Taalgebruik en Grammatika (Language Use and Grammar)
Wat getoets word
Taalgebruik en Grammatika toets of jy Afrikaanse vorme in konteks korrek kan toepas: werkwoordstye, woordorde, voegwoorde, voornaamwoorde, byvoeglike naamwoorde, ontkenning, meervoude en verkleinwoorde, voorsetsels, direkte en indirekte rede, en die lydende vorm.
Kernreëls
- Hoofsin: die werkwoord staan op die tweede posisie. 'Ek lees vandag die boek.' Na 'daarom' of 'toe' volg inversie: 'Daarom lees ek vandag.'
- By 'omdat', 'terwyl', 'sodra' en 'wanneer' gaan die werkwoord na die einde: 'omdat ek vandag lees.'
- Skeibare werkwoorde bly saam in 'n bysin: 'Ek staan vroeg op' teenoor 'omdat ek vroeg opstaan.'
- Ontkenning gebruik dikwels dubbele 'nie': 'Ek het nie die boek gelees nie.' 'Geen' dra self die ontkenning; moenie dit outomaties met 'nie ... nie' omring nie.
- Byvoeglike naamwoorde kry -e voor 'n selfstandige naamwoord in die bepaalde vorm: 'die klein huis', 'die klein huise'; predikatief bly dit kaal: 'Die huis is klein.'
- Indirekte rede: pas voornaamwoorde, tydsaanduiders en werkwoordstyd aan; gebruik 'dat' met die werkwoord aan die einde.
Voorbeeld met redenasie
Direk: 'Die onderwyser sê: Ek merk julle boeke môre.' Indirek: 'Die onderwyser sê dat hy ons boeke die volgende dag sal merk.' 'Ek' word 'hy', 'julle' word 'ons', 'môre' word 'die volgende dag', en die bysin eindig met 'sal merk'. Die betekenis bly dieselfde, maar die vorm verander.
Lokvalle
- Die dubbele 'nie' weglaat of onnodig by 'geen' voeg.
- Na 'omdat' hoofsin-woordorde gebruik.
- Die -e by predikatiewe byvoeglike naamwoorde oorbruik.
- Die Engelse voltooide tyd letterlik vertaal.
- In indirekte rede die tydsaanduider 'môre' laat staan.