Letterkunde en Begrip van Tekste (Literature and Text Study)
Wat die vraestel toets
Letterkunde en Begrip van Tekste toets jou lees van voorgeskrewe gedigte, kortverhale en langer tekste, asook jou vermoë om 'n ongesiene teks te ontleed. Jy moet terme soos tema, motief, karakter, konflik, vertelperspektief, beeldspraak en stemming korrek gebruik en met bewyse uit die teks ondersteun.
Kernreëls
- Lees 'n gedig twee keer: eerstens vir die situasie en spreker, tweedens vir toon, beelde en herhaling.
- By 'n verhaal onderskei plot, milieu, karakters, konflik, klimaks en tema; moenie die plot net navertel nie.
- Beeldspraak benoem en die effek verduidelik: 'Die maan is 'n silwer skottel' is 'n metafoor; 'soos 'n silwer skottel' is 'n vergelyking.
- Antwoord met 'n aanhaling van een of twee woorde en verduidelik hoe dit die punt ondersteun.
- By ongesiene tekste pas dieselfde terme toe; die vraag vra dikwels na die skrywer se houding of die leser se reaksie.
Voorbeeld met redenasie
Reël: 'Die maan is 'n silwer skottel wat oor die berg hang.' Vraag: Watter beeldspraak gebruik die digter, en watter effek het dit? Die vergelyking word direk gemaak sonder 'soos'; dit is 'n metafoor. 'Silwer skottel' skep 'n helder, ronde beeld en maak die maan tastbaar. Om net 'metafoor' te sê, verdien nie die volle punt nie; die effek moet bykom.
Lokvalle
- 'n Metafoor as 'n vergelyking benoem.
- 'n Term noem sonder om die effek te verduidelik.
- Die verhaal navertel in plaas van te ontleed.
- Die spreker en die digter verwar.
- 'n Aanhaling gee sonder om dit met die vraag te verbind.