Perkhidmatan Awam dan Peraturan Perkhidmatan
Domain ini menguji pengetahuan tentang peraturan yang mengawal pegawai awam: sumber peraturan, disiplin, cuti, waktu bekerja dan kemudahan, serta prosedur yang betul apabila berlaku pelanggaran.
Sumber peraturan
- Perlembagaan Persekutuan Perkara 132 (perkhidmatan awam) dan Perkara 144 (suruhanjaya).
- Akta Suruhanjaya Perkhidmatan Awam 1957, serta peraturan suruhanjaya bagi perkhidmatan pendidikan dan polis.
- Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993 - asas salah laku dan hukuman.
- Perintah Am (contohnya Bab B berkaitan perjalanan dan Bab C berkaitan cuti), Pekeliling Perkhidmatan dan arahan jabatan.
- Sistem saraan semasa ialah Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA) yang berkuat kuasa 1 Disember 2024, menggantikan SSM.
Disiplin
- Salah laku termasuk jenayah, rasuah, pecah amanah, cuai, ingkar perintah, salah guna kuasa dan tingkah laku yang memburukkan perkhidmatan.
- Prosedur lazim: aduan, semakan ketua jabatan, surat tunjuk sebab, siasatan oleh pegawai penyiasat, Lembaga Tatatertib, kemudian hukuman. Pegawai berhak membela diri.
- Hukuman: amaran, denda, lucut hak emolumen, tangguh kenaikan gaji, turun pangkat dan buang kerja.
Cuti dan waktu kerja
- Cuti rehat tahunan (lazimnya 25 hari dan boleh dikumpul hingga had yang ditetapkan), cuti sakit dengan sijil perubatan, cuti tanpa gaji dan cuti lain mengikut pekeliling semasa.
- Waktu bekerja biasa lapan jam sehari; kerja lebih masa dan elaun tertakluk kepada kelulusan.
Contoh berperingkat
Seorang pegawai lewat hadir lima kali dalam sebulan. Tindakan: ketua jabatan merekod kehadiran, mengeluarkan surat tunjuk sebab, dan jika jawapan tidak memuaskan, membuka siasatan tatatertib sebelum Lembaga Tatatertib menimbang hukuman setimpal. Rasional: hukuman mesti melalui proses, bukan keputusan serta-merta ketua jabatan.
Perangkap markah
- Menganggap peletakan jawatan memadamkan salah laku yang sedang disiasat.
- Mencampurkan denda dengan lucut hak emolumen.
- Menyangka semua kuasa disiplin terletak pada suruhanjaya; sebahagiannya diwakilkan kepada ketua jabatan dan Lembaga Tatatertib.