Iftar 300 Anak Yatim dan Tajaan Kilang Arak
Jawatankuasa belia sebuah masjid merancang iftar untuk 300 anak yatim dengan bajet RM18,000. Dana halal yang terkumpul hanya RM6,000. Sebuah kilang arak menawarkan RM10,000 dengan syarat logo syarikat dipaparkan pada banner dan pentas, serta wakilnya diberi ucapan. Pengerusi jawatankuasa berkata wang itu boleh digunakan untuk kebaikan dan niatnya bersih. Bendahari pula bimbang kerana sumber utama syarikat itu ialah penjualan arak. Seorang penceramah jemputan juga mencadangkan agar acara itu disiarkan secara langsung di media sosial dengan tagar iftar tanpa politik dan pautan derma. Jawatankuasa perlu membuat keputusan dalam masa tiga hari kerana tempahan katering memerlukan deposit RM5,000. Ada cadangan alternatif: mengurangkan bilangan peserta kepada 180 orang atau mendapatkan tajaan daripada kedai runcit halal.
1. Nilai hukum menerima tajaan RM10,000 daripada kilang arak dalam acara iftar masjid.
Read the worked answer
Prinsip: Harta yang sumber utamanya haram tidak boleh dijadikan tajaan untuk aktiviti halal jika ia menggalakkan atau membesarkan perusahaan haram. Jika sumber bercampur, ia perlu dielakkan apabila boleh; maslahah tidak boleh menghalalkan wasilah haram. Syarat memaparkan logo dan ucapan menjadikan acara itu platform promosi arak.
Aplikasi: Kilang arak menawarkan RM10,000 daripada hasil jualan arak. Menerimanya dengan logo dan ucapan bermakna masjid membantu normalisasi produk haram, walaupun wang digunakan untuk anak yatim. Niat baik pengerusi tidak mengubah status sumber. Jawatankuasa juga perlu memikirkan persepsi masyarakat dan risiko kehilangan kepercayaan penderma halal.
Kesimpulan: Tajaan itu tidak patut diterima dalam bentuk yang ditawarkan; ia bukan sekadar isu niat, tetapi isu sumber dan wasilah.
2. Bandingkan pilihan mengurangkan peserta kepada 180 orang dengan menerima tajaan kilang arak.
Read the worked answer
Prinsip: Maslahah mesti dinilai bersama maqasid, maruah institusi dan kesan jangka panjang. Mengurangkan peserta atau mencari penaja halal lebih selamat daripada menerima dana haram.
Aplikasi: Bajet RM18,000 untuk 300 peserta boleh dikurangkan kepada 180 peserta dengan kos kira-kira RM10,800, lalu ditampung oleh RM6,000 sedia ada dan tajaan kedai runcit halal. Deposit RM5,000 masih perlu dibayar; jawatankuasa boleh meminta tangguhan tiga hari atau mengumpul derma kecil melalui ahli kariah. Menerima RM10,000 mungkin menyelesaikan masalah jangka pendek, tetapi mencipta masalah legitimasi dan akidah jangka panjang. Acara iftar bukan sekadar projek kebajikan; ia juga ruang pendidikan agama.
Kesimpulan: Pilihan mengurangkan skala dan mencari penaja halal lebih seimbang dari sudut Syariah dan reputasi.
3. Nasihatkan jawatankuasa tentang cara mengendalikan media sosial dan ketelusan sumber dana.
Read the worked answer
Prinsip: Dakwah mesti jelas, tidak mengelirukan dan tidak menggunakan dana haram untuk menghebahkan kebaikan. Media sosial memperbesarkan kesan, jadi sumber dana dan mesej perlu selari.
Aplikasi: Siaran langsung dengan tagar iftar tanpa politik boleh menarik derma, tetapi jika acara itu ditaja arak, mesej agama menjadi bercanggah. Jawatankuasa perlu menyatakan sumber dana secara telus, menolak tajaan haram dan mengajak penderma menyokong kos sebenar. Mereka juga boleh bekerjasama dengan kedai runcit halal dan masjid lain untuk menampung kekurangan.
Kesimpulan: Ketelusan dan konsistensi antara mesej dan sumber dana lebih penting daripada jumlah tontonan.