Kultura u Għarfien tal-Malti
Dan id-dominju jeżamina l-għarfien dwar l-istorja, l-istatus u l-użu tal-Malti: l-oriġini semitika, il-kuntatt mal-Isqalli, it-Taljan u l-Ingliż, l-alfabett, l-istituzzjonijiet u l-varjazzjoni.
Oriġini u kuntatt
Il-Malti għandu bażi semitika, imma fih saffi kbar ta' kliem mis-Sqalli, mit-Taljan u mill-Ingliż. Dan ma jfissirx li hu 'djalett Għarbi' biss; huwa lingwa standardizzata b'grammatika u ortografija proprja.
Status
Fl-1934 il-Malti ngħata status uffiċjali fl-ambiti legali flimkien mal-Ingliż. Fl-2004, meta Malta ssieħbet fl-Unjoni Ewropea, il-Malti sar lingwa uffiċjali tal-UE. L-għaqda tal-kittieba li saret l-Akkademja tal-Malti twaqqfet fl-1920 u ppubblikat 'Il-Malti'; illum hemm ukoll il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti.
Alfabett
L-alfabett għandu 30 ittra. M'hemmx c u y. L-ittri ċ, ġ, ħ, għ, x, ż, z għandhom valur distint; ie hija digrafu.
Eżempju maħdum
Għaliex il-Malti jidher fit-testi tal-UE? Għax Malta saret stat membru fl-2004 u l-Malti sar lingwa uffiċjali; għalhekk id-dokumenti jiġu tradotti. Ir-raġunament jgħaqqad id-data mas-status, mhux biss 'għax jintuża ħafna'.
Nases
- Sejħa tal-Malti 'djalett' bla kwalifika.
- Taħlit bejn z (/ts/) u ż (/z/).
- Dati ħżiena: 1934 mhux 1964; 2004 mhux 1994.
- Għid li l-alfabett għandu 26 ittra.