Tanah Masam dan Kapur untuk Cili Fertigasi
Pak Samad memiliki 1.2 hektar tanah liat berpasir di Kuala Selangor dan bercadang menanam cili merah secara fertigasi. Analisis tanah makmal menunjukkan pH 4.6, aluminium boleh tukar 2.8 cmol/kg, CEC 4.5 cmol/kg dan bahan organik 1.1%. Makmal menasihatkan pH sasaran 6.0 untuk cili. Setiap kenaikan 0.5 unit pH pada tanah liat berpasir memerlukan kira-kira 1.5 t/ha kapur magnesium (GML), tetapi satu aplikasi tidak boleh melebihi 4 t/ha dalam satu musim. Kos GML ialah RM480/t termasuk upah menabur. Pak Samad mempunyai modal tunai RM3,000 untuk pembetulan tanah dan ingin menanam dalam tempoh enam minggu. Rakan tani menyarankan dia menabur 10 t/ha sekaligus supaya 'cepat betul'. Tanah tersebut juga berisiko termendap air kerana saliran cetek. Beliau juga bimbang hasil cili akan rendah seperti musim lalu yang hanya 8 t/ha berbanding sasaran 20 t/ha.
1. Hitung keperluan GML untuk mencapai pH 6.0 dan nilai sama ada cadangan 10 t/ha sekali gus wajar dari segi agronomi dan kewangan.
Read the worked answer
Langkah pengiraan:
- Jurang pH = 6.0 – 4.6 = 1.4 unit.
- Bilangan kenaikan 0.5 unit = 1.4 ÷ 0.5 = 2.8.
- Keperluan GML = 2.8 × 1.5 t/ha = 4.2 t/ha.
- Kos = 4.2 × RM480 = RM2,016, masih dalam modal RM3,000.
Cadangan 10 t/ha tidak wajar: kos RM4,800 melebihi modal, dan kadar itu melebihi had 4 t/ha sekali gus. Lebihan kapur boleh menaikkan pH melebihi 7, mengurangkan ketersediaan Fe, Mn, Zn dan B, serta membazir. Aplikasi praktikal: tabur 4.0 t/ha dahulu (menaikkan pH kira-kira 1.33 unit kepada ~5.93), gaul dalam 15 cm, kemudian nilai semula; baki 0.2 t/ha boleh diberi selepas 4–6 minggu jika pH masih bawah 5.8. Jangan tabur 10 t/ha kerana risiko overliming dan kerosakan struktur tanah.
2. Terangkan mengapa pH 4.6 dengan Al 2.8 cmol/kg menjejaskan cili, dan cadangkan tiga tindakan selain kapur.
Read the worked answer
Pada pH 4.6, Al³⁺ larut dan bertoksik kepada akar cili: akar pendek, keras dan bercabang sedikit, jadi pengambilan air dan nutrien terjejas. Fosforus diikat oleh Al dan Fe, manakala CEC 4.5 cmol/kg yang rendah bermakna nutrien mudah larut keluar. Bahan organik 1.1% rendah, jadi tanah kurang menahan air dan baja. Tiga tindakan selain kapur: (1) tambah kompos matang 15–20 t/ha untuk meningkatkan CEC dan mengikat Al; (2) buat batas tinggi dan parit saliran kerana tanah mudah termendap air-akar cili mati jika tergenang lebih 24 jam; (3) elak baja ammonium sulfat yang mengasidkan tanah, guna kalsium nitrat atau baja seimbang, dan tabur kapur secara jalur di baris tanaman. Uji pH dan Al semula selepas 3 minggu.
3. Susun pelan enam minggu sebelum menanam dan nyatakan ukuran kejayaan.
Read the worked answer
Pelan enam minggu: Minggu 1: baiki parit, uji pH dan Al semula, kumpul sampel tanah. Minggu 1–2: tabur 4.0 t/ha GML, gaul 15 cm, lembapkan tanah tetapi jangan tergenang. Minggu 3: tambah kompos 15 t/ha, buat batas 30 cm. Minggu 4: pasang pengairan titis, semak EC air sumber. Minggu 5: uji pH; sasaran 5.8–6.0. Jika belum, tambah baki 0.2 t/ha. Minggu 6: tanam anak benih cili, rekod pH, EC dan kelembapan. Ukuran kejayaan: pH ≥5.8, Al boleh tukar <1.0 cmol/kg, tiada genangan selepas hujan, dan akar putih aktif semasa pemeriksaan. Jika pH masih <5.5, tangguh penanaman daripada memaksa tanaman masuk ke tanah yang belum diperbaiki.