsma tekniċi u moderni.

Idjoma qalb ta' ġebel

L-idjoma 'qalb ta' ġebel' tfisser persuna bla ħniena jew bla sentimenti. L-idjomi Maltin ma jittraduċux kelma b'kelma u għandhom jiġu mgħallma bħala unità sħiħa.

Konnessuri ta' rabta

Il-konnessuri jgħaqqdu s-sentenzi: 'għax' (kawża), 'imma' (kuntrast), 'għalhekk' (konsegwenza), 'madankollu' (kuntrast formali), 'filwaqt li' (kuntrast simultanju). Dawn joħolqu koerenza fil-paragrafu.

Prefiss t- reċiproku

Il-prefiss 't-' jista' jagħti tifsira reċiproka lill-verb: 'tqatel' (qatel lil xulxin), 'tkellem' (kellem lil xulxin). Dan huwa mudell komuni fil-verbi Maltin.

Idea prinċipali fit-test

L-idea prinċipali hija l-punt ċentrali li l-awtur jixtieq iwassal. Ħafna drabi tinsab fl-ewwel jew fl-aħħar paragrafu, u d-dettalji kollha għandhom jappoġġawha.

Inferenza mill-indikji

L-inferenza hija konklużjoni li tasal għaliha mill-indikji fit-test mingħajr ma tkun iddikjarata. Trid tkun sostnuta b'evidenza mill-kliem tal-awtur, mhux mill-opinjoni tal-qarrej.

Referenza b'dan u huwa

Kliem bħal 'dan', 'dan l-aħħar', 'huwa' u 'hija' jirreferu għal xi ħaġa msemmija qabel fit-test. Biex tinterpreta s-sentenza, sib l-antenat li għalih tirreferi.

Mistoqsija skont l-awtur

Mistoqsija li tibda b''skont l-awtur' titlob li tibqa' leali għall-pożizzjoni tal-awtur, mhux li tagħti l-opinjoni tiegħek. It-tweġiba trid tiġi mill-kliem tat-test.

Kliem li jagħti t-ton

Avverbi bħal 'sfortunatament', 'bla dubju' u 'b'mod sorprendenti' jagħtu indikazzjoni tat-ton tal-awtur, li jista' jkun newtrali, ironiku, kritiku jew entużjastiku.

Sinonimi fil-mistoqsijiet

Il-mistoqsijiet tal-ftehim spiss jużaw sinonimi jew parafrażi minflok il-kliem eżatt tat-test. Pereżempju 'naqas' tista' tidher fit-test bħala 'mar lura'. Fittex il-kunċett.

Struttura ta' kompożizzjoni

Kompożizzjoni tajba għandha introduzzjoni bit-teżi, żvilupp f'paragrafi fejn kull wieħed ikollu punt ewlieni, u konklużjoni li terġa' tistabbilixxi l-pożizzjoni jew issolvi l-kwistjoni.

Sentenza tema fil-paragrafu

Kull paragrafu għandu sentenza tema waħda li tiddikjara l-punt ewlieni, imbagħad sentenzi ta' appoġġ, u fl-aħħar sentenza konklużiva jew ta' tranżizzjoni lejn il-paragrafu li jmiss.

Perfett u imperfett

Fil-kitba narrattiva, il-perfett jiddeskrivi azzjoni kompluta ('raġel daħal'), filwaqt li l-imperfett jiddeskrivi kundizzjoni jew azzjoni kontinwa ('kien qiegħed jaqra').

Kitba argumentattiva

Kitba argumentattiva tinkludi stqarrija tal-pożizzjoni, tliet raġunijiet b'evidenza, konfutazzjoni tal-pożizzjoni opposta ('Xi wħud jgħidu li... imma...'), u konklużjoni li terġa' tistabbilixxi l-pożizzjoni.

Ittra formali bil-Malti

Ittra formali tinkludi indirizz, data, formula ta' ftuħ bħal 'Għażiż Sur...', korp f'paragrafi, u għeluq bħal 'Dejjem tiegħek'. Hija tevita slang u abbrevjazzjonijiet.

Aġġettivi preċiżi fid-deskrizzjoni

Kitba deskrittiva tajba tappella lill-ħames sensi u tuża aġġettivi preċiżi minflok ġeneriċi. Minflok 'sabiħ' wieħed jista' juża 'kalm', 'lixx' jew 'dejjaq' skont il-kuntest.

Dun Karm Psaila

Dun Karm Psaila (1871-1961) huwa l-poeta nazzjonali ta' Malta u l-awtur tal-kliem tal-Innu Malti. Huwa figura ċentrali fil-poeżija Maltija tas-seklu 20.

Rużar Briffa

Rużar Briffa (1906-1963) huwa poeta Malti li introduċa l-vers ħieles u t-temi soċjali fil-poeżija Maltija. Il-poeżija tiegħu tittratta l-ġustizzja soċjali u l-identità.

Leli ta' Ħaż-Żgħir

'Leli ta' Ħaż-Żgħir' huwa rumanz soċjali ta' Ġużè Ellul Mercer (1938) li jittratta l-faqar u l-edukazzjoni fil-kampanja Maltija. Huwa wieħed mill-aktar rumanzi Maltin magħrufa.

Vers ħieles fil-poeżija

Il-vers ħieles (verso libero) ma jirrikjedix rima iżda jżomm ritmu u immaġini. L-analizi tal-poeżija tinkludi t-tema, it-ton, l-immaġini u l-istruttura tal-versi.

Referenza għat-test letterarju

L-istudju tal-letteratura jeħtieġ li l-interpretazzjoni tkun sostnuta mill-kliem tal-awtur: kwotazzjoni qasira, analiżi tal-lingwa, u rabta mat-tema, mhux impressjoni ġenerika biss.

Oriġini semitika tal-Malti

Il-Malti huwa lingwa Semitika b'għeruq Għarbija, imma l-ortografija u l-vokabular tiegħu ġew influwenzati mill-Italjan, mis-Sqallija u mill-Ingliż. Huwa lingwa uffiċjali flimkien mal-Ingliż.

Alfabett Malti ta' 30 ittra

L-alfabett Malti għandu 30 ittra: l-ittri Latin bażiċi flimkien ma' ċ, ġ, għ, ħ, x, ż, u l-vokali 'ie'. L-ittra 'c' waħedha mhijiex użata fil-Malti standard.

L-Innu Malti

L-Innu Malti ('Lil din l-art ħelwa') nkiteb minn Dun Karm Psaila bil-mużika ta' Robert Samut. Ġie adottat bħala innu nazzjonali fl-1945 u kkonfermat fl-1964.