Curi RM7,500 di Kedai Emas: Hadd atau Ta'zir?
Ahmad, 26 tahun, bekerja sebagai juruwang di sebuah kedai emas di Kota Bharu. Dalam tempoh tiga minggu, dia membatalkan resit jualan dan memindahkan RM7,500 ke akaunnya. Rakaman kamera litar tertutup menunjukkan perbuatannya, dan dia mengaku apabila disoal. Wang itu digunakan untuk membayar bil hospital bapanya dan hutang along. Ini kesalahan pertama; dia tidak mempunyai rekod jenayah. Majikan berkata dia memaafkan Ahmad tetapi mahukan wang itu dikembalikan. Ahmad masih menyimpan akses kepada sistem juruwang kerana majikan terlupa menukar kata laluan selepas kejadian. Pendakwa Syarie mempertimbangkan tuduhan sariqah di Mahkamah Syariah, yang di Malaysia lazimnya menjatuhkan hukuman ta'zir dan bukan hukuman hudud. Peguam Ahmad berhujah bahawa unsur hirz dan shubhah perlu dinilai.
1. Nilai sama ada unsur-unsur sariqah yang membawa hadd dipenuhi dalam kes Ahmad.
Read the worked answer
Prinsip: Sariqah yang membawa hadd memerlukan harta milik orang lain, diambil secara sembunyi, dari tempat simpanan yang dijaga (hirz), mencapai nisab, tanpa syubhah, dengan niat mencuri, serta dibuktikan melalui ikrar atau dua saksi.
Aplikasi: Wang RM7,500 jelas milik majikan dan diambil secara sembunyi melalui pembatalan resit. Namun Ahmad ialah juruwang yang diberi akses sah kepada sistem; persoalan hirz boleh menimbulkan syubhah kerana dia bukan pencuri luar yang memecah masuk. Dia juga menggunakan wang untuk bil hospital dan hutang, dan majikan memaafkan. Pengakuan boleh ditarik balik, dan syubhah mesti ditafsirkan memihak kepada tertuduh dalam hudud. Oleh itu, hadd sariqah sukar ditegakkan; kes lebih sesuai dibicarakan sebagai ta'zir.
Kesimpulan: Unsur asas ada, tetapi syubhah akses dan pengampunan menjadikan hadd tidak pasti; ta'zir lebih realistik.
2. Bincangkan kesan pengampunan majikan terhadap hukuman dan kewajipan memulangkan wang.
Read the worked answer
Prinsip: Pengampunan mangsa dalam kes hudud boleh menjejaskan hadd, tetapi tidak menghapuskan tanggungjawab ganti rugi atau ta'zir yang menjadi hak Allah dan masyarakat. Hukuman ta'zir bertujuan mendidik, mencegah dan memulihkan.
Aplikasi: Majikan memaafkan Ahmad tetapi mahukan RM7,500 kembali. Pengampunan itu menyokong pengurangan hukuman, tetapi tidak boleh menghapuskan keseluruhan kes kerana perbuatan itu melibatkan kepercayaan majikan dan rekod awam. Mahkamah perlu mengimbangi pengakuan, kesalahan pertama, motif keluarga dan risiko berulang. Fakta majikan terlupa menukar kata laluan menunjukkan kelemahan kawalan dalaman yang turut menyumbang.
Kesimpulan: Pengampunan relevan kepada hukuman, bukan kepada kewajipan memulangkan wang; ta'zir ringan dan pemulihan lebih wajar daripada penjara panjang.
3. Cadangkan hukuman ta'zir yang berpatutan dari sudut keadilan sosial dan pemulihan.
Read the worked answer
Cadangan: Hukuman ta'zir boleh merangkumi ganti rugi RM7,500, bayaran denda sederhana, perintah khidmat masyarakat dan program kewangan. Penjara panjang tidak wajar kerana kesalahan pertama, pengakuan dan motif keluarga, tetapi hukuman mesti cukup untuk mencegah. Majikan perlu menukar kata laluan dan mengasingkan tugas juruwang. Mahkamah boleh memantau pembayaran balik secara ansuran supaya keluarga tidak terjejas.
Kesimpulan: Keadilan sosial menuntut pemulihan, ganti rugi dan pencegahan, bukan hanya pembalasan.