SPM Bahasa Kadazandusun 6357 cheat sheet

Struktur karangan biasa: pengenalan (1 perenggan), isi (sekurang-kurangnya 3 perenggan), dan kesimpulan (1 perenggan).

Setiap perenggan isi mengandungi ayat topik, ayat huraian, contoh atau bukti, dan ayat penghubung ke perenggan seterusnya.

Format surat rasmi: alamat pengirim, tarikh, alamat penerima, salam, tajuk, isi, penutup, tandatangan, dan nama.

Salam dan penutup lazim dalam surat: 'Kopivosian' sebagai salam pembuka dan 'Pounsikou' sebagai ucapan terima kasih; gunakan bentuk penuh dalam urusan rasmi.

Kata penghubung asas: om (dan), tu (kerana), nga (tetapi), sundung (kemudian), ko (atau), kaa (jadi).

Ayat majmuk dibentuk dengan menggabungkan dua klausa lengkap menggunakan om, tu, atau nga; setiap klausa mesti mempunyai subjek dan predikat.

Dalam penulisan formal, elakkan bentuk percakapan, singkatan tidak baku, dan kata pinjaman yang tidak perlu.

Tanda baca: huruf besar pada awal ayat dan kata nama khas; koma sebelum klausa yang bermula dengan nga atau tu; akhiri ayat dengan noktah, tanda tanya, atau tanda seru.

Agihan ruang karangan: pengenalan kira-kira 15%, isi 70%, dan kesimpulan 15%; ini membantu mengekalkan keseimbangan dan fokus.

Idea utama selalunya terletak pada ayat pertama atau ayat terakhir perenggan; ayat lain memberi huraian, contoh, atau bukti.

Kata tanya asas: isai (siapa), nunu (apa), hinonggo (di mana), soira (bila), nokuro (mengapa), songkuro (berapa), poingkuro (bagaimana).

Soalan nokuro memerlukan sebab; jawapan mesti mengandungi penanda sebab seperti tu, sabab, atau hubungan sebab-akibat yang jelas.

Soalan inferens tidak mempunyai jawapan yang dinyatakan secara langsung; gabungkan petunjuk dalam teks dengan pengetahuan umum pembaca.

Fakta boleh disahkan seperti tarikh, angka, dan nama; pendapat mengandungi penanda seperti kuan ku, osorou ku, atau mungkin.

Untuk maksud perkataan dalam konteks: kenal pasti kata akar, imbuhan, dan hubungan perkataan itu dengan perkataan lain dalam ayat.

Ringkasan hanya mengandungi idea utama; buang contoh, ulangan, dan hiasan bahasa yang tidak mengubah maksud keseluruhan.

Urutan peristiwa dikesan melalui penanda masa seperti sundung (kemudian), kaaruhan (selepas itu), soira (apabila), dan po (masih).

Abjad asas Kadazandusun: A B D G H I J K L M N O P R S T U V W Y; digraf ng dan ny mewakili satu bunyi.

Vokal asli ialah a, i, o, u; huruf e muncul terutamanya dalam kata pinjaman moden.

Kata ganti nama diri tunggal: aku, ika, isio; jamak: tokou (kita), kami (kami), kou (kamu), isio (mereka).

Klitik milik: -ku (saya), -nu (awak), dan disio (dia); contohnya buku ku, buku nu, buku disio.

Imbuhan -on menandakan fokus objek atau pesakit, iaitu benda yang dikenakan tindakan; contohnya akanon (akan dimakan).

Imbuhan -an menandakan lokasi, arah, atau penerima manfaat sesuatu tindakan; maknanya bergantung pada kata akar dan konteks.

Imbuhan i- membentuk kata nama alat, iaitu benda yang digunakan untuk melakukan tindakan yang terkandung dalam kata akar.

Reduplikasi penuh atau separa menunjukkan jamak, ulangan tindakan, atau keamatan makna.

Angka kardinal: iso, duo, tolu, apat, limo, onom, turu, walu, siam, hopod; hopod om iso ialah sebelas, duo nohopod ialah dua puluh.

Sugandoi ialah nyanyian tradisional Kadazandusun yang dipersembahkan dalam majlis komuniti; liriknya boleh diimprovisasi dan disertai muzik tradisional.

