Bekas lombong pasir: media, saliran dan air untuk 6,000 pokok cili kulai
Seorang usahawan muda menyewa 0.8 hektar tanah bekas lombong bijih timah di Perak. Analisis makmal menunjukkan 88% pasir, pH 4.6, KPK 3.2 cmol/kg, bahan organik 0.9%, dan kandungan air pada kapasiti medan hanya 9%. Sumber air bergantung sepenuhnya pada kolam tadahan 400 m³ yang diisi air hujan, dengan pam berkapasiti 3 m³ sejam. Rakan kongsinya mencadangkan menabur 3 tan kompos, 200 kg kapur pertanian dan 50 kg NPK 15:15:15 sehektar, lalu menanam terus 6,000 pokok cili kulai di batas tanpa mulsa. Dua puluh empat jam selepas hujan lebat minggu lalu, air masih bertakung di lorong antara batas. Benih sudah ditempah dan tarikh tanam ialah tiga minggu dari sekarang. Modal keseluruhan RM 18,000 termasuk sistem fertigasi titis untuk 6,000 pokok. Kontraktor akan mula meratakan tapak minggu depan, jadi keputusan perlu dibuat sekarang.
1. Nilai kesesuaian tapak dan media berdasarkan data di atas, dan tetapkan pindaan yang perlu dibuat sebelum tanam. Tunjukkan justifikasi atau pengiraan bagi setiap kadar yang dicadangkan.
Read the worked answer
Diagnosis
- 88% pasir dengan KPK 3.2 cmol/kg dan OM 0.9%: media bersaliran sangat cepat tetapi pegangan nutrien dan air rendah, baja mudah lesap.
- pH 4.6: P terikat oleh Al/Fe, Ca dan Mg rendah, risiko toksik Al pada hujung akar muda.
- Air bertakung 24 jam: ada lapisan padat atau aras air bumi tinggi. Ini lebih mendesak daripada isu baja kerana reput akar akan berlaku dalam minggu pertama.
Pindaan
- Kapur: 200 kg/ha (0.2 t/ha) terlalu rendah untuk menaikkan pH daripada 4.6 kepada 6.0–6.5 dalam pasir. Cadang 1.5 t/ha GML + 1 t/ha dolomit, digaul 0–20 cm, 2–3 minggu sebelum tanam - tepat dengan tarikh tanam. Dolomit membekalkan Mg yang mudah tercuci dalam pasir.
- Bahan organik: 3 t/ha pada kedalaman 20 cm hanya menambah OM kira-kira 0.15%. Naikkan kepada 15–20 t/ha kompos matang, atau tanam dalam polibeg 30 L (40% tanah, 30% kompos, 30% coco peat) supaya media setiap pokok boleh dikawal di bawah fertigasi.
- Saliran: subsoiling 40 cm di lorong, parit keliling 60–80 cm bercerun 0.3%, batas dinaikkan 30–40 cm supaya zon akar 25 cm kering dalam masa 6–8 jam selepas hujan.
- Jangan campur kapur dengan NPK dalam lubang tanam; 50 kg/ha sebatian hanya bekalan awal, selebihnya melalui fertigasi.
2. Reka strategi pengairan yang boleh dilaksanakan dengan kolam dan pam sedia ada, termasuk pengiraan keperluan air dan pembahagian blok pengairan.
Read the worked answer
Kiraan
- Fertigasi titis: 6,000 pokok × 0.5 L/hari = 3 m³/hari.
- Jika pengairan penuh 0.8 ha pada 3.5 mm/hari: 8,000 m² × 0.0035 m = 28 m³/hari.
- Kolam 400 m³ bertahan 133 hari dengan titis, tetapi hanya 14 hari dengan pengairan penuh. Maka titis bukan pilihan gaya - ia satu-satunya pilihan yang selamat.
- Pam 3 m³/jam: jika pemancar 2 L/jam dibuka serentak untuk 6,000 pokok, permintaan ialah 12 m³/jam, iaitu empat kali kapasiti pam. Pecahkan kepada 4–6 blok (1,000–1,500 pokok setiap blok) atau guna pemancar 1 L/jam dengan 2 blok sahaja supaya permintaan kekal di bawah 3 m³/jam.
Jadual dan infrastruktur
- Simpan tangki harian 5 m³ supaya pengairan tidak bergantung kepada pam pada waktu puncak; jalankan pam 1–2 jam sehari untuk mengisi tangki.
- 2–3 sesi sehari (pagi 7–8, tengah hari jika cuaca panas, petang), 10–15 minit setiap sesi, dipandu tensiometer pada kedalaman 15 cm.
- Mulsa plastik perak/hitam mengurangkan sejatan 20–30% dan mengekalkan kelembapan dalam pasir.
- Baiki saliran dahulu; air bertakung 24 jam akan merosakkan akar lebih cepat daripada sebarang kekurangan baja.
3. Cadangkan jadual pembajaan fertigasi asas untuk 12 minggu pertama dan dua petunjuk pemantauan mingguan yang mesti direkod.
Read the worked answer
Jadual asas (feed)
- EC 1.8–2.2 mS/cm, pH 5.8–6.2 (pasir cepat berubah pH, jadi ukur setiap kali bancuh).
- Fasa vegetatif (minggu 1–5): N lebih tinggi, nisbah anggaran N:K 1:0.8; fasa berbunga dan berbuah (minggu 6–12): tingkatkan K dan Ca untuk kualiti buah dan ketahanan kulit.
- Ca (kalsium nitrat) dan Mg (magnesium sulfat) dibancuh dalam tangki berasingan daripada fosfat dan sulfat pekat untuk mengelakkan pemendakan.
- Unsur mikro (Fe-DTPA, B, Zn) pada 50% kadar standard kerana pasir mudah lesap tetapi pH rendah mengurangkan ketersediaan Mo.
Pemantauan mingguan
- EC dan pH saliran: sasarkan EC saliran hanya 0.5–1.0 mS/cm lebih tinggi daripada feed. Jika lebih, ini tanda pengumpulan garam dan keperluan pecahan larut lesap (leaching fraction) 20–30%.
- Isipadu saliran dan warna akar: saliran 15–25% daripada isipadu pengairan; akar berwarna krim dan berbulu bermakna zon akar sihat, akar coklat berbau bermakna saliran gagal. Rekod EC, pH, isipadu dan suhu dalam log harian - dalam pasir, penyimpangan dua hari sudah cukup untuk menyebabkan kejutan tanaman.