HAVO Aardrijkskunde Cariben flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

SIDS

Small Island Developing States: kleine eilandstaten met smalle economieën, hoge importafhankelijkheid en grote kwetsbaarheid voor klimaatverandering, orkanen en externe economische schokken.

Zeespiegelstijging Cariben

Het stijgen van de zeespiegel door opwarming en smeltend landijs, waardoor laaggelegen kusten, stranden en mangrovegebieden op de eilanden worden bedreigd.

Koraalbleking

Het verlies van kleur van koraal doordat symbiotische algen bij hoge zeewatertemperatuur vertrekken; langdurige bleking leidt tot afsterving van het rif.

Remittances

Geldovermakingen van migranten naar familie in het thuisland; op veel Caribische eilanden vormen ze een belangrijke bron van inkomen en deviezen.

Fairtrade

Certificeringssysteem dat producenten in ontwikkelingslanden een minimumprijs en betere handelsvoorwaarden biedt, onder meer voor cacao, koffie en bananen.

Subductie

Het wegduiken van een oceanische plaat onder een andere plaat bij een convergente plaatgrens; dit veroorzaakt diepe aardbevingen en vulkanisme zoals op de Kleine Antillen.

Eilandboog

Een boogvormige reeks vulkanische eilanden boven een subductiezone, ontstaan door magma dat uit de diepte opstijgt; de Kleine Antillen zijn hiervan een voorbeeld.

Karstlandschap

Landschap gevormd door oplossing van kalksteen, met grotten, zinkgaten, kegelheuvels en ondergrondse drainage; komt voor op Cuba, Jamaica en Hispaniola.

Orkaanontstaan

Een tropische cycloon ontstaat boven zeewater warmer dan ongeveer 26 graden Celsius, tussen 5 en 20 graden breedte, en verliest kracht boven land of kouder water.

Saffir-Simpson-schaal

Indeling van orkanen in vijf categorieën op basis van de maximale windsnelheid; de schade neemt sterk toe bij hogere categorieën.

Stormvloed

Het opstuwen van zeewater door harde wind en lage luchtdruk bij een orkaan, waardoor kustgebieden overstromen en de schade vaak groter is dan door wind alleen.

Risicoformule

Risico = hazard x exposure x vulnerability: een gevaar leidt alleen tot schade als mensen of bezittingen eraan blootstaan en er kwetsbaar voor zijn.

Aardverschuiving

Het plotseling naar beneden bewegen van grond en gesteente op een steile helling, vaak uitgelokt door zware regenval of aardbevingen op vulkanische eilanden.

Grotere Antillen

De grote eilanden Cuba, Jamaica, Hispaniola (Haïti en Dominicaanse Republiek) en Puerto Rico, met oudere gebergten, kalksteenplateaus en dichte bevolking.

Kleine Antillen

De eilandboog tussen Puerto Rico en Venezuela, onderverdeeld in Bovenwindse en Benedenwindse Eilanden, met vulkanische en droge eilanden.

Benedenwindse Eilanden

Aruba, Bonaire en Curaçao, gelegen buiten de orkaangordel; het klimaat is droog en watertekort is er een groter probleem dan stormen.

Midden-Amerika

De landengte tussen Noord- en Zuid-Amerika met een keten van vulkanen en een tropisch klimaat; het Panamakanaal verbindt de Atlantische en Stille Oceaan.

Noordoostpassaat

Een constante wind die vanaf ongeveer 30 graden noorderbreedte richting de evenaar waait; de loefzijde van eilanden krijgt daardoor veel neerslag, de lijzijde weinig.

Maquiladora

Een fabriek in Mexico en Midden-Amerika, vaak in een vrijhandelszone, die met geïmporteerde onderdelen producten maakt voor export naar de Verenigde Staten.

Bevolkingsdichtheid

Het aantal inwoners per vierkante kilometer; op kleine Caribische eilanden is de dichtheid vaak hoog doordat bewoonbaar land beperkt is.

Vergrijzing

Het toenemende aandeel ouderen in de bevolking, op eilanden versterkt door emigratie van jongeren die elders werk zoeken.

Draagkracht toerisme

Het maximale aantal toeristen dat een gebied kan ontvangen zonder dat natuur, water, afvalverwerking en lokale samenleving onherstelbaar worden belast.

Ontzilting

Het winnen van zoet water uit zeewater, noodzakelijk op droge eilanden zoals Curaçao en Bonaire, maar energievragend en kostbaar.

Offshore-financiën

Financiële diensten aan buitenlandse klanten, zoals op de Kaaimaneilanden en Curaçao; dit levert deviezen op maar brengt ook regelgevingsrisico's mee.

Geothermie

Het benutten van aardwarmte uit de ondergrond voor elektriciteit of verwarming; op vulkanische eilanden biedt dit een duurzaam alternatief voor geïmporteerde olie.

People planet profit

Drie pijlers van duurzame ontwikkeling: sociale rechtvaardigheid, ecologische draagkracht en economische levensvatbaarheid moeten samen worden afgewogen bij beleid.

Chloropleet

Thematische kaart waarbij administratieve gebieden met kleurklassen worden ingevuld op basis van een statistische waarde, zoals bevolkingsdichtheid of inkomen.

Schaal berekenen

Werkelijke afstand = kaartafstand x schaalnoemer; bij schaal 1 op 100.000 is 3 cm op de kaart gelijk aan 3 kilometer in werkelijkheid.

Spreidingsdiagram

Grafiek met punten op twee assen die de samenhang tussen twee variabelen toont, bijvoorbeeld neerslag en gewasopbrengst; de trendlijn toont de richting.

Populatiepiramide

Grafiek met leeftijdsgroepen per geslacht; een brede basis wijst op een jonge bevolking en hoge vruchtbaarheid, een smalle basis op vergrijzing.

Bronkritiek

Het beoordelen van een bron op herkomst, jaartal, doel en belangen van de maker, en op het onderscheid tussen feiten en interpretaties.

Geografisch redeneren

Een verschijnsel beschrijven, verklaren met oorzaak en gevolg, vergelijken en beoordelen, waarbij je bewust wisselt tussen lokaal, regionaal en mondiaal schaalniveau.