Rinait ialah mantera ritual yang dibacakan oleh Bobohizan dalam upacara adat; bahasanya kuno, berulang, dan dipercayai mempunyai kuasa spiritual.

Bobohizan ialah pakar ritual yang mengetuai upacara adat, penyembuhan, dan pembacaan rinait; gelaran ini biasanya diberikan kepada wanita.

Kaamatan ialah Pesta Menuai Kadazandusun yang disambut pada 30 dan 31 Mei; acaranya termasuk Unduk Ngadau, pertandingan sugandoi, dan permainan tradisional.

Sumazau ialah tarian tradisional dalam bulatan; gerakan tangan menyerupai kepak burung dan diiringi gong serta kulintangan.

Alat muzik tradisional termasuk sompoton (alat tiup), sundatang (gitar), bungkau (jew's harp), togunggak (buluh), dan gong.

Huminodun ialah anak perempuan Kinoingan dalam mitologi Kadazandusun; pengorbanannya dikaitkan dengan asal padi dan semangat Pesta Kaamatan.

Huguan Siou ialah gelaran pemimpin tertinggi atau ketua adat masyarakat Kadazandusun; beliau dihormati sebagai penjaga budaya dan perpaduan komuniti.

Adat ialah undang-undang dan amalan tradisional yang mengawal perkahwinan, tanah, dan hubungan komuniti dalam masyarakat Kadazandusun.

Struktur karangan biasa: pengenalan (1 perenggan), isi (sekurang-kurangnya 3 perenggan), dan kesimpulan (1 perenggan).

Setiap perenggan isi mengandungi ayat topik, ayat huraian, contoh atau bukti, dan ayat penghubung ke perenggan seterusnya.

Format surat rasmi: alamat pengirim, tarikh, alamat penerima, salam, tajuk, isi, penutup, tandatangan, dan nama.

Salam dan penutup lazim dalam surat: 'Kopivosian' sebagai salam pembuka dan 'Pounsikou' sebagai ucapan terima kasih; gunakan bentuk penuh dalam urusan rasmi.

Kata penghubung asas: om (dan), tu (kerana), nga (tetapi), sundung (kemudian), ko (atau), kaa (jadi).

Ayat majmuk dibentuk dengan menggabungkan dua klausa lengkap menggunakan om, tu, atau nga; setiap klausa mesti mempunyai subjek dan predikat.

Dalam penulisan formal, elakkan bentuk percakapan, singkatan tidak baku, dan kata pinjaman yang tidak perlu.

Tanda baca: huruf besar pada awal ayat dan kata nama khas; koma sebelum klausa yang bermula dengan nga atau tu; akhiri ayat dengan noktah, tanda tanya, atau tanda seru.

Agihan ruang karangan: pengenalan kira-kira 15%, isi 70%, dan kesimpulan 15%; ini membantu mengekalkan keseimbangan dan fokus.

Idea utama selalunya terletak pada ayat pertama atau ayat terakhir perenggan; ayat lain memberi huraian, contoh, atau bukti.

Kata tanya asas: isai (siapa), nunu (apa), hinonggo (di mana), soira (bila), nokuro (mengapa), songkuro (berapa), poingkuro (bagaimana).

Soalan nokuro memerlukan sebab; jawapan mesti mengandungi penanda sebab seperti tu, sabab, atau hubungan sebab-akibat yang jelas.

Soalan inferens tidak mempunyai jawapan yang dinyatakan secara langsung; gabungkan petunjuk dalam teks dengan pengetahuan umum pembaca.

Fakta boleh disahkan seperti tarikh, angka, dan nama; pendapat mengandungi penanda seperti kuan ku, osorou ku, atau mungkin.

Untuk maksud perkataan dalam konteks: kenal pasti kata akar, imbuhan, dan hubungan perkataan itu dengan perkataan lain dalam ayat.

Ringkasan hanya mengandungi idea utama; buang contoh, ulangan, dan hiasan bahasa yang tidak mengubah maksud keseluruhan.

Urutan peristiwa dikesan melalui penanda masa seperti sundung (kemudian), kaaruhan (selepas itu), soira (apabila), dan po (masih).

Abjad asas Kadazandusun: A B D G H I J K L M N O P R S T U V W Y; digraf ng dan ny mewakili satu bunyi.

Vokal asli ialah a, i, o, u; huruf e muncul terutamanya dalam kata pinjaman moden.

Kata ganti nama diri tunggal: aku, ika, isio; jamak: tokou (kita), kami (kami), kou (kamu), isio (mereka).

Klitik milik: -ku (saya), -nu (awak), dan disio (dia); contohnya buku ku, buku nu, buku disio.

Imbuhan -on menandakan fokus objek atau pesakit, iaitu benda yang dikenakan tindakan; contohnya akanon (akan dimakan).

Imbuhan -an menandakan lokasi, arah, atau penerima manfaat sesuatu tindakan; maknanya bergantung pada kata akar dan konteks.

Imbuhan i- membentuk kata nama alat, iaitu benda yang digunakan untuk melakukan tindakan yang terkandung dalam kata akar.

Reduplikasi penuh atau separa menunjukkan jamak, ulangan tindakan, atau keamatan makna.

Angka kardinal: iso, duo, tolu, apat, limo, onom, turu, walu, siam, hopod; hopod om iso ialah sebelas, duo nohopod ialah dua puluh.

Sugandoi ialah nyanyian tradisional Kadazandusun yang dipersembahkan dalam majlis komuniti; liriknya boleh diimprovisasi dan disertai muzik tradisional.

Rinait ialah mantera ritual yang dibacakan oleh Bobohizan dalam upacara adat; bahasanya kuno, berulang, dan dipercayai mempunyai kuasa spiritual.

Bobohizan ialah pakar ritual yang mengetuai upacara adat, penyembuhan, dan pembacaan rinait; gelaran ini biasanya diberikan kepada wanita.

Kaamatan ialah Pesta Menuai Kadazandusun yang disambut pada 30 dan 31 Mei; acaranya termasuk Unduk Ngadau, pertandingan sugandoi, dan permainan tradisional.

Sumazau ialah tarian tradisional dalam bulatan; gerakan tangan menyerupai kepak burung dan diiringi gong serta kulintangan.

Alat muzik tradisional termasuk sompoton (alat tiup), sundatang (gitar), bungkau (jew's harp), togunggak (buluh), dan gong.

Huminodun ialah anak perempuan Kinoingan dalam mitologi Kadazandusun; pengorbanannya dikaitkan dengan asal padi dan semangat Pesta Kaamatan.

Huguan Siou ialah gelaran pemimpin tertinggi atau ketua adat masyarakat Kadazandusun; beliau dihormati sebagai penjaga budaya dan perpaduan komuniti.

Adat ialah undang-undang dan amalan tradisional yang mengawal perkahwinan, tanah, dan hubungan komuniti dalam masyarakat Kadazandusun.

Struktur karangan biasa: pengenalan (1 perenggan), isi (sekurang-kurangnya 3 perenggan), dan kesimpulan (1 perenggan).

Setiap perenggan isi mengandungi ayat topik, ayat huraian, contoh atau bukti, dan ayat penghubung ke perenggan seterusnya.

Format surat rasmi: alamat pengirim, tarikh, alamat penerima, salam, tajuk, isi, penutup, tandatangan, dan nama.

Salam dan penutup lazim dalam surat: 'Kopivosian' sebagai salam pembuka dan 'Pounsikou' sebagai ucapan terima kasih; gunakan bentuk penuh dalam urusan rasmi.

Kata penghubung asas: om (dan), tu (kerana), nga (tetapi), sundung (kemudian), ko (atau), kaa (jadi).

Ayat majmuk dibentuk dengan menggabungkan dua klausa lengkap menggunakan om, tu, atau nga; setiap klausa mesti mempunyai subjek dan predikat.

Dalam penulisan formal, elakkan bentuk percakapan, singkatan tidak baku, dan kata pinjaman yang tidak perlu.

Tanda baca: huruf besar pada awal ayat dan kata nama khas; koma sebelum klausa yang bermula dengan nga atau tu; akhiri ayat dengan noktah, tanda tanya, atau tanda seru.

Agihan ruang karangan: pengenalan kira-kira 15%, isi 70%, dan kesimpulan 15%; ini membantu mengekalkan keseimbangan dan fokus.

Idea utama selalunya terletak pada ayat pertama atau ayat terakhir perenggan; ayat lain memberi huraian, contoh, atau bukti.

Kata tanya asas: isai (siapa), nunu (apa), hinonggo (di mana), soira (bila), nokuro (mengapa), songkuro (berapa), poingkuro (bagaimana).

Soalan nokuro memerlukan sebab; jawapan mesti mengandungi penanda sebab seperti tu, sabab, atau hubungan sebab-akibat yang jelas.

Soalan inferens tidak mempunyai jawapan yang dinyatakan secara langsung; gabungkan petunjuk dalam teks dengan pengetahuan umum pembaca.

Fakta boleh disahkan seperti tarikh, angka, dan nama; pendapat mengandungi penanda seperti kuan ku, osorou ku, atau mungkin.

Untuk maksud perkataan dalam konteks: kenal pasti kata akar, imbuhan, dan hubungan perkataan itu dengan perkataan lain dalam ayat.

Ringkasan hanya mengandungi idea utama; buang contoh, ulangan, dan hiasan bahasa yang tidak mengubah maksud keseluruhan.

Urutan peristiwa dikesan melalui penanda masa seperti sundung (kemudian), kaaruhan (selepas itu), soira (apabila), dan po (masih).

Abjad asas Kadazandusun: A B D G H I J K L M N O P R S T U V W Y; digraf ng dan ny mewakili satu bunyi.

Vokal asli ialah a, i, o, u; huruf e muncul terutamanya dalam kata pinjaman moden.

Kata ganti nama diri tunggal: aku, ika, isio; jamak: tokou (kita), kami (kami), kou (kamu), isio (mereka).

Klitik milik: -ku (saya), -nu (awak), dan disio (dia); contohnya buku ku, buku nu, buku disio.

Imbuhan -on menandakan fokus objek atau pesakit, iaitu benda yang dikenakan tindakan; contohnya akanon (akan dimakan).

Imbuhan -an menandakan lokasi, arah, atau penerima manfaat sesuatu tindakan; maknanya bergantung pada kata akar dan konteks.

Imbuhan i- membentuk kata nama alat, iaitu benda yang digunakan untuk melakukan tindakan yang terkandung dalam kata akar.

Reduplikasi penuh atau separa menunjukkan jamak, ulangan tindakan, atau keamatan makna.

Angka kardinal: iso, duo, tolu, apat, limo, onom, turu, walu, siam, hopod; hopod om iso ialah sebelas, duo nohopod ialah dua puluh.

Sugandoi ialah nyanyian tradisional Kadazandusun yang dipersembahkan dalam majlis komuniti; liriknya boleh diimprovisasi dan disertai muzik tradisional.

Rinait ialah mantera ritual yang dibacakan oleh Bobohizan dalam upacara adat; bahasanya kuno, berulang, dan dipercayai mempunyai kuasa spiritual.

Bobohizan ialah pakar ritual yang mengetuai upacara adat, penyembuhan, dan pembacaan rinait; gelaran ini biasanya diberikan kepada wanita.

Kaamatan ialah Pesta Menuai Kadazandusun yang disambut pada 30 dan 31 Mei; acaranya termasuk Unduk Ngadau, pertandingan sugandoi, dan permainan tradisional.

Sumazau ialah tarian tradisional dalam bulatan; gerakan tangan menyerupai kepak burung dan diiringi gong serta kulintangan.

Alat muzik tradisional termasuk sompoton (alat tiup), sundatang (gitar), bungkau (jew's harp), togunggak (buluh), dan gong.

Huminodun ialah anak perempuan Kinoingan dalam mitologi Kadazandusun; pengorbanannya dikaitkan dengan asal padi dan semangat Pesta Kaamatan.

Huguan Siou ialah gelaran pemimpin tertinggi atau ketua adat masyarakat Kadazandusun; beliau dihormati sebagai penjaga budaya dan perpaduan komuniti.

Adat ialah undang-undang dan amalan tradisional yang mengawal perkahwinan, tanah, dan hubungan komuniti dalam masyarakat Kadazandusun.